Pagina-afbeeldingen
PDF

van 's Hertogenbosch, kant en 14 u. Z. Z. O. van Oss, gem. en b min. Z. van Wistelrode; met 20 h.. en ruim 100 inw. * ACHTERVELD, lees : ACHTEVELD. Deze buurs. ligt in het kant. en 3 u. Z. van Wijkerk, aan de Utrechtsehe grenzen. Men telt er 105 h.. en ruim 880 inw. – De R. K., die er ruim 800 in getal zijn, maken, met die uit de naburige gem. Woudenberg, eene stat. uit, welke tot het aartspr. van Gelderland behoort, door eenen Pastoor bediend wordt, en 880 zielen, onder welke 640 Communikanten, telt. De kerk, aan den H. Josephus toegewijd, is een nieuw steenen gebouw, met een en netten toren en van een orgel voorzien. Deze stat, heeft eene eigene begraafplaats. ACHTERVLAK , duinvallei, prov. Woord-Holland. Zie SpijkeaBoon. W. ACHTER WEG, geh. in Schieland, prov. Zuid-Holland, arr, en 11 u. O. ten N. van Rotterdam, kant. en 24 u. O. ten Z. van Hillegersberg, gem. Cappelle-en-het-Slot-te-Cappelle-op-den-IJssel. ACHTER WETERING (DE), waterleiding in Zalland, prov. Overijssel, gem. Kamperveen, loopende langs # Hoogeweg. Zij begint aan de binnenlanden in het Zuiden en loopt in de Reeve uit. ACHTEVELD, buurs, prov. Gelderland. Zie Achterveld. W. en A. * ACHTHOVEN, gem., telt 15 h., bewoond door even zoo vele huisgez., uitmakende eene bevolking van 120 inw. ACHTHOVEN, pold. in het Land-van-Vianen, prov. Zuid-Holland, arr. Gorinchem , kant, Vianen, gem. Leksmond-Achthoven-enLakerveld, de heerl. Achthoven uitmakende en palende N. W., N. en N. O. aan de buitenwaarden der Lek, O. aan Spinhoven, Z aan West Lakerveld en Z. W. aan den Zederik. - Deze pold. beslaat, volgens het kadaster, eeue oppervlakte van 467 bund.; telt 22 h., meestal boerderijen, en wordt door twee molens, op de Zederik, van het overtollige water ontlast. Het land ligt 0,09 onder A, P. * ACHTHOVEN , pold. in Rijnland , paalt N. aan den Does-polder, onder Woubrugge, O. aan den Honddijksche-polder en den Lagenwaardsche-polder, Z. aan den Rijn, W. aan den Does-polder, onder Leyderdorp. - Deze pold. beslaat, volgens het kadaster, eene oppervlakte van 574 bund. en wordt door eenen molen, op den Rijn, van het overtollige water ontlast. Het land ligt 1,58 ell. onder A. P. ACHTHOVENSCHE-UITERWAARDEN, pold. in het Land-vanVianen, prov. Zuid-Holland, arr. Gorinchem, kant. Vianen, gem. Leksmond-Achthoven-en-Lakerveld; palende N. aan de Lek, O. aan de Kersbergsche-waarden, Z. aan Spinhoven en Achthoven, W. aan de Sluisse-waarden. SACHTHUIZEN, geh, op het eil. Goedereede-en-Overflakkee, prov. Zuid-Holland, arr, en 6 u. Z. O. van Brielle, kant, en 24 u. O. ten Z. van Sommelsdijk, gem. en 1 u. W. van Ooltgensplaat, met 14 h. en 1600 inw. - In dit geh. staat de R. K. kerk van de stat. Ooltensplaat, aan de H. Maria Hemelvaart toegewijd, en in 1848 gebouwd. * ACHT-KARSPELEN ligt kant. Bergum, beslaat eene oppervlakte van 10,521 bund. 97 v. r. 55 v. ell., waaronder 10,187 bund. 49 v. r. 15 v. ell. belastbaar land ; telt 1515 h., bewoond door 1477 huisgez., uitmakende eene bevolking van 8000 inw. Het grietenijhuis staat te B u i t e n post. * ACHTMAAL ligt in het Vierde distr., van Woord-Braband, 4 u. Z. W. van Breda, 4 u. Z. W. van Ginneken, 1 u. Z. W. van Zundert, # u. W. van Wernhout.

len. In

in k n. In lag te ego. to, he moois en tot voortd.

Dit geh. is vrij uitgestrekt en telt 150 h.. en 720 inw. Ook heeft er vroeger eene kapel gestaan, welke omtrent het jaar 1780 is gesloopt. AchtmoRGEN (DE), onbehuisde pold. in den Biesbosch, prov. Woord-Braband, Tweede distr., arr. 's Hertogenbosch, kant. Heusden, # gem. Dussen-Munster-en-Muilkerk, gedeeltelijk gem Werendam, palende Z. aan den Middelwaard van Bink, O. aan de Bruinekil, Z. aan den Nelissen waard en W. aan het Steurgat. - Deze pold. omkaad in het jaar 1859, beslaat, volgens het kadaster, eene oppervlakte van 9 bund. 85 v. r. 85 v. ell., thans bestaande uit bouw-, rient- en rietland. Hij watert uit op de Bruine-kil. Het land ligt ,50 ell. boven A. P. De hoogte der dijken is 2,20 ell. Hij staat onder het bestuur van den eigenaar, zijnde de Heer G. van Houweningen. - ACHTTIENHOVEN, gem., prov. Utrecht, beslaat eene oppervlakte, volgens het kadaster, van 1080 bund. 90 v. r. 51 v. ell., waaronder 1055 bund. 74 v. r. 41 v. ell. belastbaar land, telt 51 h., bewoond door 71 h#get , uitmakende eene bevolking van 580 inw. - ACHTTIENHOVEN, gen in Zuid-Holland, bestaat uit de pold. Noord - Achttien hoven en Zuid- Acht t i en h ov en ; beslaat, volgens het kadaster, eene oppervlakte van 426 bund. 10 v. r. 48 v. ell., waaronder 426 bund. 8 v. r. 94 v. ell. belastbaar land, telt 17 h , bewoond door 26 huisgez., uitmakende eene bevolking van 140 inw. - Het bebouwde gedeelte ligt N. ten W. van Woerden , Z. Z, O. van Noorden. ACHTTIENHOVEN (NOORD-), pold. in het grootwaters. van Woerden, prov. Zuid-Holland, arr. Leyden, kant. Woerden, gem. Achttienhoven, palende N. aan Naarden. O. aan Westveen, Z. aan ZuidAchttienhoven, W. aan de gen. Nieuwkoop ACHTTIENHOVEN (ZUID-), pold, in het grootwaters. van Woerden, prov. Zuid-Holland, arr. Leyden, kant. Woerden, gem. Achttienhoven, palende N. aan Noord-Achttienhoven en Westveen, O. aan Oud-Kamerik, Z. O. aan de Mijzijde, Z. W. aan den Zegvelder-polder, W. aan Nieuwkoop. - ACKERSDIJK , pold., lees: ACKERSDIJKSCHE-POLDER , paalt Z. aan den Schieveensche-polder, W. aan de Schie. - Deze pold. wordt door twee molens, op de Schie, van het overtollige water ontlast. Het land ligt 2,52 onder A. P. * ACKERSTEE , lees : ACKERSTEIN. ACKERWOLDE, d., prov. Friesland. Zie Akkenwouur. W. * ACQUOY ligt Z. W. van Culemborg, W. ten Z. van Beest. Ruim t u. N. W. van het dorp liggen sluizen in den Meerdijk (niet in den Diefdijk). - In het jaar 1844 is hier eene nieuwe Herv. kerk gebonwd, welke den 10 November van dat jaar ingewijd is, zijnde een steenen gebouw, met eenen steenen toren, doch zonder orgel. - Het wapen van Acovox is van zilver, met twee gebretesseerde fascen van keel ; met eenen loopenden hond van sabel in het hoofd. ACRA, stranddistr. in Afrika. Zie Akna. W. ADAMS-KLOOSTER , naam, welken men bij verbastering geeft aan het Admans-klooster te Zutphen. Zie Admans-klooster, ADDEWHEN , naam, welken de Negers geven aan de koffijplant. Leliendal, in de kol. Suriname. Zie Leliëndal. W. ADDINK, landgoed in het graafs. Zutphen, prov. Gelderland, kw., distr., arr. en 1# u. Z. O. van Zutphen, kant. en 24 n. Z. W. van Lochem , gem. en 20 min. W. van Vorden. - Het beslaat, met de daartoe behoorende gronden, eene oppervlakte van 50 bund. 70 v. r. 50 v. ell., en behoort in eigendom aan Mr. D. Evekink, Advocaat te Zutphen, * ADE ligt 14 u. 0. N. O. van Leyden, 1 u. W. N. W. van Woebrugge, 5 min. W. van Hoogmade en den Frederiks-polder. * ADEGEEST ligt arr., kant. en 1 u. Z. W. van Leyden, gem. en 5 min. N. van Voorschoten. ADELBERTUS-KLOOSTER, voorm. abdij in de heerl. Egmond, prov. Woord-Holland. Zie Egmond (ABDI, van-). W. ADELEN, voorm. state, in de Friesche griet. Menaldumadeel, onder Berlikum, welke van de familie van Adelen, te Sexbierum afkomstig was, doch reeds lang geslopt is. Ter plaatse, waar zij gestaan heeft, ziet men thans weiland. ADENAKOEMA, d. in Afrika, in Opper-Guinea, aan de Goudkust, in het stranddistr. Hante. ADER-POLDER, ook Aa-Polpen genaamd, pold. in Rijnland, prov. Zuid-Holland, arr. Leyden, kant. Woubrugge, gem, Alkemade; palende N. aan de ringvaart des Haarlemmermeers, O. aan de Ade, Z. aan den Buurster-polder, W. aan de Balgerij. – Deze pold. beslaat, volgens het kadaster, eene oppervlakte van 57 bund. en wordt door eenen molen, op de ringvaart van het Haarlemmermeer, van het overtollige water ontlast. Het land ligt 1,70 ell. onder A. P. ADEWERD of ADEwenth, d, prov. Groningen. Zie ADUARD. W. en A. ADEYLAR, d. in Oost-Indië, op het eil. Groot-Key. ADIARSA, gouvernementsdistr., in Oost-Indië, op het eil. Jara, ads. res. Krawang, aan de Tjitarom of Westergrenzen, tegen het Buitenzorgsche. - In dit distr. wordt de Javaansche taal meer of min zuiver gesproken, dewijl zich aldaar voorheen (1565-1568) volkplantingen uit het Oosten van het eiland hebben nedergezet. ÄDICOURADI, berg in West Indië, in het noordwestelijke gedeelte van het eil. Aruba, ten O. van den berg Annaboei. - Men heeft in de kwartsader van dezen berg, die den Luitenant-Generaal KRAJENnorr in zijne tegenwoordigheid, in 1824, door mineurs en sappeurs, bij middel van petards, heeft doen openen, ter diepte van 1,70 ell. stukken kwarts gevonden, waarover kleine stipjes, korreltjes of lovertjes goud verspreid lagen, ADJIE, distr. in Oost-Indië, op het eil. Sumatra, resid. Palembang. ADJOA, berg in Afrika, in Opper-Guinea, aan de Goudkust, stranddistr. Hante. ADIRIDJO, distr. in Oost-Indië, op het eil Java, resid. Banjoemaas. - De grond is er hoog en bergachtig, doch in het zuidelijke edeelte vlak, nattig en drassig. ADMANS-KLOOSTER (HET), bij verbastering het Adans-kloosten geheeten, voorm. kloost. te Zutphen, op het Oudewand. – Dit kloost, hetwelk bewoond werd door Nonnen van de Franciskaner orde, moet estaan hebben daar, waar nu de TAPIJTFABRijk is. ADMIRAAL-DIRKSZ, fort, prov. W. Holland. Zie Dirksz-Abain Aal.W. ADMIRAAL-DE RUYTER, ADMIRAAL-TROMP en ADMIRAALZOUTMAN, twee forten en eene kustbatterij, prov. Zeeland. Zie RUYTER (AdminAAL-DE-), W. Tromp (Adminaal-) W. en ZoutmAN (Adminaal-). W. ADO DO, d. in Oost-Indië, op het eil. Vordate, aan den zeekant , uit een twintigtal huizen bestaande. ADORNE-POLDER of AbouRNE-Polden, pold. in het Land-vanKadzand, prov. Zeeland, arr. Middelburg, distr. en kant. Sluis, gem.

[ocr errors]

in Wit

tot a

Wieuwvliet : palende N. aan de Noordzee, 0 aan den Baanst-polder.
Z. aan de Nieuwe-haven, W. aan de Schorren van den Zwarte-polder,
Hij is in 1619 bedijkt, door Jean AdoURNE, destijds Heer van Biervliet
en beslaat 56 bund. 47 v. r. 66 v. ell.
'ADORP , gem., ligt kant. Onderdendam; paalt Z. aan de gem,
Groningen en Noordijk, en beslaat, volgens het kadaster, eene op-
pervlakte van 2209 bund. 28 v. r 55 v. ell., waaronder 2168 bund.
22 v. r. 66 v. ell. belastbaar land ; telt 156 h., bewoond door 198
huisgez., uitmakende eene bevolking van 1100 inw. - Het d. Adorp
ligt 1 n ' N. N. W. van Groningen, aan de Oude-Hunse of het Reit-
diep , en de Groote- en Kleine Aa , van welke beide laatste het zijnen
naam ontleent. Deze Aa-stroomen slingeren zich om de zoogenaamde
Ham m en , die ongeveer 50 bund, groot zijn. - Het kerkje heeft
een orgel. - Vroeger stond er te AnoRv mede een stompen toren, met
schietgaten voorzien, doch deze is in het jaar 1794 gesloopt, en de
thans bestaande van hout gebouwde toren in 1849 vernieuwd.
ADORPER MEEDEN , streek land, in Hunsingo, prov. Groningen,
arr. Appingedam, kant. Onderdendam , gem. en # u. N. van Adorp ,
met vijf boerderijen, behoorende tot het d. Adorp.
ADRIAANS-POLDER , pold. in het eil. Woord Beveland, prov.
Zeeland, distr. en arr. Goes, kant. en gem. Kortgene, palende N.
aan den Oud-Kortgene-polder , O aan den Anna-polder, Z. aan de
Zuidvliet, W. aan den Stads-polder-van-Kortgene. - Deze pold.,
welke in het jaar 1715 bedijkt is, beslaat, volgens het kadaster, eene
oppervlakte van 57 bund. 85 v. r. 97 v. ell , waaronder 54 bund.
80 v. r. schotbaar land ; en wordt door eene sluis, op den Stads-
polder, van het overtollige water ontlast. Het polderbestuur bestaat
uit een en Dijkgraaf en eenen Gezworene.
S ADRIANA-POLDER (DE), pold. in het eil, Goedereede en Over-
flakkee, prov. Zuid-Holland, arr, Brielle, kant. Sommelsdijk, gem.
Stellendam , palende N aan de schorren tegen het Haringvliet, O. aan
den Eendragt-polder, Z. aan de schorren tegen het Brouwershavensche-
zeegat en aan den Groote-Zuider-polder - Deze pold, welke in het
jaar 1769 bedijkt is, vloeide in het zelfde jaar weder onder, doch werd
in 1770 herdijkt en toen langs de oostzijde afgesneden, zoo als nog aan
den loop van den dijk te zien is, welk gedeelte naderhand in den Een-
dragt-polder is ingesloten. Hij beslaat, volgens het kadaster, cene
oppervlakte van 195 bund. 76 v. r 19 v. ell. - Door dezen polder,
welke zijnen naam ontleent van de echtgenoot des toenmaligen Am-
bachtsheeren IMAN CAU en door den Eendragt-polder, werden in 1780
Goedereede en Overflakkee tot één eiland vereenigd. -
ADRIANATHEODORA-POLDER, pold, in het eil. Goedereede-
en-Overflakkee, prov. Zuid-Holland, arr. Brielle, kant. Sommelsdijk,
gem. Ooltgensplaat, palende N. aan den Maria-polder, O., Z. en W.
aan de gorzen tegen het Volkerak. - Deze pold., beslaat, volgens het
kadaster, met de daarvoor liggende gorzen, eene oppervlakte van
166 bund. 91 vr. 90 v. ell., en wordt door twee duikers, op het
Volkerak, van het overtollige water ontlast.
* ADRICHEM. Het huis door Antony v AN DER BURG gebouwd is, na-
dat het omtrent de helft der vorige eeuw aanmerkelijk was vertim-
merd, in het jaar 1810 gesloopt. De boerenwoning, het tuinmans-
huis, de vijvers en grachten bestaat er nog, doch de plaats, waar het
kasteel gestaan heeft, is geheel opgeruimd en beplant. - Het wapen
der Heeren van Adrichem heeft eene lambel van azuur in het hoofd.

[graphic]

* ADRICHEM , katoenplant., ligt aan de Matappicakreek, ter regterzijde in het afvaren. De Negers noemen # * ADUARD, gem., beslaat, volgens het kadaster, eene oppervlakte van 5062 bund. 25 v. r. 40 v. ell., waaronder 2989 bund. 51 v. r. 25 v. ell. belastbaar land, en telt 299 h.. bewoond door 546 huisgez., uitmakende eene bevolking van 1850 inw. Men heeft er een Godshuis, waarin 14 oude lieden en 18 kinderen zijn opgenomen, en een Departement der Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen, dat den 26 December 1854 is opgerigt en 12 Leden, benevens een honnorair Lid, telt. * A DUARD (KLEIN-) was, van het N. naar het Z., 500 schreden lang en van het W. naar het O. 250 schreden breed, met eene breede gracht en steen en ringmuur omgeven, • ADUARDER-VOORWERK ligt W. N. W van Groningen, kant, en 14 u. N. O. van Zuidhorn. * ADUARDERZIJL ligt W. N W. van Groningen, kant. en 11 u. O. van Zuidhorn, H. n. N. N. O van Ferwerd, waartoe het kerkelijk behoort, telt 14 h., bewoond door 25 huisgez., uitmakende eene bevolking van 120 inw., welke meest met sjouwen of het optrekken van schepen langs het Reitdiep hun bestaan vinden. - Deze sluis werd in 1501 bevestigd door Hugo van Leissenica, Saksisch Stadhouder in Friesland, met overleg van Graaf Edzand. - In het jaar 1580 werd AnuAanenzijl op den 14 Augustus door het volk van RenNENBERG veroverd, waarbij aan onze zijde Johan Buwinga ten gevolge van eene bekomene wonde sneuvelde. De schans vervolgens hernomen zijnde, bemagtigde RENNENBEEG die weder stormenderhand op den 25 Mei 1581. - Den 25 Julij 1672 deed eene afgezondene troep van den Bisschop van Munster, die Groningen belegerde, eenen aanval op de ADUARDERzijl, doch werd hier, door de onzen, onder de Kapiteins Claxt en RIPPERDA, benevens Stuart, Overste van de Dragonders, met groot verlies aan dooden en gekwetsten, afgeslagen, waarop de vlugtende vijand door de boeren achtervolgd, nog een groot aantal manschap: pen verloor. - De tegenwoordige steenen sluis werd in het jaar 1706 ebouwd. ADWARTH , ADWIRTH en AETWERTH, oude namen van het d. Annann, prov. Groningen. Zie Abuap. W. AEBINGA of Asinga, voorm. state, prov. Friesland, kw. Oostergoo, griet. Leeuwarderadeel, arr., kant. en 2 u. N. van Leeuwarden, 5 min. Z.W. van Hijum, waartoe zij behoorde. - Ter plaatse, waar deze state gestaan heeft, ziet men thans eene boerderij , welke, met de daartoe behoorende gronden, eene oppervlakte beslaande van 18 bund. 76 v. r. 70 v. ell., in eigendom bezeten wordt door Mevrouw de Douairière van Schettinga, geb. van Eysinga, woonachtig te Leeuwarden. AECKER-POLDER , pold., prov. Woord-Holland. Zie MinnelveinscarAKER-PoLDER. W. AECKINGA, b, prov. Friesland. Zie Aackixge. W. AED-LEVWERD , volgens de overlevering een oud gebouw, dat als het eerste beginsel der st. Leeuwarden, prov. Friesland, moet beschouwd worden. Zie LEEUwARDEN. W. " AEGUM ligt kant en 14 u. O. van Rauwerd. Aldaar is in 1858 de kerk afgebroken, en de toren alleen staan gebleven. * AEKAMP ligt gedeeltelijk kant. Winschoten, gedeeltelijk kant. en 5 u. O van Zuidbroek, ter wederzijden van de Oude-Ee, welke hier de scheiding tusschen Oostwolde en Finsterwolde uitmaakt. Men telt er onder Finsterwolde 50 h.. en 150 inw.

« VorigeDoorgaan »