Pagina-afbeeldingen
PDF

poffe fieri, ut fit 'actio bona, quae mom fit boma oratio: non pofle non bonam actionem efle, quae fit

[ocr errors]

figuras extemporales invemimus: in his etiam, quas tantum editas fcimus, ut in Verrem, Artifi

cem quem ? quemnam ? recte admones.

tum effe dicebant.

[ocr errors]

Sequitur ergo, ut actio fit

abfolutiflima, quae maxime orationis fimilitudi— mem expreflerit, fi modo iufium et debitum tempus accipiat: quod fi negetur, nulla oratoris,

ut fit actio bona) Haec ita intelligo. Poteft fieri, ut valeat in üácio, et probetur fapientibus iudicibus actio, quam vox,

eftus et aliae rationes animent fí'', et commendent, quae tamen in literas relata, et a frigidis lecta lectoribus parum laudis reportet : Carent enim, quod ait Cicero Orat. c. 37. libri /piritu illo, propter quem maiora eadem illa, cum aguntur,

uam cum leguntur, videri /o%% Add. Quinct. 1 1 , 3, ' 5. Sed non poteft fieri, quin boua oratio, quae lectores prudentes delectet ac moveat, noii moverit, cum haberetur, iudices. Scilicet illam fpeciem non cogitavit Secundus, neque ea huc valde pertinet, ubi abfurda [upra ííí vox atque geftus, _ aut caufTa quaecumque {î, obftrepit etiam yerbis optimis : quod apud nos faepius áccidere poteft, ' qui parum numus actioni et pronuntiamdi artificio tribuimus, etiam cum forte fiilum ipfum non negligenter exerceamus, quam apud veteres, apud quos vox et i;;ili;

non minus, quam ipfa fcribendi facultas, diligenti ' meditatione coleretur. G.

quafi Jgx£rv^tov) Ideo enim fcribiinus et commentamur, ut deinde ex tempore non multum deteriora poIIiomus dicere. Et qui fcribunt eriam poft actionem, ita volunt egiffe videri, ut fcripferunt. Add. Quinct. 12, 1 o, 43. G.

ro in J^errern ) Actionem in Verrem libris quinque comprehenfam a Cicerone non effe in iudicio habitam, conflat. Verba, quae laudat Secundus ex 4, 3. etiam Quinctiliano placuere 1 1, 2, 61. p. 785. cum exemplum adferre vult /implicis et " non praeparatae orationis, in qua illud praeterea, eodem monente Fabio ' confequitur, me ipfe quoque ftudiofus fignorum átqué tabularum videatur, quem morbum Verri obiicit. Igitur non nominat ftatim artificem fignoruma ×avw©£g«v, quod proniffimum illi fuerat, certe fcribenti : fed fimulat fibi excidifle, reponendum demum ab adftantium aliquo. Mirificus eft huius loci lejor, quem iuvat prius illud quémn ?

' quod exciderai ex libris, manente

tamen in quibusdam lacuma : quo minus dubitavimus ex Fabio, ipfoque, ut iam eft, Tullio (cui, ;£$' Rufiniano ac Donato auctoribus, redditum elt a viris doctis) illud reponere. G. -4r tifîcem admones) Rom. Artifìcem quemque nam recte admoncs. In his vera lectio latet haec : Artificem quem ? quemnam ? recte admoner. H. nu//a oratori , *Ita legendum iam fuadebat oppofitum iudici*: cum que Mediceus et alii Cortio laudavi iilud comprobent ; alteri, orationis, praeferre aufus [um. Si tempus miegetur dicturo, nulla culpa eft oratoris, fi actio

Efl enim oratio actionis exemplar, et
Ideo iu optima quaque mille 1o

11 maxima iudicis culpa eft. Adfunt huic opinioni meae leges, quae longiffima tempora largiuntur, nec brevitatem dicentibus, fed copiam, hoc eft, diligentiam , fuadent: quam praeflare, mifi in an—

12 guftiffimis cauffis, mon potefl brevitas.

Adiiciam,

quod me docuit ufus, magifter egregius; frequen— ter egi, frequenter iudicavi, frequenter in confi

lio fui.

vae res maximas trahunt.

Aliud alios movet; ac plerumque par—

Varia funt hominum

iudicia, variae voluntates: inde qui eandem cauffam fimul audierunt, faepe diverfum, interdum idem, fed ex diverfis animi motibus fentiunt. 13 Praeterea fuae quisquis inventioni favet, et quafi fortiflimum complectitur, quum ab alio dictum

eft, quod ipfe praevidit.

14 eft aliquid, quod teneant, quod agnofcamt.

Omnibus ergo dandum I)ixit

aliquando mihi Regulus, quum fimul adefTemus,

ipfius diverfa fit ab oratione, h. e. minus accurata, minus luminibus ingenii atque artis diftincta. G. om. nulla oratoris , maxima iudicis oulpa eft. H. Haec fervavi, non propter oppofitionem iudicis , quàmquam et haec multum valet in PIinio, fed propter rem. Filum disputationis hoc eft: actio eft ab/oJutiffima, inquit, quae maxime orationis fìmilitudinem erprimit, h. e. quae eandem, quam gratio, copiam et amplitudinem habet, fi inodo iuftum et debitum tempus accipiat fcil. actio, uo peragi po(Iit. Hoc tempus negatur, adeoquc amplami et copioTam orationém fuam facere mom poteft orator, nulla culpa eft oratoris, qui invitus et coactus brevitati ftudere debebat, /ed maxima iudicis, qui tempus agendi praecidit. Tunc igitur actionis 'brevitas non e[t Iibera neque ipfi actioni tribuenda, fed pendet âb brevitate orationis, ad quam orator iudicis auctoritate coactus fuerat. Gierigius edidit orationis , fecutus rätio

nem Erneftii patrui noftri, qui dixerat, actionem hic non conifiderari, quatenus ab oratore pendeat, fed quatenus ab oratione. [Vid. Gesneri ad I. A. E. epiftola. S.] Verum nonne haec eodem redeunt? nonme actio etiam ab oratore pendet, qui orationem fcribit? Ergo etiam culpa, fi verum quaeris, proprie oraioris eft, vel non e[t. E. 12 maximas trahunt) IntelË motus animorum, adfen[um, aufus. Alii ma cirne trahunt, intell. animos, quod nec ipfum damnaverim. G. Rom. at plerumque parvae res maxirnas trahunt. H. 13 quisquis) pro quisque. Vid. LÁÉ ad dìo? íí. 6, 1. ' Gifan. Obferv. L. L. p. 4o6. ed. Altenb. - Significatio pfimariis Criticis dubiâ vifa, vëlut I. Fr. Gronovio ad Liv. 38, 17, 13. ubi v. Drakenb. Cortiana quidem h. l. quisque habet. S. 14 adeffemus ) Raro fic abfolute de advocatione dicitur. Longe frequentiora [unt : ad«ffe alicui, cóntra aliquem. Pli

Tu omnia , quae funt in cauffa, putas exfèquenda : ego iugu/um /?atim video, hunc premo. (Premit fame, quod eligit, fed in eligendo fre— quenter errat.) Refpondi, pqffe fieri, ut genu effet, aut tibia, aut talus, ubi i/e iugulum puta— ret. At ego, inquam, qui iugulum perfpicere non pqffum , omnia pertento, omnnia experior, araiyra denique λ19ov xwv%. Utque in agricultura non vineas tantum, verum etiam arbulla, nec arbufta tantum, verum etiam campos curo et exerceo; utique in ipfis campis non far aut fili— ginem folam, fed ordeum, fabam, ceteraque le—

gumina fero: fic in actione plura quafi femina

latius fpargo, ut, quae proveuerint, colligam. INeque enim- minus imperfpicua, incerta, fallaciaque funt iudicum ingenia, quam tempeflatum terrarumque. Nec me praeterit, fummum oratorem Periclem fic, a comico Eupolide laudari,

[ocr errors]

eiurato magiftratu privatum 1ae —. Regulus contra. I,

ipfe me facerem. Sed quid ex- Vid.

[blocks in formation]

einp!is in re nota opus?
I)rakenborch. ad Liv. 2, 31, 1.
De orthographia vocis hordeum
vid. Nolten. Lexic. Antibarb. col.
75. S.
17 incerta, fallaciaque funt)
Rom. incerta, fallacia /unt. H.
Periclem Rom. Pericten. H.
Etiam Cortio oblatum, nec ta-
men ab eo, quod miror, adfci-
tum. Alibi formam Graecam
praetulit. „yid. eius Notas p. 3.
Periclem fic : laudari) Ser-
vavit illa Eupolidis , verba etiam
Scholiaftes Ariftoph. ad Acharn.
539., apud quem primus verfus
ita legitur, ut nos repraefenta-
vimus, confentientibus libris a
Cortio , adbibitis. Praeceflerat
razûs A£yeuv μλν, πρσs δ£ y' w.

[ocr errors]

polidis Cicero in Bruto c. 9. De Pericle /crip/it Eupolis, cum delectatione etiam aculeos reliquiffe in animi* eorum, a.

16

17,

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors]

dicendi, quam Cic. Or. 16. flumen verborum et volubilitatem dicit, razos Graecis appellatur. Ita Dionyf. Compof. Cap. ao. verfibus homericis propter numerum dactylicum celeriter decur

[ocr errors]

tribuit, <wg, yuovs opponens, et &yxa$ iguara, quae Cicero l. c. diftincta et interpuncta intervalla, meras, et re/piratione* vocat. Sed eodem pertinet imperus ille dicendi, qui fulminis iitu omnmia disiicit, et cum gravi affectu oratoris coniunctus eft. Quo fenlu rg rgxw tribuunt Demofiheni Dionyf. Iud. Thucyd. Cap. 53. et Longin. 1 a. Itaque recte utramque Plinius differre. dicit. Nempe brevitas in elocutione et tractatione, velocitas in pronuntiandi impetu maxime cernitur, quo verba cito transcurrunt. Illi copiam dicendi et /patium, huic illam commoratioiiern tribuit , qua quis non pungit, fed infigit, quo fenfu Graeci £nuuov>jv, d.argu/3*iv , £yxgovauov dixerunt. E. Fulius haec vir doctiflimus in Lex. Technol. Graec. Rhet. v. •raxos disputavit. S. /acultate) dicendi, eloquentia. Sic potens abfolute dictüm Latinis recentioribus ; ut Graecis aevi inferioris dvvawus, 8vva rés. Vid. Kufter. ad Argum. Nub. Ariftophan. S. copiam de/iderant) Rom. copiam dicendique /patium de/iderat. H. De/iderat etiam Excerpta Brummari. S.

defiderant : relinquere vero acnleum in audientium animis is demum poteft, qui mon puugit, fed infigit. Adde, quae aeque de eodem Pericle co- 19 micus alter,

"Hsgozzr', §3g£vra, $vvezôzz την 'Ελλαδx. INon enim amputata oratio et abfcifla, fed lata, et magnifica, et excelfa tonat, fulgurat, omnia denique perturbat ac mifcet. Optimus tamen modus eft. 2o Quis negat? Sed non minus non fervat modum, qui infra rem, quam qui fupra ; qui adfirictius, quam qui effufius dicit. Itaque audis frequenter, ut 21 illud, immodice et redundanter, ita hoc, ieiune et infirme. Alius exceflifle materiam, alius dici— tur non implefle. Aeque uterque, fed ille imbecillitate, hic viribus peccat: quod certe etfi non limatioris, maioris tamen ingenii vitium eft., Nec zz vero, quum haec dico, illum Homericum cip×ergoezrj probo, fed hunc,

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
« VorigeDoorgaan »