Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

Ao. 1506 Belver, (Ald. oorspr.).
Balveren is ook eene buurschap van Lienden, prov. Gelderland.

Batenburg, een zeer oud stadje in Maas-Waal, prov. Gelderland.
A'. 1199 en 1207 N. de Batenborch, (Sloet 376 en 421, naar het

oorspr.; in niet oorspr. dikwijls Batenburg, maar niet te ver

trouwen). vi 1394 Batenborch, (Arch. v, B., oorspr. schepenbr. van Nijmegen).

[ocr errors]

Beesd of Beest, dorp aan de Linge, in den zuidwestelijken hoek van Gelderland. A. 1129

1148 Bisde, (Sloet 249, 291, 292, 316, 427, uit het Cartularium
1166 van Mariën weerd).
1210
1224 Beseth, (Ald. 476).
1231 Bisde, ( 539).
1244

640 en 818).
1259

1261 Besde, ( 847). XIV en XV eeuw wel twintigmaal Beesde, doch een enkelen keer N. de Beest, (Arch. v. B., oorspr.).

Daar de d domineert, zal Bered wel de spelling zijn die de voorkeur verdient.

Beesde, (

[ocr errors]

Berkel, dorp bij Tilburg, prov. Noord-Brabant. A 1234 Bercle, (Schutjes III, bl. 244.). 1242 N. de Berkele, (Arch. v. B., oorspr. schepenbr. van 's Her

togenbosch). 1332 Berkel, (Ald. oorspr.). Later meestal Berckel, en evenzoo N. v. Berckel. De naam kan zijn oorsprong danken aan den boom (berk) of berkerbosch en lo.

Er zijn meer plaatsen van dien naam. Zie Heringa e. a.

Berlikum, dorp bij 's Hertogenbosch, prov. Noord-Brabant, te onderscheiden van Berlikum in Friesland. Ao. 1237 Berlekem, in twee verschill. charters, (Arch. v. B., oorspr.). 4240 Berlanchem en Berlinchem, in hetzelfde charter, (Arch. v.

B., oorspr.).
1243 Berlechem, (Ald. oorspr.).

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

)
.

[ocr errors]
[ocr errors]

Il

Ao. 1251 Berlinchem, (Ald. oorspr.). 1266 Berlekem,

(

). 1284 Berlichem,

). 1288 Berlecheim,

). 1294 en '95 Berlichem, ( 1300 of iets later, Berlichem, bestendig in een cijnsb. (Ald. oorspr.). 1332 Berlechem, zeer dikwijls, (Arch. v. B., oorspr.). 1355 Berlikəm, (Ald. oorspr. schepenbr. van 's Hertogenbosch). 1360 „scepen in Berlichem“, (Ald. oorspr.). 1365 „scepen in Berlyckem", (

). Omstr. 1400 vaak Berlikem,

A. 1501 — 1506 Beerlykem, Berlecum, Berlykem, (Ald. oorspr.). Nog later ook Berlicom, Berlecom, Barlecom.

In de wandeling zegt men: Ballekom, met de klem op de eerste lettergreep, terwijl de o in kom nauwelijks gehoord wordt.

Een heim is duidelijk het tweede lid van dit woord. Het eerste kan uitgelegd worden als een persoonsnaam. Men vergelijke Berlikum, in Friesland (I Dl. bl. 34).

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Berne of Bern, thans nog slechts gehucht in de gem. Herpt, bij
Heusden, prov. Noord-Brabant.
A'. 709 Birni, (Sloet 2).

1132 Byrnen, (Annales Rodenses, bij Ernst Tom. VI. p. 43).
1134 Berna, en heet aldus gewoonlijk in het latijn (Arch. v B., oorspr.).
1319 Baerne, (Arch. v. B.. oorspr.).
1327 Bernhe, (

!).
1335 Beyrna, (

copie, in de bul van Ben. XII). 1348 Bernen, (

!! oorspr.). 1355 Birne, Verder XV en XVI eeuw : Beern, Bernne, Baernen, soms Birne. In de XVII eenw meestal Baerne.

De bevolking in den omtrek zegt:. Beere(n).

[ocr errors]

I/

[ocr errors]

Il

[ocr errors]

).

.

Bernis of Bernheze, buurschap gedeeltelijk onder Dinther, gedeeltelijk onder Heeswijk. Zie V. d. Aa art. Berheeze.

Ao 1196 Bernebese, (Arch. v. B., oorspr.).
Omstr. 1196 Bernese,

).
1 205 Bernhese, (Allod. Bern.
1300 Bernhesen, (Arch. v. B., oorspr.).

[ocr errors]

)
.

A 1356 Bernhese, (Arch. v. B., oorspr.).

1542 schreef de abt van Berne: Bernisse.

1588 Bernis, (oorspr. pachtb. v. B.) De naam is ontleend aan Berne: het was een Heze van Berne. Thans zegt men hier ter plaatse ongeveer : Bannis. Dit zal een samentrekking zijn van Baernehees.

//

a

Beuningen, dorp bij Nijmegen, prov. Gelderland.
A'. 1100 in Boninge, (Sloet 200bis, uit Höfer).

1148 Boninchen en Boninghen, (Ald. 291, 292).
1178 Boningen, (Okb. v. H. & 2. I, i57.)
1189 Sacerdos de Bonigge, (Arch. v. B., oorspr.).
1270 Boniken, (Sloet 919, uit een register van Grave).
1278 Bonicken,

(Arch. v. B., oorspr.).
1283 N. de Boninghen, (

).
1358 N. v. Boningen,

).
1395 Baninghen,
1397 Boeningen,
1418 N de Boenyngen, (

). De uitgang ghen, chen heeft heim vervangen; het eerste lid komt van den persoonsnaam Boning, Boningus, Boninguus, die veel voorkomt in oude schriften. Vgl. ook Joh. Winkler, Ned. geslachtsnamen I, 106.

Ter vergelijking kan Bunnik, een dorp bij Utrecht, oudtijds, omstr. 960, Bunninchem (Okb. v. H. & Z. I, 33,) en Bunnink, buurschap bij Winterswijk, prov. Gelderland, genomen worden.

Vgl. ook het andere Beuningen, in Overijssel (DI. I, bl. 83).

).

11

1/

[ocr errors]

)
.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

I/

[ocr errors]
[ocr errors]

1). !!).

I/

[ocr errors]

)
.

11

//

Bokhoven, dorpje en gem. 2 u. N. W. van 's Hertogenbosch, aan de Maas, prov. Noord-Brabant. Zie verder v, d. Aa. A'. 1243 N. de Buchoven, (Arch, v. Berne, oorspr.).

1307 Buchoven,
1363 Bochoven,
1367 Bochoven,
Later ook wel Bouchoven,
1576 „cureit tot Boechoeven", (

). Eindelijk Bockhoven, Bokhoven.

Het eerste lid kan bok (hircus) zijn, of buke (beukenboom), of ook wel de oude geslachtsnaam Bucco, Bucco, Buc, Buck, welke niet zeldzaam was; vergl. ook Joh. Winkler, Ned. geslachtsnamen, bl. 82 en 393.

11

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Il

I/

Boxtel of Bokstel, dorp in de prov. Noord-Brab. (Zie verder I DI. bl. 63, waar het reeds behandeld is).

Ter aanvulling het volgende:
A 1291 Boucstele, (Schutjes III. bl. 340).
Omstr. 1300 Booxtel, (zeer dikwijls in oorspr. cijnsb. van B.).
A'. 1332 Boecstel, (Arch. v. B.. oorspr.).
1381 Búcstel, (

).
1410 Boextel, (

). 1469 Boxtel, (

1478 Booxtel, ( Omstr, 1516 Boexstel en Boxtel, (Ald. oorspr.)

In de uitspraak wordt de t niet meer gehoord. De gemakzucht van den mensch ontdoet zich van lieverlede, zonder het te merken, van al wat eenigszins lastig uit te spreken is.

[ocr errors]

).

Il

[ocr errors]

Il

Breugel, dorp bij- en met Zon één gem., in de Meierij van 's Hertogenbosch, prov. Noord-Brabant.

Ao 1288 in Brogele, (Arch. v. B., oorspr.). Omstr. 1300 Broeghel, (

cijnsb.). 1500 nog Brogel, (

). 1560 Brueghel,

.). Het dorp ligt aan de rivier de Dommel, welke tusschen Zon en Breugel vloeit. Zie ook boven, bl. 8.

[ocr errors]

11

Bruchem of Broechem, dorp in de Bommelerwaard, prov. Gelderland. Omstr. 1205 Bruchem (Allod. Bern. oorspr.).

A. 1230 G. de Bruchem, (Sloet 528, doch uit een cartul. van 1486). Omstr. 1300 N. de Bruechem, zeer dikwijls (Arch. v. B., oorspr.). A. 1319 Broechem, (Ald. oorspr.).

1359 Bruechem, ( ll). Omstr. 1560 Brucom en Bruijcom, (Ald. oorspr.). De naam is niet onduidelijk samengesteld uit Bruc (palus) en heim.

Il

Darthuizen, buurschap van de gem. Leersum, prov. Utrecht.

XIII en XIV eeuw: Derthese, Derthesen, Ederthesen, Darthesen. Later Derthuisen, Darthuisen, (Arch. v. B., naar oorspr. oork.).

Deil, dorp in de Tielerwaard, prov. Gelderland.
A'. 1148 Daila en Daile,

(Sloet 291, 292, 427).
1210 Deile,

XIV en XV eeuw: Deijl, Deil, en soms Deyil, (herhaaldelijk in het Arch. v. B., oorspr.).

Delwijnen, dorp in de Bommelerwaard, prov. Gelderland.
Omstr. 1 205 Dilewinne, (Allod. Bern. oorspr.).

Il

Dennenburg, dorp in het Land van Ravenstein, prov.

Noord-Brabant. Omstr. 1205 Derenburhc, (Allod. Bern., oorspr.).

1300 Derenborch, (Arch. v. B., oorspr. cijnsb.). A. 1332 en 1339 Derenborch, (Ald. oorspr.).

1560 eens Dorrenborch, (Ald. oorspr.). Omstr. 1565 nog Derenborch, (

).

Il

Deurne, dorp bij Helmond, prov. Noord-Brabant.
Ao. 1069 Durna, (Sloet 179 uit Beyer's Urkundenb.).

Verder stippen wij slechts aan, dat het in de wandeling Deurzen wordt genoemd en ook evenals Deursen bij Rarenstein in oude oorkonden voorkomt onder de benaming van Dorne, Doerne, Doirne. Vgl. ook beneden Doorn (prov. Utrecht).

//

Deursen, dorp bij Ravenstein, prov. Noord-Brabant.
XIII eeuw: Dorne, (Arch. v. B., oorspr.).
A'. 1332 Dornen, (

).
1400 en verder zeer dikwijls N. de Doerne, (Ald. oorspr,).
Omstr. 1550 nog Doerne, (Ald. oorspr.),

1560 Doernen en Dorne, (Ald. oorspr.).

1650 Dorsen, (Ald. oorspr.). Men spreekt thans uit: Deurzen, en zoo behoort het naar ons oordeel ook geschreven te worden.

Dinther, dorp bij Heeswijk, Meierij van 's Hertogenbosch, prov. NoordBrabant. 1. 1139 Dintre, (Sloet 275, niet naar 't oorspr.). 1196 de Dinthere, (in de oorspr. schenkingsbr. van Albert

van D., Arch. v. B.). Omstr. 1196 Dinthere, (in de oorspr. br. van Albert van Kuik,

Arch. v. B.).
1205 Dinthere, (Allod. Bern., oorspr,).

I/

« VorigeDoorgaan »