Pagina-afbeeldingen
PDF

fi in hac prius inacceffa prouincia aliquod minus domitum,quàm vt eruditi iudicauerint, occurret, ipfi opem ferant. quicquid enim ad vtilitatem omnium infuper publicabitur, modò non fiat detrahendi ftudio, id nos plurimum iuuabit:neque enim ii fumus qui omnia fciamus:ncque aliis bonum quo nos caremus, inuideamus: ctiam fialius infurgat,quia viderit ànobis primum afpera complanata, manca reftituta, vberiores in Plinium commentariostranfcripturus, agat quomodo lubet,& qualibet appendice legentium vtilitati confulat: admoneätur tamen ftudiofi in quo huius operis le&tione profecerint, id nobis imprimis dcbendum. Præterea addidimus rerum ac verborum ele&torum indicem, vt(quod plerunque fit) eadem annotatio pluribus locis fatisfaceret,& quafi digito monftraretur. ad haec fortaffe quidam in laboribus noftris requirent fibi , & librorum numerum,& caput autorum quos pro commodo noftro citamus,repraefentari, aliitalem modum improbabunt, tanquam ncquc adornatum faciendum,neque nobis vfquequaque conceffum. Quare ncfcio quod temperamétum ftuduimus obferuare,vt interdum proprium locum monftraremus: faepius vcròcontenti autorem tantùm nominaffe. quòd fi curiofius aliquis vlteriora requiret, inquirendo experiatur, an cum fide teftes produxerim. Ettaméiahacnoftra diligentia non deerunt inuidi, qui longas, & intenfasvigilias vel antequam viderint, rabidomorfu feriant, carpant, fiue infito obiurgandi inge

nio:fiue dum fic putant fé alicuius nominis apud ineru

ditoscffe,vt confueuere,qui vix primas literas cgreffi ftatim fàpiunt,arrogantcs& tumidi, nihil prætcrcaninam dicendo reprehendunt:hos tamen facilè contemnimus. non enim ab ingratis gratia requiréda eft,& maledicum legimus àbonorum cœtu primo ftatim limincrepellen

dum. Eftaliud hominum genus,qui cùm poffintftudia

fùa proferre,nec faciant, finifteritate concitifumma,in alicnis fcriptis ingeniofi, fi vnum aliquid minusbencdiétum deprehcndunt, omnia damnant , aucupio tali famam fibi aucupantes. hi vt aliquando reprimantur propter corum iam apud multos autoritatem , confugicndum duximus ad præfidium amplitudinistuæ, qui nonminus eloquentiæ, quàm iuftitiæ Præfes omnesbencliteratos(quorum maximus inhacvrbe numerus) fano iudicio in fententiam tuam duóturus es. oftende

modòte velle,non deerunt qui quod velis cupiant. diligeris, colcris, frequentaris, nec immeritò. nam aliquid in ftudiis præftantestueris, foues, ornas: vt fub tefpiritum & fanguinem, patriámque recipiant bonae literæ. adhaec cum pari ferè itinere tu& Plinius ad fummasvir

tutes& dignitates perueneritis,iure dicandæ tibifuerunt elucubrationes noftræ : nam vterque fenator optimus. tu iurifconfultusfubtilis, & oratoreloquens: ille fummus dicendiartifex, nec iuris ciuilis infcius: humanus,

liberalis,iucundusvterque:grauiffimarum rerum iudex, & moderator vterque. ille amicis gratuitum patrocini-. l1m : tußΠvel inimicis operam tuam praeftitifti: &quos fortunae turbo perculferat: releuafti. publicae

nim priuatis anteponis. ille rcbus honeftè partis hone

ftiflimè vfuseft: fuvirtute tua comparatas pari pruden*iadifpcnfas,& quæ meruifti,bcncmcritis crogas, vtcr

que fub feliciffimis regibus per bonas artes adfurnma prouectus. illum Traiani felicitas clariorem reddidit: tc Gallorum Rcgum benignitas ad ampliffimos magi{tratus extulit: & fub feliciffimo Rege Carolo fublatam dignitatem tuam fub Ludouico feliciore in maiusauxit. ille à peffimo Domitiano inchoatos honores, fub Traiano optimo perfecit. poft confulatum Bithyniae & Ponti Præfes, tu prouinciae Narbonenfi & Infubriae fumma cum integritatcfummam cuiufquc ordinis hominum rationem feruans: hoc illo maior, quòd diuerfiffimasterras velociffimi fyderis more turegis. ille proximas& coniúêtas adminiftrauit.Proinde aliis affe&tata virtus, tibi ingenita. ita caeteris ignofcis tanquam ipfe quotidie pecces: ita peccatis abftines, tanquam nemini ignofcas.non caftigas errantes, fed emendas. abcftfuperbia, afperitas: in quorum loco humanitas, comitas eminet. malè enim veneratio terrore acquiritur. fi adfunt amici , dulciffimi & honeftiffimi fermones explicantur. nam feucritatem iucunditate mifcere, fummâque grauitatitantum comitatis adiungere, non minus difficile quàm laudabile eft: vt qui ex admiratione ingenii tui diligere te coepit (quod euenire contrà folet) magiste admiretur, poftquam penitus infpexit. Plinius doétos venerabatur, tu vndique conquiris:& inuentos, ftipendiis publicis,facerdotiishoneftiffimis, de tuo mu

neraris, eruditorúmque confpeétu libcntiffimèfrucris.

fkis enim effe veräfelicitatem, perpetuò cum fàpiëtibus verfari: quodtu pertinaciffimèferuas. nä pera&tis rebus maximis cum ampliffimis fenatoribus, quod reliquum datur ocii inter tot occupationcs, aut difputantes dc

difcipli

tione differis. nam omnes qui in aliqualiterarum facultate excellunt,admittis humaniffimè.Sed&fcriptorumveteres non minoriftudio reparas, & à mortalitate tueris , cùm tibi' maximam librorum fupclle&ilem comparas: erraui fcio. non enim tibi tantùm, fed iî , quibus exemplarium tuorum fpe&atæ in multis fidei copiam facis. Imprimis tamen veluti genium Plinianas epiftolas veneraris , ita morum fimilitudine ferente, quæ generis eius funt, vt nifiabacutiffimo ingenio, vt à tuo, probari, & intelligi poflint: quia huiusautoris diétio fit elaborata,perpenfâ, recifà,non effluens,non redundans,veruntamen plena, cloquens, in fuogenere copiofà, etfi multum ei temporuminiuria nocuerit, magis Atticorumfalem, & Romanam grauitatem, quàm Afiaticam latitudinem effingens, neque ad Laconicam breuitatem concidens. nam ficut M.Tullio in epiftolis copia,paratáque dicendifacultas elucet,ita Plinio exculta, penfitata, amputata : vtque illius reliqua diuinieius ingenii opcra maximam Familiaribus epiftoliscómendationem adferunt, fic Plinio tum rerum,tum verborü,& fplendor & dignitas& ordo faciunt,vt quae nöextant cius fcripta,fummo cum defiderio requiramus , quem cùm deponere conftitueris,iterum refumes. tot illecebrislcétorem tenet & afficit, vt cupidum vlteriora legendi rerum nouitate faciat,nolentemque aculeis trahat & ducat,ncque breuitate officiat, fed magis lc&orem capiat. M.Tullium fubindefatietas comitatur, vt iam legere paratum plerunqucnimia copia deterreat: illc quem fenfum intcndi t, ââl. 1.

explicat optimè, & nouitate fententiarum, ac rcrum acumine non opprimitlaffum,fed reparat, pungit enim

tanquam Chia ficus, ncque aliquid abfque fale condit:

quódque in co non fpernendum , in hoc opere talia complexus,quæ noftristemporibus ad imitationem apprimèfaciant, maior in illo granditas:in hoc cura, & diligentia:par nitor.fummumvtrifquc acumen,& facetiae non inurbanae. commendandi ordo difpar.nam Cicero multa, & ferè cadem repetit : Plinius perdiuerfâ, nihil tamen dicendum præterit. acrius enim contendit, colligit aftri&tius. in hoc plus lacertorum & curæ : in illo plus carnis & naturæ. huic nihil demi: illi nihiladiici poteft:quanquam propofitum noftrum fit alterum laudandi, non accufandi alterum. Cæcilianus ftilus floridus, iucundus, venuftus,grauis, caftigatus, tem poribus fuis proprius,verbis parcior, rcbus plenior. Omnesfanè numeros infamiliaribus epiftolisabfoluit,quas Septitii hortaturecognitas in nouem libros diftinxiffeSidonius Apollinaris tradidit, difciplinam maturitatémque in ipfis commédans, opusfanè compofitum & abfterfum, in quo mirificè affeétus exprimuntur.amat (ipfius enim verbis vtar) vt quiveriffimè, dolet vt qui impatientif. fimè,laudat vt quibcnigniffimè,luditvt quifacetiffimè: omnia denique tanquam fingula abfoluit. Habes hic clariffime Præfes, de publicis & priuatis rebus multa dc principatu, nec minora de republica, frcqucntiora de munificentia,& ad bene viuendum conducentia.Quaeris quomodo ftudeas: immortalitatem virtutibus confcquaris: hic vnus fàtis tibi faciet, cxornatvirtutes, infeétatur vitia, non vcrbis turpibus, fed turpia honeftè

« VorigeDoorgaan »