Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

Biadz. 148. regel ii. staat door de stad lees door die der geheele Stad.

Bladz. 155. regel 26. slaat dier Ampten, die vernie. tigd lees wiens Ampten vernietigd.

Pladz. 176. regel 24. fast Drunen Baartwyk lees Dru. ben, en Baarrivyk.

Bladz. 183. regel 22. staat hun lees heen.
Bladz. 13. regel 32. stant van lees op.
Bladz. 20. regel 21. staat begvaen lees begaven.
Bladz. 219. regel 28. staat dezelyen lees denzelven.

Nadere Verbeteringen in het Eerste Deel.

Bladz. 87. regel 24. staat 1122. lees 1114.
Bladz. 116. regel 30. doe uit het woord geen,

Bladz. 167. regel 31. faat plegtig willen lees plegtig te willen,

Bladz. 175. regel 30. staat te Brabant lees Brabant te
Bladz. 200. regel 13. staat 13. 6. lees 1356.
Bladı. 208. regel 12. doe uit de wooorden omdat.

Bladz. 311. regel 22. en 23. ftaat voor ten ten leda voorregten ten.

Bladz. 421. regel 10. staat Brakel lees Bakel.
Bladz. 422. regel 18. doe uit het woord van.
Bladz. 519: regel 3. doe uit het woord hun.
Bladz. 528. regel 3. staat niemand lees iemand.

[ocr errors]

Byvoegingen in het Eerste Deel.

2

Bladz. 285. heb ik verhaald, dat, nadat JAKOBA Herto, gin van Brabant, en Gravinne van Holland, eenigen tyd te Gent verzekerd geweest was, zy haare wagters verschalkee, en dat twee Hollavdsche Edelen met naame Aør. houd Spiering, en Aarnoud van Aelburg haar hielpen ont. vlugten. Ik heb dit gehaald uit HarrÆUS Tom. I. pag. 400. en uit Divxus Lib. XVIII. pag. 238. Beide die Schryveren verhaalen woordlyk Erant Arnoldi duo , Hollandorum non infima Nobilitate , unus Spieringius, alter

Pa

es

[ocr errors]
[ocr errors]

ab Alburgo cognominatus, dat is, daar waren twee dae nouten, van den eersten Hollandschen Adel, de eene Spie. ring, en de andere van Aelburg bygenaamd. Op het gezag dier beide Schryveren heb ik hun verhaalde te boek gesteld. De Geleerde WAGENAAR doed in zyne Vaderlandsche Historie Deel Ill. Bladz. 463. het zelve verhaal, en haaid ten bewyze van dar, Divpus hier voorgemeld aan. Ik heb naderhand gevonden, dat hier omtrent een misslag ingeslopen is, om dat ik uit het geslacht der Heeren van Heusden, geenen gevonden heb, die den naam van Ael. burg droeg: zie CHRISTINÆUS Juris prudentig Heroica Tom. I. pag. 196. maar wel eenen Tak die den naam van Spie. ging van Aelburg droeg, ter onderscheiding van een anderen Tak, die den naam van Spiering van Wel voerde. OUDEN. HOVEN Beschryving van het Land van Heusden Bladz. 23. SIMON VAN LEEUWEN meld wel van een Adelyk geslacht van Aelburg in zyn Batavia Illustrata Bladz. 1189. doch hy noemd maar Wolphaart, en Turken van Aelburg, die in het jaar 1050. leefden, en eenen N. van Aelburg, die vole gens zyn verhaal in het jaar 1475. de Prinsesse Jakoka, nevens Aarnout Spiering uit de gevangenis verlofte. Hy begaat daar in dezelve misslag als Harræus, en Divæus, en boven dien noch eene, dat hy de verlossing van Vrouw Jakoba op het jaar 1475. fteld, om dat Jakoba in het jaar 1436. overleden is." WAGENAAR Deel lll. Bladz. 517. De rede die my tot het stellen van eenen misflag hier om. trent doed overhellen is, om dat my uit een afschrift van de uitgift der Heerlykueid Herpe in den Lande van Heusden, gebleken is, dat die door JAKOBA Gravianne van Holland op den 7. April 1429. naar den fyl van den Hove, dat is 1430. aan Arnoud Spiering van Aelburg gegeven is, en wel om de menigvuldige diensten, die deeze haar gedaan had. Denklyk is hier onder de hulp van haare ontvlugting uit Gent gerekend geworden. Uit dit alles stelle ik valt, dar Aarnoud Spiering van Aelburg, Jakoba in haare vlugt bygestaan hebbe, en dat de Schryvers uit dien daam, twee Lieden gevormd hebben. Deeze misslag hoewel van geen groot belang, heb ik tot nader ontdekking der waarheid alhier bygebragt.

Bladz. 336. heb ik gemeld, dat er door den geweldigen brand hier ter Stede, in het jaar 1463. voorgevallen, ruim vier duizend Huisen verteerd zyn. Ik heb dit in de

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

aangehaalde plaatsen onder de letter (b) op Bladz. 337. zo aangetekend gevonden. Na het uitgeeven van het Eer. Ite Deel hebben my eenige naauwkeurige Leezers de on. mooglykheid van dat getal voorgehouden, om dat er thans, weinig meer, dan vier duizend Huilen binnen de Stad zyn. Het is klaar, dat de Stad zederd dien tyd merklyk in getal van Huisen is afgenoomen, doch egter in ver na zo veel niet, dat het toen afgebrande gedeelte vier duizend kan bevat hebben. Ik heb derhalven alles na gezien, en over. dagt, om dit op te helderen. Zekere geschreeve oude Kronyk der Stad, schynd oorzaak tot deezen mislag ge. geven te hebben, daar in staat met schryflecteren aangetekend, dar er toen meer als vier duizend Iluisen af branden. Het komt my voor, dat Oudenboven, die Kronyk by het opstellen van den tweeden druk zynes werks gele. sen heeft, om rede dat er geheele verhaalen daar in voorkomen, die woordlyk in die Kronyk staan. In het opstelJen mynes werks, heb ik meelt den tweeden druk van Ou. denhoven, als den volmaaksten gevolgd. Thans heb ik den eerften druk hierop nagezien, en ik vinde aldaar op Bladz. 89. in schryfletteren aangetekend, dat er meer als vier honderd Huisen af branden. In den tweeden druk Bladz. 175. Itaat het getal van vier duizend in Cyferlerie

Ik gisse dat een van beiden waar is, of dat by het drukken der tweede uitgaave van Oudenboven, een druk. feil ingelopen zy, of wel, dat hy na het leesen der gemelde Kronyk, het getal der verbrande Huisen, op vier dui. zend gesteld zal hebben. Zeker is het dat het getal van vier honderd Huisen , vry aanneemlyker, en waarschyn, lyker, dan dat van vier duizend is. Ik heb dit, cer out dekking van de waarheid in deezen, opgehelderd.

ren.

[ocr errors]

Nadere Verbeteringen op het Tweede Deel.

Bladz. 61. regel 27. voeg agter het woord vyf duizend bet woord guldens.

Bladz. 227. regel 6. staat meestend lees meesten. Bladz. 245. regel 18. staat uitdagen lees uitdagingen.

Bladz. 303. regel 17. doe uit het woord by dat er twee maal staat.

Bladz. 368. regel 23. doe uit het woord daar dat er ewee maal staat.

P 3

Blade

Bladz. 380. regel 11. doe uit het woord toe.
Bladz. 442. regel 6. staat terstond lees toestond.

Bladz. 444. regel 21. staat Kopmanschappen lees Hop. manschappen.

Bladz. 447. regel 27. staat zeventi lees zeventien.
Bladz. 500. regel 11. doe uit het woord had.
Bladz. 514. regel 25. staat Gasthuis, lees Geefhuis.
Bladz. 540. regel 15. staat als lees al.

Byvoegingen in het Tweede Deel.

[ocr errors]

Bladz. 6. heb ik van eene duurte van Graanen verhaald, en dat er omtrent dertig duizend Menschen in het Armhuis Brood haalden. Toen ik, by het herzien der proef bladeren begreep, dat hier omtrent een faut ingeslopen moest zyn, voegde ik er in de aanhaaling (8) by, dat dit geral my veel te groot voorkwam. Oudenboven verhaald dit zo, en hy voegd er by, dat hy dit uit een oud boekje met de hand geschreven, gehaaid hebbe. In den eersten druk des jaars 1649. nog in Mollii Annales, nog in een geschreeve Kronyk der Stad, welke beide handschriften ik bezitte, vind ik hier van niets geneld. Ik zal derhalven hier de rede opgeven, waarom ik meene , dat daar omtrent eenen mistlag ingeslopen zy. Het is een zekere waarheid dat 's Hertogenbosch in getal van Inwoners, zederd dien tyd, for heden toe merklyk is afgenomen, doch egter zoo veel niet, dat de armen dertig duizend kunnen bedragen hebhen. Het getal der inwoners buiten de Bezetting beloopt thans 'ruim dertien duizend zielen. Ik stelle eens dat het omtrent met vyf duizend zederd dien tyd verminderd zy, dat het grootste getal is, dat ik naar de Huizen, die er geweest kunnen zyn, kan stellen, dus zouden er in het jaar 1557. ruim agrien duizend Zielen de Stad bewoond hebben. Zeker is het, dat ten minsten twee derden der Inwoners, geen brood van den armen gehaald zullen heb. Ben, maar dat die zig buiten dien, voorzien konden: be. halven dar de arme lieden, die om Brood in het Armhuis kwamen , volgens het verhaal van Oudenboden, van de Geerlingsche Brugge af, aan de eene, en van den hoogen steenweg aan de andere zyde, tot aan het Armhuis, twee aan twee geplaatst waren, geen drie duizend uitgemaakt kuonen hebben, om dat de Geerlingsche Brug zestig, en ker uiterfte van den boogen steenweg omtrent zeventig Ryn

[ocr errors]

!

lapd.

[ocr errors]

landsche roeden van het Armhuis afgelegen zyn. Dus bedraagt die geheele wyte honderd en dertig Rynlandsche roeden, gevolglyk is het onmooglyk dat er drie, ik laat staan dertig duizend Menschen twee aan twee, hoe digt die tegen elkanderen gepakt waren geplaatst kunnen worden, schoon men voor ieder mensch maar eenen voet ruimte Nelde. Ik stelle derhalven vast, dat op 't alJermeest genomen, dit getal maar drie duizend bedragen · hebbe.

Even eens is het gelegen met het getal der geenen die in het jaar 1557. aan de Pestziekte binnen de Scad overleden. Oudenhoven, Bor, en het handschrift in de aanhaaling (i) gemeld, geven dit zo op, en het is onmooglyk dat het waar kan zyn, om dat de Stad, die ze. ker, in dat jaar, vry meer Inwoners dan thans bevatte, genoegzaam uitgestorven zoude zyn. Ik gisse derhalven, dar de oude handschriften, waaruit Oudenhoven en Bor dit gehaald hebben, vyftien honderd zullen aangetekend hebben, het welk omtrent een twaalfde gedeelte der toenmaa. lige Inwoners uitmaakte,

[ocr errors]
[ocr errors]

9

Nadere Verbeteringen in het Derde Deel.

Bladz. 206. regel 1. doe uit het woord zy.
Bladź. 264. regel 13. staat de lees te.

Bladz. 294. regel 23. staat te doen brengen lees daarin te doen brengen.

Bladz. 310. regel 16. ftaat geslaakt lees gestaakt.

Bladz. 314. regel 20. saat Goeverneur lees Gouver. neur.

Bladz. . 360. regel 14. staat onder het Bakkers Gilde alhier behoorden lees onder het Bakkers Gilde alhier niet behoorden.

Bladz. 422. regel 13. en volgenden Paar Deeze vorderde van ieder Ton, zo Vriessche als Hollandsche Turf vyf en dertig stuivers lees Deeze vorderde van ieder Schip, 20 Vriessche als Hollandsche Turf, vyf en dertig stuivers naderhand een en een halven stuiver van jeder Ton.

Bladz. 459. regel 27. en volgenden staat zy had de yreugde Maaltyden en de belastingen op Stads Ampren en alles wat bedagt kon werden, om Stads Kas in staat te houden, afgeschaft lees zy had de vreugde Maaltyden

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »