Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

reprehendens.quàm mira in describendis locis felicitas?
in commendando humanitas a in explicando facilitas?
denique nihil in illis est non ad exemplum pertinens.
Sed dices,quid mihi cum tam longa præfatione: verùm
ita difficultas operis , & inuidorum malignitas, tuæque
virtutes ac Plinii ftilus caftigatissimus postulabat:
vt quamuis multa dixerimus, longè
tamen plura dicenda superfint.
Mediolani Calendis

Decembris.
M.D.V.

[ocr errors][ocr errors]

MAGNIFICO D. AMBROSIO MAY NO IOANNES MARIA

CAT ANÆ VS SAL V TE M.

Hæc præfatio lib. Epift. x. prafigenda eft.

ORSITAN modestius fuerat supersedisse à qualibet in Cæcilianas ad Traianum epistolas pręfatiuncula, ne illam videremur ambitioni dediffe : nisi sciremus inter ingeniosos adhuc autorem requiri. Ego vt illius credam, primùm eo adducor , quod

sæpius in rescriptis suis Traianus Secundú vocat, quòd in his epistolis Plinius multorum meminit, vt Accij Suræ, Voconij Romani, lulij Bassi,lusti Calphurnij,quos alibi retulerat : sed imprimis Suetonij , quem pariter contubernalein suuin facetur:& ei ab optimo Imperatore ius trium liberorum impetrare contendit. Nec offendat aliquem,quòd Traianum blandiendo dominum di&itat, cuius appellationem,principatus initio omiffam, procedente tempore non est aspernatus postres aduersus Dacos profperè gestas. Nam ve Secundus ad Seuerum scribit, recenria maximi principisopera præbuerunt Coss. designatis,faculcarem noua & magna cenfendi: vera enim ratio decernendi aliquid non decernendíve, cùm ipforum hominum,tum rerum ac temporum conditione mutatur : ve dominus iure potuerit appellari, quòd esset rerum dominus, vt Poeta, Romanos rerum dominos iam dixerat, Papinius in epistola libri quarti Syluarum, Deinde inquit multa ex illis tum Domino Cæsari dederam. & Tertullianus in Apologetico, Dicam inquit planè Imperatorem dominum. temporibus enim Domitiani iam consuetudo appellandi principem dominum inualuerat: &

nos vidimus Romæ Ant Pio Domini præfationem. Queret (scio) aliquis cur hîc quàm alibi remissiore vel clariore stylo Sit vfus : quia scilicet ad Imperatorem Traianum non doĉifsimum, li Dioni credimus, fcribebat, illas ferè ad eruditiflimos. Principis ergo sui dicendi genus effingere conabacur. & oratoris virtus præcipua fit dicere quæ

videat le&oribus placere. Nunquam enim arbitrarer quod Martialis de Gallicis & Hispanis suis versiculis : ideo minus politos, quia in prouincia non in vrbe naci essent:idem accidiste, in Bithynia Cæcilianis epistolis , siue eas fecerit non consilio publicandi, sed post eius obitum ab amicorum aliquo, quod ad Lentulum Ciceronis literis contigit, editæ fint, & ideo minus pressę:quia ab autore suo non castigatę.an potius,quod & ipse fatetur, ve libellorum fuorum vario filo diuersa le&toruin ingenia detineret. Neque tamen interdum diffimulare potuit, quin pleraque multa in præcedentibus vsurpara istis inferat, quale illud, qua publicè, qua priuatim. nam ad Romanum scripserat , Qua fæminæ , qua viri. Et ad Marcum, Qua officiis maximis, qua principum amicitia. Item verba, qualia sunt, alioqui, durum, dıspice, in melius, ad exemplum pertinens, omnia integra aduocationibus renunciaui delegato mihi officio. Cùm patronum me optaffent, prouinciales contra Marium Prifcum constare rationem ab ineunte ætate condiscipulus & contubernalis , fundos emancipauit. fub figno, natalium splendor, de mora queri. Er ne minima quæque colligamus,pares etiam sensus & res hincinde occurrent vtad Traianum, vbi gratulatur deos festinaffe ad gubernacula reip. admouere illum: & in Panegyrico asserit breui poft adoptionein Traiani, Neruam è vita migrasse. Et mox indicat apud eundem se expertum duo matrimonia, id quod etiam in epistolis ad familiares apertè colligitur, vt taceam quòd hic lulij Seruiani oprimi viri, cuius alibi iam mentionem fecerat, meminerit. & in sequenti epistola testetur se egisse contra Marium pro Afris, quam rem libro secundo pluribus complexus eft. Quid dicam de præfectura ærarij, de qua præter ad Traianum sæpe scribit in præcedentibus & in Panegyrico. Item quòd latum clauum pro Voconio Romano, quem alibi ferè iisdem verbis commendauit, ab Imperatore

āã. iii.

perat, ficut A&io Suræ præturam.denique iter fuum ab vrbe in Bithyniam Traiamo nunciet, vt omittam eundem fcribcre ad Septitium in præfatione præcedentium fe colleéturum epiftolas quæ negligebantur, tanquam minus politg: & additurum quas poftmodum fcriberet: proinde ad Traianum dixerit, Diem domine quo feruafti imperium, dum fufcipis. Et in Panegyrico.Expcûatum eft tempus in quo liqueret non tam accepiffe te bencficium,quàm dediffe.Confugit in finum tuum cohcuffa refpub. ruénfque impcrium fuper Imperatorem Imperatoris voce tibi delatum eft, Item, Hic ego,inquit, quia fciebam a£ta Baffi Procos. refciffa , diάúmque à Senatu ius omnibus de quibus illc aliquid conftituiffet, ex integro agcndi duntaxat per biennium. illic verò eandem rem breuius, & ideo minus apertè vt loco conuenicbat traétans: O veri dixerat principis intercedere iniquitatibus magiftratuum , infeétúmque reddere quicquid non oportuerit. Ad haec ad Prifcum, Nuper ab optimo principe trium liberorum ius impctraui , quod Š & cum deleétu daret, mihi tamcn tanquam liceret indulfit. Quare Traianus Secundo refcribcns idem ius pro Tranquillo roganti , quàm parcè, inquit, hæc beneficia tribuam, vtique mi Secunde chariffime tibi fatis eft exploratum. In fine harum epiftola

rum,quanuis fuppreffo nomine,Fabati profoceri obitum me

morat. Denique illa Cgcilij ad Traianum epiftola quam Paulus Orofius, Eufebius in Chronicis , Tcrtullianus in apologetico Sccundo tribuunt, fatis fupérque fola noftram fententiam comprobat. Eam enim in hoc libello offendes, cui fubeft Traiani refcriptum in eundem fenfum à praedi&is autoribus recitatum. At dicet aliquis, Sidonius tamen Apollinaris refert Plinium nouem duntaxat epiftolarum libros pofteris reliquiffe. Sed quos ipfe fibi imitafidos propofuerat, fed quos eruditiores arbitrabatur, quófque ad amicos fcripferat. Nam ad Traianum epiftolas, vtpote res grauiffimas complexas, nulla fibi oblata fimili facultate fcribendi, confultò fubticuit. Proinde potuit Sidonius eas ignoraffe,fcriptor fànè fui feculi contentus eruditione, & qui non omnes bibliothccas in illa librorum caritate difcufferat. In fumma qui negant has ad Traianum epiftolas effe Plinij Sccundi,

[graphic][graphic]

confitentur ex professo neutras bene legisse. Fatear tamen necesse est primùm nobis in animo fuisse has inta&tas relinquere:& quia vno tancum exemplari præter impressa,necillo admodum vetusto adiuti fuimus: & ne idcirco ansam maledicis obiurgandi daremus. Sed cùm altius considerauiffemus, nullam nó quainlibet oblatrandi occasionem, quamuis iniquam detractores aucupacuros:& puritatem Latini sermonis in hoc opusculo intueremur, ex eiúsque lectione multarum rerum commodum multos consecuturos , quibúsque priorum stylus-pressior & emundior non placuisset posse hoc solutiore vel faciliore detineri: adhibuimus eam quam potuìmus diligentiam & emendando, & interpretando fpreta inuidorum inaliuolentia, imprimis illud Secundi laudacissimum repucantes, oportere priuatis vtilitatibus publicas anteferre:tum etiam patrocinio tuo freti, qui soles nostra lata prædicatione circunferre:nec fauoris minus in nos collaturus sit Iason vir 'consultissimus legum moderator 8z illustris interpres, quodam prouidentiæ dono mortalibus datus, subsequatúrque patrui vestigia passu robustissimo: quanuis adolescens Thomas filius tuus, quem speramus, fi virtutes eius & ingenium maturuerint, pariter ab illo adoptatum iri, ciúsque doctrinæ ac bonorum aliquando successorem futurum, vt. propemodum in domo vestra tale quoddam confpe&uri fimus, quod olim in Curia perpetua serie. Nam tu,etfi non effe&è præceptis oratorum fueris institutus: ita tamen à natura quodam dicendi Auinine exuberas, velrebus maximis. exercitatus , vt dicendi artes edoctos longè præuenias, ad hoc proceritas & habitudo corporis, & bona fortunç, quæ large cibi supercurrunt, animi bonis plurimum ornamento sunt. Vestro igitur præsidio tutus sinam per ora virûm volicare ad Traianum, epistolas iam meliores, iam faciliores: ex quibus, fi aliquid ad vos gloriæ peruenier, certum habeo tantundem honoris vos suscepturos,contra maledicus, proSecundo, pro interprete charissimo..

« VorigeDoorgaan »