Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

de landen vrugtbaar te maaken, gebruikt wors den. Verfcheide soorten van Jaspis, agaaten, Chalcedonier - steenen, Carneolen, granaaten, Chryfolichen, Topaazen, worden

ook by Chemnitz gevonden; en by Gablenz en Harta zyn Steenkoolen. Metaalen, en halve-metaalen worden aldaar byna nergens ontdekt. . Aan het einde van deeze Verhandeling is gevoegd eene lyst van versteende lighaamen en steenen, welke by Chemnitz gevonden worden, en waar van ook eenigen zyn afgebeeld.

[ocr errors]

Pag. 284. De veiligste en gemakkelykste manier, om Dren

kelingen weder levendig te maaken, voorgesteld door R. De beste hulpmiddelen voor zulke elendigen bestaan in drie zaaken. Vooreerst moet men de Natuurlyke : Warmte wederom zoeken te verwekken, en den omloop van het bloed herstellen; ten tweeden de long en hersfenen van het overtollige bloed verlofsen; en ten derden , het doorgezwolge' water uit de takken der lugt- pyp brengen. Het eerste oogmerk berykt men door den drenkeling te rollen in vellen van versch geslagte dieren, voornamentlyk van Hamelen, of denzelven te bedekken met warmen afch, warin zand, of warm zout; door hem met vlugge loogzouten aan het niessen te helpen, door clyfteeren van tabaks- rook, én wryvingen te gebruiken. De long en herssenen worden van het overtoilige bloed bevryd door eene aderlating in de krop-ader, door nies - middelen, door hartsterkende, als thee van kamille - bloemen, en door verwarmende clyfteeren. Om het water uit de maag en long te brengen , kittelt

men

[ocr errors]

iden de keel met eene veder, en gebruikt braak-
middelen, als ook zulke, welke den hoest ver-
wekken (*).

Berigt van de Magnesia Alba, welke in Enge- Pag. 323. land uitgevonden is; door den Hr. WEINLIG. We

gens

[ocr errors]

(*) Omtrent de middelen, welke men in foort, gelyke gevallen behoord aan te wenden, moeten wy den Leezer wyzen na de Historie en Gedenkschriften van de Maatschappy tot redding oan Drenkelingen, opgeregt binnen Amsterdam 1707., waar in deeze pryzenswaerdige Maatschappy, (welker instelling niet alleen in onze landen maar ook in alle anderen eenpaarig geroemd, en van die nuttigheid voor het algemeen moet gerekend worden, dat men nauwe, lyks eene andere zoude konnen vinden, waar van een Land grooter voordeel te wagten heeft) ver. Nag doed van de redenen, welke haar bewoogen hebben, om dezelve op te regten, de middelen aan de hand geeft, welke men tot hec heritellen van eenen Drenkeling kan en behoort in 't werk te stellen, verder verhaalt de heilzaame uitwerkingen, welken sy daar door heeft te weeg gebragt, er ein delyk opgeeft de gevallen, waar in de Directeuren de beloofde præmie van ses Ducaaten of de ge. denkpenning hebben gegeeven, zynde negentien inenschen, die voor dood uit het water gehaald waren, daar door hersteld. De middelen, welken deeze Maatschappy aanpryst, zyn. 1. Het blaasen in het fondament, vooral van tabaks rook. 25, Het verwarmen van het lighaam, door hetzelve warme onderklederen van anderen aar, te trekken, met wolle dekens te bedekken, en waar toe men ook gebruiken kan, warme afch van Bakkers, Brou. wers, Zout- of Zeep-zieders, warme beeste-vellen, yooral schaapen-vellen, de warmte van een maatig vuur, of de koesterende natuurlyke warmte van twee gezonde warme menschen, zich met den Drenkeling te bed begevende, Wryvingen van het V. Deel. 2. Stuk.

R

gens de veelvuldige missagen, welke door de Apothekers in het bereiden van dit middel be. gaan worden, geeft men op, hoe men hetzel. ve in Engeland bereid, en in de Apotheeken

van Londen en Edinburg beschreeven vindt. I'ng 330. De vraag, van waar het koine, dat menschen, die

een'

[ocr errors]

lighaam met warme, wolle, of andere doeken in brandewyn nat gemaakt, of wel met droog zout bestrooid, zyn ook nuttig, gelyk men ook met voordeel een doek met brandewyo nat gemaakt, of cenig sterk vlug zout, gelyk als de geest van Aminoniac-zout onder den neus houd, en daar mede de zyden van het hoofd wryft. Met de veer van een pen in de keel en neus te prikkelen, word ook raadzaam geoordeeld. Inzonderheid kan het van nut zyn, dat een der omstanderen fynen mond, tegen dien des Drenkelings zettende, en met syne eene hand de neusgaten toehoudende, terwyl hy met de andere hand op de linkerborft des Drenke lings steund, deszelfs longen onmiddelyk tragt op te blaasen, en dit is van het eerste oogenblik zoo noodig, als in het fondament te blaasen. Men be. hoord ook, zoo het mogelyk zy, zonder uitstel, alle Drenkelingen te doen aderlaaten, en best tape men als dan het bloed uit eene groote ader op den arm, of uit de strotäder zelve af. Wyn, brandewyn, of eenige andere sterke drank', met wat zout, of iets anders, dat prikkelen kan, vermengd, in de keel te gieten, behoord nooit eerder te gefchieden, dan na dat men eenige tekenen van leeten bespeurd heeft.

De Verbandeling over het stikken der Drenkelingen en de herstelling der Verdronkenen uit proeven en waarneemingen, door den Hr. J. GUMMER, welke eerft in 1760. in het Latyn is uitgegeeven, en nu kortlings door den Schryver zelve vertaalt, te Groningen het licht heeft gezien, zal ook van alles met genoegen geleezen worden.

[ocr errors][ocr errors]

éen' voet verlooren bebben, egter ter plaatse van den-
zelven, eene jeukte of pyn voelen, beantwoord door
den Hr. M. G. F. OESFELD. Ons gevoel ge-
schied door de zenuwen, met den voet zyn
te gelyk de zenuwen verlooren gegaan, doch
niet geheel en al, als zynde dat deel, welk
zich van den knie tot aan de herflenen uit.
strekt, nog overig, en door dit deel geschied
het gevoel. Gestelt zynde, dat deeze zenuw
op dezelfde wyze en even sterk van onderen
aangedaan word, als eer het been verlooren
ging, dan zal de ziel gelooven, dat het gevoel
nog op dezelfde plaats zy, alwaar het voorheen
geweest is: want men kan aanneemen, dat de
ziel beoordeelt de plaats van het gevoel na de
sterkte van hetzelve. Word nu aan het zenuw-
sap in den verkorten zenuw eene even sterke
en even langzaame beweeging gegeeven, van
onderen, daar de zenuw ophoud, als voorheen
geschied is, wanneer deeze beweeging onder
aan den voet begon, dan is geen wonder, als
de ziel de plaats verwisselt, alzoo fy alles vol-
gens de beweeging van het zenuw-lap in de
herssenen moet beoordeelen, en deeze in beide
gevallen eenerley is.

[ocr errors]

Brief van den Hr. SCHULZE, over de ziekte van Pag. 337. bet Hoornvee. Deeze ziekte, welker toevallen alle in deezen brief worden opgegeeven, is niet anders, dan eene ontsteeking van de ingewanden, en vliefen der hersenen, welke schielyk in het vuur overgaat (t). Alle verkoe

lende

(†) De ziekte, welke het Rund- vee door het Noordelyke gedeelte van Europa langen tyd heeft aangetast, was van onderscheide natuur; in sommi

gen

R 2

1'nde middelen zyn in dezelve dus van groot riut. Het gezonde Vee bewaart men voor de

ziekgen wierd eene ontsteeking van de vliefen der hersfenen, in anderen van het borstvljes, en in eenigen eene verstorve keel - ziekte ontdekt. De waare befmettelyke ziekte, waar mede de voorgaanden veel al verwart zyn, en die den naam van Vee-pest verdiend, is in de Mark-brandenburg door den Hooggel. Hr. GLEDITSCH zeer nauwkeurig onderzogt, en deszelfs Verhandeling daar over verdient van allen geleezen te worden, daar hy in verscheide Provintien veele jaaren na elkander gelegenheid gehad heeft, nuttige ontdekkingen te maaken, die hem de oorzaak, en de vereischte middelen hebben leeren kennen. Men zie deszelfs Vermischte Bemerkungen aus der Arzneywillenschaft, Kräuterlebre und Dekonomie. 1. Tb. Leipzig. 1708.

By het openen van dieren aan dezelve gestorven, heeft hy dikwils de vaten van de vliesen der herficnen zeer opgezet gevonden; de eerste en tweede maag was eenigzins, en de derde zeer sterk met heť vuur aangedaan, als ook met droog voedsel gevult; de opening van de derde en de vierde maag was volkomen geslooten; en, daar de eerste met lugt zeer sterk opgezet was, was de laatste zeer fiets en bevatte ecne geele rottige stoffe. Dezelve was inwendig zoo verteert, en by derzelver opening in de darmen zoo vernauwt, dat geen vogt in dezelven komen kon; de darmen waren aldaar sterk ontstooken, en zoo met lugt opgezet, dat de gal en andere vogten belet wierden, zich in dezelven uis te storten. Aan de dunne darmen ontdekte men de ontsteeking in roode , blauwe, of zwarte vlakken; de dikke darmen waren daar door minder aangedaan, daar de dunne in tegendeel zoo verteert waren, dat sy door de behandeling braken, en veel stinkend vogt, met bruine roode schuim bedekt, uitstorten. De vaten van den buik, in het darmscheil en de dunne darmen, waren met zwart, dik, bloed flerk opgezet. In beesten, die lang ziek geweest waren, was de lever somtyds zwart, en

[ocr errors]
[ocr errors]

ook

/

« VorigeDoorgaan »