Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub
[ocr errors]

gen in dit geval, 1. door de stoffe af te leiden, en 2. door de ontlasting van dezelve te bevors deren. Sy prikkelen, en verwekken eene vera zweering op de deelen, door de prikkeling lokken fy de stoffe naar die plaats , gelyk genoegzaam blykt uit het groot getal pokjes, welke zich in den omtrek van de spaansche vlieg vertoonen; en, de verzweering verwekt hebbende, brengen sy ook de stoffe der pokjes uit het lighaam. Op deeze wyze verminderen fy

Pag. 61 de eerste koorts der pokjes; 't geen de Schry. ver meent veroorzaakt te worden, niet door die uitwerking, welke de Hr. Closs (*) aan Pag. 7: dezelven toeschryft, de verdunning namentlyk der vogten, waar tegen hy fyne tegenwerpingen inbrengt, maar daar door, dat fy een groot gedeelte van de scherpe stoffe uit het lighaam Pag. 1o. brengen, en de vogten naar de huid lokken, zoo dat de koorts, waar door de natuur zich van de stoffe zoekt te bevryden, en die eene evenredigheid heeft met de aandoenelykheid der lyders, met de quantiteit der ontstooke deelen in het bloed, den trap van scherpte, en met de schielyke of langzaame uitbotting der pokjes, noodzakelyk moet geringer zyn. Niet minder word ook de tweede koorts, welke de verettering verzeld, door de spaansche vliegen vermindert en voorgekomen, wanneer sy by tyds aangelegd zyn. De oorzaak hier van kan ligt ontdekt worden. Deeze tweede Pag. 12, koorts word verwekt door de pyn en ontsteeking yan de huid, als ook door de etter, welke opgeslorpt word, en dezelve is daarom in

even

(*) Men zie deszelfs aangehaalde werkje pag. 20./9.

[ocr errors]

evenredigheid met het getal der puistjes, en de Pag. 13. scherpte van de etter. De spaansche vliegen

nu, by, tyds gebruikt, verminderen het getal der puistjes, en brengen de scherpe stoffe uit het lighaam, te gelyk te weeg brengende, dat dezelve niet sterk kan werken op het bloed en de inwendige deelen, en daarom is het niet te verwonderen, dat de koorts of geheel voorgekomen, of veel verminderd word. De Hr. Čloss is ook hier omtrent van een ander gevoelen,

en meent, dat de tweede. koorts niet veroorPag. 14. zaakt word door etter, die in het bloed komt (t),

maar daar door, dat de eerste koorts die deelen, welke nog niet beryd zyn, niet heeft konnen ontlasten, en tot de oppervlakte van het

lighaam brengen. Pag. 15.

Behalven de genoemde voordeelen heeft men ook nog andere te wagten van een vroegtydig gebruik der spaansche vliegen. Sy lokken de pokjes van het aangezicht, beschermen de oogen,

en brengen dus te weeg, dat het aangezicht onPag. 16. geschonden blyve. Op deeze wyze de genee .

zing in het werk stellende, heeft men - niet te vreezen, dat de etter, in het bloed gebragt zich op de herssenen zal plaatsen, en eene beroerte veroorzaaken. De kwyling en loop, welke, schoon heilzaame toevallen zynde, egter verscheide ongemakken met zich sleepen, openbaaren zich minder, en eindelyk komt men voor veele ongemakken, die zich dikwils

na deeze ziekte vertoonen. Pag. 17

Deeze manier brengt dus dezelfde voordeelen aan als de inenting, en daar door zou men kon

nen

(+) Ibid. pag. 01.

ner te weeg brengen, dat de natuurlyke pokjes
it naast kwamen aan die, welke door de konst
verwekt zyn. Mogelyk, zoude de verzwee-
ring, door de spaansche, vliegen verwekt, kon,
nen te weeg brengen, dat de pokjes zich in het
geheel niet openbaarden, gelyk dit somtyds de
uitwerking is geweest van de verzweering, na
de inenting verwekt. In alle soorten van de
pokjes kan men de, spaansche vliegen met zeker.
heid gebruiken, en de schade, welke fy in het
lighaam zouden können voortbrengen, kan men
door andere middelen tegengaan.

De tegenwerpingen, welke tegen deeze ma- Pag. 18.
nier gemaakt worden, zyn. 1. Dat veeltyds de
fpaaniche vliegen vrugteloos gebruikt worden
in lyders, waarin men te vergeefs voor aan-
baderende pokjes yreest ; doch dit gebeurt zeld.
zaam, wanneer de pokjes algemeen regeeren,
en, schoon een Geneesheer zich omtrent de te-
kenen der ziekte mogt, bedriegen, zoo heeft
de lyder daar van egter niets kwaads te wagten.
2. Dat fy kwaade ; verzweeringen konnen ver- Pag. 1g.
wekken. Deeze zyn egter niet zeer gemeen,
zelfs niet in lyders, welke ongezonde fappen heb.
þen, gelyk, blykt uit het gebruik derzelven in
verscheide ziekten en koortsen met uitNag; en
daarenboven, zyn de lyders, welker lighaams-
gesteldheid zoo nadeelig is, in groot gevaar
wanneer sy de pokjes krygen, waarom het
geoorloof is in hen te gebruiken een middel,
welk het dreigend levensgevaar afweert, doch
met dat ongemak, dat 'er somtyds eene ļastige en
langduurige verzweering op een uitwendig deel
overblyfç, te meer, daar zulke menschen an-
ders veeltyds eene verzweering op de inwen,
1. Deel 3. Stuk: RF

dige

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

dige deelen krygen. Eene verzweering, door de spaansche vliegen, in een' tederen lyder

ontstaan, en door den Hr. BOEHMER waargePag. 26. nomen, is ook door hem geneezen. 3. Dat

de fpaansche vliegen zelden van nut zyn in de pokjes; doch hier tegen stryd, dar men de nadeelen, die men van dezelven zou konnen wagten, kan voorkomen door verzagtende, zaure, dranken, en andere middelen, ja dat men voor dezelven niet te vreezen heeft, indien men, den raad van den Hr. BOEHMER volgende, dezelven gebruikt voor de ziekte, -wanneer, deeze zich openbaarende, niet dan de verzweering, tegenwoordig is.

By deeze manier moet men nog daar op let

ten. 1. Dat men de lyders, na derzelver verPag. 22.

fchillende gefteldheid, ook op onderscheide manieren voorbereide. 2. De verzweering open houde, zoo lang de ziekte duurt. 3. De pokjes op de beste wyze, door SYDENHAM, MORTON, BOERHAAVE en andere beschreeven, geneeze en behandele.

en behandele. 4. De verzweering te lang open blyvende, in- en uitwendige zuiverende, afleidende, middelen gebruike. De Hr. Closs heeft de verzweeringen, wanneer die niet wilden luisteren 'na lood-pleisters, geDeezen door de Efentia myrrha, zonder een loogzout bereid.

X V I t:

CHRISTIAN GOTTLOB JÄNISCH, der Arze. ?

neywilenschaft. Dočtors, Abbandlung von der in den Jabren 1766. und 1767. in Schlesien geberrschten Rind - viehfeuché. Nebit D. FRIEDERICH BÖRNERS Gutachten die abwendung und cur der Horn-vieb - feucbe betreffend. Breslau bey Jobann Friedrich Kora den ältern. 1768. pag. 78.

d. i.

Verhandeling over de besmettende ziek

te, welk in de jaaren 1766. en 1767. in Silefien onder het Rundvee heeft geregeerd, door C. G. JÄNISCH, waar by gevoegd is de gedigte van F. BörNer omtrent de afkeering en genee

zing deezer ziekte. D

te welke zeer veele runderen heeft wech gesleept, waargenomen, en is dus zeer goed inftaat gesteld dit werkje ten nutte van het algemeen bekend te maaken. In den zomer van het jaar 1766. begon dėželve eene verschrikkelyke verwoesting aan te regten, en tegen den herfft woedde sy nog sterker, doch door den winter wierd sy onderdrukt; in het voorjaar van 1767. wakkerde dezelve wederom op

Rr 2

maar

« VorigeDoorgaan »