Pagina-afbeeldingen
PDF

incommcndando humanitas * in explicando facilitas! denique nihil in illis cft non ad exemplum pertinens.' Scddiccs,quid mihi cum tam longa præfatione? verùm itadifficultas operis , & inuidorum malignitas, tuáquc virtutcsac Plinii ftilus caftigatiffimuspoftulabat: vt quamuis multa dixerimus, longè tamen plura diccndafuperfint. Mediolani Calendis

[merged small][graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

; ORs 1T AN modeftius fuerat fuperfediffe à qualibet in Cæcilianas ad Traianum e§ piftolas prgfatiuncula, ne illam videremur ambitioni dediffe : nifi fciremus inter inN geniofos adhuc autorem requiri. Ego vt # illius credam, primùm eo adducor, quòd #3j$3 & faepius in refcriptis fuis Traianus Secúndú vocat, quòd in his epiftolis Plinius multorum meminit, vt AccijSurae, Voconij Romani, IulijBaffi,Iufti Calphurnij,quos alibi retulerat : fed imprimis Suetonij, quem pariter contubernalem fuum fatetur:& ei ab optimo Imperatore ius trium liberorum impetrare contendit.Nec offendat aliquem,quòd Traianum blandiendo dominum di&itat, cuius appellationem,principatus initio omiffam,procedente tempore non eft afpernatus poft rcs aduerfus Dacos profperè geftas. Nam vt Secundus ad Seuerum fcribit, recentia maximi principis opera præbuerunt Coss. defignatis,facultatem nqua & magna çenfendi: vera cnim ratio decernendi aliquid non decernendivc, cùm ipforum hominum,tum rerum ac temporum conditione mutatur : vt dominus iure potuerit appellari, quòd effet rerum dominus, vt Poeta, Romanos rerum dominos iam dixerat, Papinius in epiftola libri quarti Syluarum, Deinde inquit multa ex illis tum Domino Cæfari dcderam. & Tertullianus in Apologetico, Dicam inquit planè Imperatorem dominum. temporibus enim Domitiani iam confuetudo appellandi principem dominum inualucrat: & (fcio) aliquis cur hic quàm alibi remiffiore vel clariore ftylo fit vfus : quia fcilicet ad Imperatorem Traianum non doάiffimum, fi Dioni credimus, fcribebat, illas ferè ad eruditiffimos. Principis ergo fui dicendi genus effingere conabatur. & oratoris virtus praecipua fit dicere quae videat le&oribus placere. Numquam enim arbitrarer quod Martialis de Gallicis & Hifpanis fuis verficulis : ideo minus politos, quia in prouincia nön in vrbe nati effent:idem accidiffe, in Bithynia Cæcilianis epiftolis, fiue eas fecerit non confilio publicandi, fed poft eius obitum ab amicorum aliquo, quod ad Lentulum Ciceronis literis contigit, editæ fint, & ideo minus preffe:quia ab autorc fuo non caftigatg.an potius,quod & ipfe fatetur, vt libellorum fuorum vario filo diuerfale&orum ingenia detineret. Ncque tamen interdum diffimulare potuit, quin pleraque multa in præcedentibus vfurpata iftisinferat, qualc illud, qua publicè, qua priuatim. nam ad Romanum fcripferat, Qua fœminæ, qua viri, Et ad Marcum, Qua officiis maximis, qua principum amicitia. Item verba, qualia funt, alioqui, durum, difpice, in melius, ad exemplum pertinens, omnia integra aduocationibus renunciaui delegato mihi officio. Cùm patronum me optaffent, prouinciales contra Marium Prifcum conftare rationem ab ineunte aetate condifcipulus & contubernalis , fundos emancipauit. fub figno, natalium fplendor, de mora queri. Et ne minima quaeque colligamus,pares etiam fenfus& res hinc inde occurrent vtad Träianum, vbi gratulatur deos feftinaffe ad gubernaculareip. admouere illum: & in Panegyrico afferit breui poft adoptiónem Traiani, Neruam è vita migraffe. Et mox indicat apud eundem fe expertum duo matrimonia, id quod etiam in epiftolis ad familiares apertè coMligitur, vt taceam quòd hic lulij Seruiani optimi viri, cuius alibi iam mentionem fecerat, meminerit. & in fequenti epiftola teftetur fe egiffe contra Marium pro Afris, quam rem libro fecundo pluribus complexus eft. Quid dicam de praefe&tura ærarij, de qua præter adTraianum faepe fcribit in praeccdentibus & in Panegyrico.Item quòd latum clauum prò Voconio Romano, qucm alibi ferè iifdem vcrbis commendauit, ab Imperatqre

[graphic][graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]

perat, ficut A&io Suræ præturam.denique iter fuum ab vrbe in Bithyniam Traiamo nunciet, vt omittam eundem fcribcre ad Septitium in præfatione præcedentium fe colleéturum epiftolas quæ negligebantur, tanquam minus politg: & additurum quas poftmodum fcriberet: proinde ad Traianum dixerit, Diem domine quo feruafti imperium, dum fufcipis. Et in Panegyrico.Expcûatum eft tempus in quo liqueret non tam accepiffe te bencficium,quàm dediffe.Confugit in finum tuum cohcuffa refpub. ruénfque impcrium fuper Imperatorem Imperatoris voce tibi delatum eft, Item, Hic ego,inquit, quia fciebam a£ta Baffi Procos. refciffa , diάúmque à Senatu ius omnibus de quibus illc aliquid conftituiffet, ex integro agcndi duntaxat per biennium. illic verò eandem rem breuius, & ideo minus apertè vt loco conuenicbat traétans: O veri dixerat principis intercedere iniquitatibus magiftratuum , infeétúmque reddere quicquid non oportuerit. Ad haec ad Prifcum, Nuper ab optimo principe trium liberorum ius impctraui , quod Š & cum deleétu daret, mihi tamcn tanquam liceret indulfit. Quare Traianus Secundo refcribcns idem ius pro Tranquillo roganti , quàm parcè, inquit, hæc beneficia tribuam, vtique mi Secunde chariffime tibi fatis eft exploratum. In fine harum epiftola

rum,quanuis fuppreffo nomine,Fabati profoceri obitum me

morat. Denique illa Cgcilij ad Traianum epiftola quam Paulus Orofius, Eufebius in Chronicis , Tcrtullianus in apologetico Sccundo tribuunt, fatis fupérque fola noftram fententiam comprobat. Eam enim in hoc libello offendes, cui fubeft Traiani refcriptum in eundem fenfum à praedi&is autoribus recitatum. At dicet aliquis, Sidonius tamen Apollinaris refert Plinium nouem duntaxat epiftolarum libros pofteris reliquiffe. Sed quos ipfe fibi imitafidos propofuerat, fed quos eruditiores arbitrabatur, quófque ad amicos fcripferat. Nam ad Traianum epiftolas, vtpote res grauiffimas complexas, nulla fibi oblata fimili facultate fcribendi, confultò fubticuit. Proinde potuit Sidonius eas ignoraffe,fcriptor fànè fui feculi contentus eruditione, & qui non omnes bibliothccas in illa librorum caritate difcufferat. In fumma qui negant has ad Traianum epiftolas effe Plinij Sccundi, ncccffc eft primùm nobis in animo fuiffeThas inta&as relinquere:& quia vno tantum cxemplari praeter imprcffa,nec illo ádmodum vetufto adiuti fuimus: & ne idcirco anfam maledicis obiurgandi daremus. Sed cùm altius confiderauiffemus, nullam nö quamlibet oblatrandi occafionem, quamuis iniquam detra&tores aucupaturos:& puritatem Latini fermonisin hoc opufculo intueremur , cx eiúfquc leétione multarum rerum commodum multos confecuturos , quibúfque priorum ftylus preffior & emun&tior non placuiffetpoffe hoc folutiore vel fâciliore dctincri: adhibuimus eam quam potuimus diligentiam & emendando, & interpretando fpreta inuidorum maliuolentia, imprimis illud Secundi laudátiffimum reputantes, oporteré priuatis vtilitatibus publicas anteferre:tum etiam patrocinio tuo freti, qui foles noftralata praedicationc circunferre:nec fauoris minus in nos collaturus fit Iafon vir confultiffimus legum moderator & illuftris interpres, quodam prouidcntiæ dono mortalibus datus, fubfequatürque patruiveftigia paffu robuftiffimo : quanuis adolcfcensThomas filius tuus, quem fperamus, fi virtutes eius & ingenium maturuerint, pariter ab illo adoptatum iri, eiúfque do&rinae ac bonorum aliquando fuccefforem futurum , vt. propemodum in domo veftra tale quoddam confpeâuri fimus, quod olim in Curia perpetua ferie. Nam tu,etfi non effeétè præceptis oratorum fueris inftitutus: ita tamen à natura quodam dicendi flumine exuberas, vel rebus maximis. exercitatus, vt dicendi artes, edo&tos longè præuenias. ad hoc proceritas & habitudo corporis, & bona fortung, quæ largè tibi fupercurrunt, animi bonis plurimum ornamento fuit.Vcftro igitur præfidio tutus finam per ora virùm volitare adTraianumi, epiftokas iam meliorcs, iam faciliores: ex quibus, fi aliquid j?? gloriæ perueniet, certum habeo tantündem honóris vos fufcepturos,contra maledicos,proSecundo, pro interprete chariffimo.

[graphic][graphic]
« VorigeDoorgaan »