Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

ste plaats te geeven, zal men egter ook zulke in
lafichen, welke tot eenig ander deel der Ge.
heeskunde behooren. Het Collegie verkieft niet
alleen zeldzaame gevallen, doch verzoekt egter,
dat men niet zende eenvoudige waarneemingen
van gemeene ziekten, die reeds genoeg behan-
deld zyn. De kwaade uitNag der geneezing yan
beñen kundigen Geneesheer houden ly even do
ondekregtend, als de gelukkige, en spooren
daarom hunne amptgenooten aan, ook zulke ge.
vallen bekend te maaken. Eindelyk verklaard
het Collegie, dat het niet kan instaan voor de
waarheid van alle de byzondere waarneemingen,
noch ook eenig gezag geeven aan de gevoelens,

in dezelven bekend gemaakt. Pag. 23.

Verhandeling over de Elephantiafis, door den Hr.
THOMAS HEBERDEN, Med. Doct. te Madeira, mé-

,
dedeeld door den Hr. WILLIAM HEBERDEN,
voorgeleezen den 22 Juny 1767. Volgens het ge-
voelen van den laatstgenoemden Heer, Broeder
van den Doctor te Madeira, is de scheurbuik in
Engeland eene zeldzaame ziekte, en hy, verze-
kerd, dat 'er veele voornaame Geneesheeren
zyn, die deeze ziekte, onder de Zee-lieden zoo
gemeen, nooit op het land hebben waargeno- .
men: Andere soorten van uitslag zyn ook vry
zeldzaam, en deeze schynen zoo veel te gemee.
ner te zyn in zuidelyke Landen. De Lasery, de
Slimste van alle, is aldaar geheel en al onbekend,
en deeze is de rede geweest, dạt de Hr. W.
HEBERDEN synen Broeder verzogt heeft, een

2
berigt over te zenden van 't geen hy daar om
trent had waargenomen, 't geen hy nu in deeze
Verhandeling mededeelt.

Doora

[ocr errors]

en

baard,

Doorgaans is het eerste toeval eene schielyke uitbotting van puistjes van onderscheide groot te, meer of min rood, heet en jeukende, op het lighaam, de deyen, armen, en het aangezicht, somtyds alleen op de leden; de lyder is koortsig; de koorts ophoudende, blyven de puistjes onpynelyk, en eenigzins verhard, van eene paarsché of purpere kleur, en somtyds van dezelfde kleur, als de huid, of ten minsten zeer weinig veranderd. Nu en dan gebeurt het, dat fy na eenige maanden verzweeten, en eene geringe stinkende ichoreuse stoffe van zich geeven, doch nooit eene goede etter. Het aangezicht zwelt aanmerkelyk ; het gedeelte boven de wenkbrauwen schynt uitgezet te zyn; de hairen vallen uit dezelven, gelyk ook uit den

doch nooit heeft de Schryver iemand gezien, by wien hetzelve uit het hoofd was gevallen. De neus zwelt, en word inwendig door verzweeringen verteert, zoo dat sy geheel en al afvalt; de stem is heesch, en dit toeval is waargenomen, wanneer 'er geene verzweeringen in de keel waren , fchoon Tomtyds de keel en het tandvleesch verzwooren zyn. De ooren worden dik en met knobbeltjes bezet. De nagels worden ruuw, even als de bast van een' boom, en, de ziekte toeneemende, dan worden de deelen met een drooge schurft zoo zeer aangedaan, dat de vingers en toonen, lid voor lid, afvallen. De beenen zwellen ongemeen sterk op, en worden verhard; de huid schilfert af, word met verzweringen of ook met knobbeltjes, ja met een dikke schurftagtige korst bezet: by andeten worden de beenen zeer mager." De huid vooral op het aangezicht geeft eenen byzonderen glans van zich. Het gevoel is zeer doof,

[ocr errors]
[ocr errors]

zoo dat men weinig of geen ongemak verwekt, door dezelve te knypen of te Iteeken. In som mige is de beweeging der vingers en teenen geheel belet. De adem is zeer lelyk; de pols in het algemeen zwak en langzaam. Veeltyds talt de ziekte lyders aan op eene verschillende wyze... De oorzaaken zyn niet zeer klaarblykelyk, In den beginne zyn de middelen tegen de ontsteeking de kragtigste, en, de koorts overwon; nen zynde , de koorft - bast met de bast van Salafras ; en deeze middelen verstrekken ook tot eene verzagting, wanneer het kwaad zeer diep ingeworteld is, in welk geval hetzelve zeld, zaam geneezen word, hebbende de Schryver zulks maar eens gezien, gelyk hy in eene by, gevoegde waarneeming toont. - De ziekte is niet zeer besmettelyk, ten minsten plant sy zich niet voort door de aanraaking. Somtyds is fy erfelyk, doch op eene zoo byzondere wy, ze, dat de stoffe in eene geheele generatie kan onwerkzaam blyven, en daarna wederom uitþreekt. : Sommige menschen leven tien, vyf, tien, of meer jaaren met deeze ziekte, en steryen eindelyk van andere ongemakken, ja niet meer, dan een men ch, heeft de Schrýver gezien, die men kan zeggen gestorven te zyn van dit ongemak; deeze was een oud man, die,

; veele jaaren met de ziekte geplaagd geweest zynde, eindelyk uitgeteerd stierf. De koortsbast heeft zich in deeze ziekte vooral kragtig be toont. De kwik-middelen hebben de ziekte niet verslimmerd, gelyk men doorgaans geloofd.

De Hr. W. HEBERDEN voegt hier by, dat hy weinig vertrouwen stelt in de adders (vipere,) tegen deeze ziekte gepreezen, doch hy heeft eg,

, ter daaromtrent geene eige proeven.

[ocr errors]

Waar:

Waarneemingen over de aars - maden ; medegedeeld Pag. 45. door den Hr. WILLIAM HEBERDEN, voorgeleezen den 22. Juny 1767. De Schryver, een bekwaam en kundig Geneesheer kennende, die van fyne jeugd af, met aarsmaden was geplaagd geweest, yerzogthem eenig onderrigt aangaande de ongemakken, welke sy veroorzaaken, als mede van de uitslag der geneesmiddelen, welke hy gebruikt had. Het verhaal, 't geen hy hem toezond, was, dat de byzondere toevallen van deeze soort van wormen, volgens fyne eige onderyinding, zyn, een groot ongemak in den endeldarm, en eene byna ondragelyke jeukte aan den aars. Deeze gewaarwordingen komen gemeenlyk 's avonds, en beletten den Naap geduurende eenige uuren. Sy worden verzeld door hitte, die fomtyds zoo aanmerkelyk is, dat daar door eene zwelling in den endeldarm in- en uitwendig word voortgebragt, en, zoo men deeze toevallen niet spoedig verligt, ontstaat 'er eene perssing met ontlasting van enkel Nym. Somtyds gevoeld men eene snydende pyn in het onderste gedeelte van den buik, een weinig boven het Ichaambeen, en, wanneer deeze pyn zeer hevig is, volgt 'er çene ontlasting van bloederige Nym, waar in men de aarsmaaden dikwils leyende vindt Veeltyds ontrusten sy den Naap ook, en verwekken eene ligte hoofdpyn. Buikzuiverende en prikkelende clysteeren wierden zonder vrugt gezet.

Een aftreksel van anderhalf once tabak in zes oncen water, welk doorgedaan, en als een clysteer wierd ingespooten, veroorzaakte zwaare pyn onder in den buik, benevens flauw. tens met koud en klam zweet. Ofschoon deeze clyfteer maar een uur in het lighaam bleef, werkte dezelve egter, als een zeer sterk buik

zui.

.

[ocr errors]

A 5

[ocr errors]

zuiverend middel, doch deed voor het overige geen nut. Kalkwater wierd ook in den endel. darm gespooten , doch bragt, behalven eene hardlyvigheid, niets anders te weeg. Zes' grei

.; gen van het sal martis, ontbonden in zes oncen water, en door den aars ingefpooten, veroorzaakten kort daarna pyn in den endeldarm, ligte fnydingen zonder afgang , en eene persling. Door middel van deeze clysteer , kwamen 'er eenige aarsmaden voor den dag, doch alle levendig, en de ongemakkelyke gewaarwording, welke deeze clyfteer veroorzaakt had, verminderde niet, dan na het inspuiten van warme melk. Wanneer de perssing of de flymerige afgangen aanmerkelyk waren, bragten melk en oly gemeenlyk aanstonds verligting by. Wanneer 'er afgang noodig was, gebruikte men zagte, buikzuiverende middelen, gelyk manna met oly, nadien men vondt, dat de rhabarber te sterk prikkelde. Het beste buikżuiverend middel, 't welk de Geneesheer daarna doorgaans gebruikte was een poeder, uit de cinnaber en rhabarber van elk een half dragma. Dit poeder miste zelden eene foort van doorschynende 'Nym, als wit van eijeren, te ontlasten, waar in men eene groote 'menigte van aarsmaaden zich zag beweegen. Dik- : wils zat de cinnaber vast aan deeze flym, welke niet in eene zoo groote quantiteit wierd ontlast, wanneer hy een buikzuiverend middel zon. der cinnaber gebruikte.

De Calomel verrig. te niets meer dan de andere buikzuiverende îniddelen, welke schielyk werken; dezelve deed namentlyk cene 'groote hoeveelheid flym met eenige aarsmaden ontlasten. De 'oly, als een clysteer gebruikt, heeft somtyds deezé diertjes doen ontlasten, dezelve dreef boven op de op

per

« VorigeDoorgaan »