Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub
[merged small][ocr errors]

te: verùm nobilitas in Hierecunte Iudææ: uenit illa le&io, certamen nondum hasunt & fucco pingui la&cntes , quodam. bent. verùm , fublato nondum , vt in que vini sapore in melle prædulci. Diodo- multis codicibus scriptum offendi , vide. rus in interiore Syria fieri Cariotas aliis tur Secundus auunculi opinioni propiùs excellentiores tum dulcedine, cum magni- accedere. Fscis) inter quas Martialis Chi. tudine,ac humore, teftatur: his maiores am excolloc,quæ merum & falem sapit. multo Arabia fert ac Babylonia : quarum Boletis) quanti fecerit boletos antiquitas, magnitudo eft fex digitorum. colore sunt idem notat in distichis, afferens, facilius quædam subæreo, nonnullæ puniceo : aliæ donare Romanos aurum & argentum porphyreo afpe&u,amænæ & fuaues gu quàm boletos. & Satyricus Iuuenalis, boItu. Deaurari solitas, & Calendis Ianuariis lecos lautisfimum ciborum regi, & domimitti,cradit Martialis, apud quem legitur no apponi pulsat. Pli. Boletos fuillorque fuiffe pauperis munus:cui fententiæ con- gulæ nouissima irricamenta vocar.

C. PLINIVS POMPE 10 SATURNINO Svo S.

[ocr errors]

E Ropportune)

ErorroRTVNE mihi reddita
Mittit Pom-
peio Saturnino

sunt litera tua , quibus flagitabas
fingulari do

vt tibi aliquid ex scriptis meis ctrina viro orationem,quá habuerat apud municipes

mitterem,cum ego idipsum deftifuos, dedicaturus ibidem

nafsem. Addidisti ergo calcaria bibliothecam, & annuos sponte currenti paritérque & tibi veniam renuorum filiorum pollici- cufandi laboris , & mihi exigendi verecundiä tu::excufat

quòd in ea ina- Justulisti.nam nec me timide vti decet eo quod icres fuos,& fe quoq; lau oblatum est,nec te grauari quod depoposcisti

. peio defert, ve de editione Non est tamen quod ab homine desidioso alipro illius arbitrio lit fa&u: quid noui operis expectes.petiturus sumenim sus. Fuit autem l'ompeius vt rursus vaces fermoni quem apud municipes Saturninu s-acer caulidic', fiue ex tempore, fiue meditata proferret: appellando. Rursus) Iam enim Saturninus rum prosa,ium versu clarus : in orationi• cam orationem legerat. Sermons ) Obus & historia mirabilis. alterius Sacur. rarioni : an idco sermonem appellauit, nini historici meminit Tranquil. Satur- quia fecundum Porphyrionem ad presenninum nominat Lucianus. vbi de morte ies dicitur:an quòd oratio illa effet remifSeueriani agit.& Q Saturninum iuriseon- fa,& finitima quotidianæ locutioni: nam Sulcum Pomponius citat. Ille igitur Pom- præter M. Tullii teftimonium , Seneca peius Saturninus moriens Secundum re. iradit sermonem effe orationem voce deliquit hærede (1 duplum) mittere aliquid ex miffa, & tenui figura prolatam. Accedit fcriptis meis.) Addsdit calcaria)trállatio. authoritas Fabii Scribentis, parum admoab equo,id eft, iam paratum ad id magis dum fermonem ab oratione differre, & incitafti (Ouidius, Acer & ad palmæ per interdum effe idem oftendit. Seruius inse cursurus honores, Si tamen horteris quit, Sermo est consertio orationis, & fortius ibit equus. ] Laboré) emendandi, confabulatio duorum, vel plurium, à reExigendo) Petendi à te ve limam adhibe- rendo di&us. Antisthenes apud Diogeres, Eo ) opera tua in corrigendis meis li, nem primus ita diffiniuit, Sermo eft qui bellis, quam tu vltrò mihi obtulifti.Ab ho- quid fit aut fuerit, exprimit. Municipis) mine defidiola) seper de se parcè loquitur, Nouocomenses. funt autem Municipes extenuando facultaté fuam , & fe defidem ciues Romani in oppidis municipalibus

Luo

4

suo iure, & fais legibus vcentes, muneris municipes fuae cuiusque ciuitatis ciues, ve
tantum honoririi cum populo Rom.par- puta Camporos, Pureolanos: fic luriscon.
ticipes , à quo munere capellendo appella- lulti,nifi in quantum Paulus apertius via
si videntur, nullis aliis necessitatibus, ne. detur vocabulú interpretari de significa-
que vlla populo Romano lege aftri&ti. Sa tione verborum, Municipes, inquit,di&i,
tis conftat municipium fuiile in meliori quòd munera ciuilia capiane. [ Siculus
conditione,quàm coloniam. hæc Gellios. Haccus, Monicipia, inquit , quidam
Vlpianus lurisconsultus , Propriè quidem putant,à munitionibus dictalii à muni.
municipes appellantur muneris partici- ficentia.co quòd munificæ efient ciuita-
pes, receptiin ciuitate, ve munera nobis- tes. ] Festus ires municipiorum species
cum facerent : sed nunc abufiuè dicimus facit , sed authorem fatis est indicaffe.
Dedicatat 58 )allignaturus
titulo & nomini alicuius meos habui bibliothecam'dedicaturus.Memini
consecraturus, oblaturus:
& Pomponio eradente, quidē te iam quedam adnotaffe , fed generali-
quafi dicendo deserturus. ter: ideò nunc rogo, vi non tantùm vniuersi-
nam etiam núc Mediola tati eius attcndas, verumetiam particulas qua
confrađa, Plin.irtutelam soles lima persequaris. erit enim & post emě-
bibliothecæ quædam fe dationem liberum nobis, vel pablicare , vel coa
Atertia contulille. ]' ften tinere. Quinimmo fortasse hanc ipsam cüita-
Plin. confueuifle Koma tionem nostram in alterutram sententiä emen-
nos, bibliothecas , id eft dationis ratio deducet: que aut indignum e-
librorum repofitoria, qua: ditione , dum sæpius retractat, inueniet: aut
vocant

, cófecrare Genera dignum dum idipsum experitur, efficiet: quanliter) fummatim

per gene. quam huius cunctationis me a causa non tam in (toti operis fumma). Par scriptis quàm in ipso materiæ genere consist nt. riculas minima quęgi.Qua Est enim paulo quasi gloriofius & elatius. onefoteslima) acra tua emen rabit hoc modestiam nostram , etiam fi ftilus in facultate noftra erit. iple fuerit pressus

ipse fuerit pressus demissusque , propterea Publicare) in publicum quod cogimur, cùm de munificentia parentum dendi moram In alternira noftrorum,tum de nostra disputare. anceps hic in vnum duorum,dum fa- e lubricus locus est, etiam cùm illi necesitas pius recognoscitur , aut videbitur indignum opus editione, vele- non solum Cæcilium fuiffe Comenfem, mendando frequencer elaborabitur , vt sed etiam maiores suos inde oriundos. An merito emitti poterit. Efficret) crebra c- reps locus) dubius,periculosus tra&atus & mendatione. In forspra)in verbis. Materse) argumentatio: anceps enim pro mortifefensus rerum Elatiu) ia&antius. legimus ro & periculo proximo Plinius senior vetiam latius, & in aliquibus exemplaribus furpat. Volupras inquir tanta ancipitis ci. laucius, id est vberius, vt quod digredia. bii & Liuius, Quia reuocare, aut'vi reti. tur.(placee prima le&io. Modesham)cum nere eos anceps erat:& Virg. ferrum analias folii Gimus de nobis loqui modeftè: ceps. quod grammatici interpretantur quod non feciffe in his reprehendar Pref vtrinque acutum. Lubricus ) qui facile ad fus) in tenui Gura.quare potius fermo. malú fleđi poteft. (Periculofus cum perinem quàm orationein appellauit. Paren: culum fit in eo consistere, vt sunt loca huu tum) majorum,qui vfi fuerant liberalitate more cófpersa.]Enam)quamuis alibi inerga patriam Comum:ex quibus apparet terdum consentientis aduerbium, quan

doquc pro adhuc & præ- lenocinetur. Etenim si aliena quoque laudes
diatur.tranflatum verbum parum aquis aurib.accipi solent,quam difficile
à lenonibus , quo præce- est obtinere , ne molesta videatur oratio de se
pror cius Quintilianus və aut de suis disserentis. Nam cum ipsi honestati,
de aliis dicuntur. Aequus tum aliquanto magis gloria eius pradicationi-
auribe] benignè Accope) que inuidemus : atque ea demum recte facta
audiri , admitti. De fe ) de minus detorquemus & carpimus, que in ob-
honetati) inuide nus ho scuritate de filentio reponuntur. Qua ex causa
neftis viris , fed pracipuè Sape ipse mecum:nobis ne tantum quicquid eft,
verò bene gefta latent , & iftud composuisse,an do alijs debeamus vt nobis.
à nullo prædicantur, m: admonet illad quoque,quòd pleráque quæ sunt
nus reprehendimus. Tum agenda rei recessariaeadem peractanec vtili-
di.M. Tullius pro Archia, tatem parem,nec gratiam retinent. Ac ne lon-
!pli ll philofophı, etiam giùs exempla repetamus , quid vtilius furt,
contemnenda morte feni quàm munificentia rationem etiam stilo profe-
bunt

, nomen suum infcri qui? Per hoc enim affequebamur,primùm , vt
bunt: in co ipfo in quo honeftis cogitationib. immeraremur,deinde vt
témque despiciune, pradi- pulchritudinem illarum longiore tractu perui-
cari volunt. ) Mecum tra- deremus:postremò vt fubita largition is comi-
sum compofmile nobis con- tempænitentiam caueremus. Nascebatur ex
tincre apud ne, & mei his exercitatio quædam contemnendæ pecunie.
gratia fcripsile. Quicquid Nam cum omnes homines ad custodiam eius
la fit oratio. Alijs aliorum natura restrinxerit,nos contrà multum ac diu
causa compofuiffe: & ideo penfitatus amor liberalitatis communibus a-
emittere. Agenda res necef- 'uaritie vinculis eximebat.tătóque laudabilior
'n ceifaria funt , licut com- munificentia nostra fore videbatur,quòd adil.
mendare liberalitatem lam non impetu qaodam, sed confilio traheba-
fuam , & maiorum.
gem] necessitati. Graria sor)

mur. Accedébat his causis, quòd non ludos aut commendationcm.Sulo] fcriptis. Honeftis (Penitentiam) Seneca, Sera parsimonia in cogitationibus]munificentiæ laudibus,quæ fundo eft.] Largıtsonx]liberalitatis.impro eli tribuere merentibus, amore & ftudio priè vsus : nam largitio eft nimia & imhonestatis,vt patrix, propinquis, affini moderata pecuniarum profufio: & alij fic bus, amicis, pauperibus. Traitu) Placet vfurpant.Exercitatio)legitur etiam excimagis, vt legatur tra&u , quàm tractaru, tatio. Ex h] scriptis. Contemnenda pecunam præter fidem cxemplarium ipfe ad niæ,] spernendæ auaritiæ. Ad cuflodiam Capitonem de oratione fcribens, inquit: esus ] ad conferuandam pecuniam. ReIlla tractu placet.& M. Tullius de Orato- Arinxers na ura)pecuniarum auidi lumus re,tr-Aum verborum in Antonio laudat. à natura. De auaritia fic loquutus eft SeTacitus,tractum belli pro mora & pro- neca in epistolis, Admirationem parentes du&ione: & libro quinto decimo pariter auri atque argenei fecerun , & teneris invfurpat, Durante,fcribit, tra&u & longi. fusa cupiditas altius redir, creuítque nokudine mortis. Comstem, subsecurriccm. bifcum,deinde totus populus in aliis dif

Pa

1

cors,

cors,in hoc conucnit, hoc suscipiunt, hoc dicia Augufti , quàm dona Claudij] fuis optant. Communibes Soc.) Naturali Ludos)qui cuanefcunt, (no reli&o aliquo vitio Non impetu. Non inconliderate, nec vtilitatis in pofterum exemplo ] fpe&tasine ratione. (Dicebat Seneca, se malle su cula : erant enim ludorum varia genera. Gladiatores ] Quos in fu nerib. illuftrium dari po gladiatores , sed annuos sumptus, in alimenta polo norum , & poft coe ingenuorum pollicebamur. Óculorum porrò dy nam interdum, referente aurium voluptates adeo non egent commentate Hermippi afferit, datione, vt non tam incitari debeant oratione, Mantinéses inueniffegla quàm reprimi. Vt verò aliquis libenter educadente, in vrbe primum tionis tædium laborémque suscipiat, non preBrutum in honorem pa- mis modo , verumetiam exquifitis adhortatris defun&i,fed Valerium tionibus impetrandum eft.Nam si medici saluin foto boario primo bres, sed voluptate carentes, cibos blandioriexhiberentur , opportuni- bus alloquis profequuntur: quanto magis deus dicetur in Panegyrıca cuit publice consulentem vtitißimum munus, oratione. Annuos fu plus) Vecx reditu agri, quem 3 •

sed non perinde populare, comitate orationis &ori publico emancipa inducere: præsertim cum enitendum habereli conduxerat, pueri pau- mus, ut quod parentibus dabatur, etiam nobis peres ingenui aferentur & probaretur , honorémque paucorum cæteri huius rei latius libro fepti

' patienter de spectarent & mirarentur. Sed moad Caninum. Audio vt tunc communibus magis commodis quàm adhuc Comi extare vefti- priuata iactantie studebamus, cum intentionz. (Satıs confiat Medio. nem effectúmque muneris noftri vellemus in. lani in lapide, quanquam telligi: ita nunc in ratione edendi veremur, ne fracto,legi Plinium in ali forte non aliorum vtilitatibus , fed propria menta puerorum & puel larum multa fetteria dediffe. Porro)Præ- non perinde gratus fuit C mitare ) Oraterea : vt apud Terçotium in Hecyra. tionis benigno sermone. Induiere ) Iuftialiàs affirmantis aduerbium. fignifi fuere, persuadere per indu&ionem , quæ çat etiam minus, interdum poftea quan- secundum rhetores , eft oratio rebus non doque temporis aduerbiu:aliàs expletiua, dubiis capcans affenlionem eius rei quæ nonnunquam procul : aliàs hortantis. inftituta est. Enitendum hai eremus ) Opus commodè exempla lumes à Terentio , & esser eniti.Parenuobus dab.) Quod in lau. Virgilio. Oculorum Soluptates ) Quæ per dem maiorum meorum difereabam, & oculos percipiuntur & aures , veludisce- nobis præpararetur,qui cramus apud ponici & gladiatori] commendatione ) Lau. fteros gloriam ex hoc munere cósecuturi. dari oratione. Incitars)Intendi,augeri. Re- In ali. Ie&ione eft, datarur, enā orbis propismo. Sedari, emédari,colli. Aloquw) or- baresus.vt fcilicet incelligatur, hoc munus phanocrophus ] Educationa) Alendi'alie parentibus oblitum,& idcò ab illis proba nos filios. Exqufuris ) Elaboratis, egregiis. dum efle:ib his,expe&ádum, donec filios Profequuntur) Commendant. Vislikimum) susciperét.] Pau ori) Meorú Ceters) Muni Educationem ingenuorum. Nun perinde cipes. [Spritaret)intuerétur.]imitarétur) pop.) Non multum velzquè populo gra incitarenrur ad imitandú exemplo noftro. tum: nam perinde multum significit [& legi ur etiam mererentur Tunc)Cum dixquè.]Tranquillus, Quare aducntus eius ximus orationem.Priuasa saclansia)Na,

ftræ laudi Aliorum ) Municipum , id eft, idcò videar feciffe , vt me laudarem, vereor ne li emiscro hunc fermonem, non yeNouocomenses hortarer ad Gmile.

Quanto maiore animo' Elle indiciú excellentioris laudi

seruiffe videamur. præterea meminimus animi,cótéros ele potius quanto maiore animo honestatis fructus in faktis, quam laude : vnde cösciētia quàmin

fama reponatur. sequi enim M. Tullius in Tuscula- gloria, non appeti debet: nec fi casu aliquo non nis, Quinetiam, inquit: Jequatur, iccirco quod gloriam meruit, minus tur omnia, quæ line ven pulchrum eft. verò qui benefacta sua verbis dicatione & fine populo adornant,non ideo prádicare quia fecerint:sed tefte fuerint : non quod vt prædicarent fecisse creduntur. Sic quod manim benefa&a in luce fe gnificum referente alio fuisset, ipso qui gesserat collocari volune: sed ta- recensente, vane cit. humines enim cum rem trum , virtutis conscientia deftruere non possunt,iactatione eius incessunt: majus eft vnde Secundus ita si silenda feceris, factum ipsum : fi laudanAriftonem commendans, da, quòd non fileas ipse culparus. Me veropegnitudo animi: qurahil culiaris quædam impedit ratio : etenim hunc ad oftentationem, omnia ipsum sermonem non apud populum , sed apud ad conscientiam refert ,te Decuriones habui , nec in propatulo , sed in cuctéque fa&i non ex populi fermone mercedem,fed ex ria. Vereor ergo ne fit fatis congruens , cum in fa&o petit. Videtur Pli. nius imitatus fuiffe eundem Tullium pia. Furfum ip(um) Culpatur. Non fileas) in Philippicis, Satis, inquit , in ipfa.con. Sed ia&tes & glorsêris. Decuriones ) Senascientia pulcherrimi fa&i fructus erat. Frua tores in municipiis, in quibus idem erat

tus honestalspræmium quod prouenit ex decurio, qui Romæ linator, quod in fenahoneftè fa&is. Maiore animo generosius.] tu & conciliis municipalı bus interesse poSequi] Per le comitari benefa&a.nam et- terat,G habuiffet censum centum millium fi (vt idem refere Cicero ) nihil in se ha- numinum. & decuriones quidam dictos bear gloria cur expetatur,tamen virtutem aiunt ex eo, quòd in initio coloniæ cum tanquam vmbra sequitur. Appers.? Affe- dedacerentur,decima pars eorum quide&ari Nec idcirco eft minus pulchrum.; Nec ducerentur,concilii publici gratia coserie ideò eft minus gloriosum, quod gloriam bi folita fit. porrò decurio ordo in milimeruit : & dignus est laude,quamuis eam tia,& qui luam quisque curiam uebatur, non lit consecutus. Predicare ] Vulgıre. decurionem appellatum Dionyf. afferit. [laudare,commendare. Sic Valerius libro decuriones quinquennales Apul. vsurpat o&auo.] Feciffe ] Benefecifle famæ causa. pro sacerdotibus ifidis in quinquennium Secus laudat Traianum in panegyrica o. cæteris præfe&is. fuisse autem Comum ratione:Non ideo dixit vicisse videaris vt inunicipium præter Cæcilii teftimonium triumphares, sed triúphare , quia viccris. confirmant antiquorum memoriæ. (Ne) Referente. | Narrante. [co qui non fecit.] alii legunt, yt, pro quomodo ) Populum) Vanesest. ) Non creditur , mendax exilti Coram populo.ve in foro Curia) senatu. matur, (deperit.] Rem. Fa&tú per fe laude Acclamationem ) Laudem cum affenfu. dignum, vt præbere alimenta ingenuis, quod iuniores hiltorici frequenter vsurDefruere. ] Demoliri: cum veritate no- parunt,& ipfe in oratione panegyrica. incare, laftationem.) Quod nimium applau- terdum tamen pro conuicio accipitur, serit fibi author. Incepunt. JInfamát, (vel- vt apud Lampridium & Tranquillum. licant,la cerant)inuehútur. Silenda) Tur. Reclamationes autem contrariæ funt

accla

1

« VorigeDoorgaan »