Pagina-afbeeldingen
PDF

egifTe illum appareat, uti relinqueret pofteris quam pulcherrimam amabiliffimamque fui ipfius imaginem. Cum enim gloriae bonis artibus pa-randae ellet fludiofiflimus, et in hac quoque re Tullium, perpetuum et unicum fuum fibi exemplum proponeret, cuius in epiftolis vel maxime tantus animus comprehenfus, et pofteritati com

mendatus eft: quid poterat facere elegantius ad

fimulacrum mentis fuae, et factorum vitaeque fuae memoriam tradendam pofteris, quam fi fcriptas a fe epiftolas in vulgus ederet eas, quibus foras quafi prodierat, et confpiciendum fe praebuerat ille cupitor et affectator immortalitatis animus; iisque adderet alias, eo ipfo confilio Icriptas, et forte miflas privatim ad neminem, fed omni pofteritati dicatas, quibus ea commemoraret, quae de fe, de fuis ftudiis, de toto vitae fuae gemere, de actionibus, de amicis fuis, de rebus denique omnibus, quae ad ipfum ullo modo referrentur, fcire et exiftimare vellet pofteros. . Illud de amnicis quale fit, fic fatis vel ex meo fenfu arbitrari mihi videor, qui hoc ipfo tempore non fine fuavitate quadam illud tempus cogitatione praecipiam , cum videbunt homines, qui poft aliquot aetates hunc ipfum libellum in manus fument, licuifle mihi tantum non familiariter cum Henrico XI. Rutheno agere, quem fua nobilitas, virtus, felicitas, res geftae ad in

gens adeo faftigium extuleriut. De Plinio qui- .

dem rem fe ita, uti dixi, habere, ipfe iudicabis, fcio, fi percurrere velis vitam illius, qualem ex his epiftolis, aliunde enim pauciffima comftant, collegit Cellarius, cui a nobis tantumdem fere adiectum efl. Sed illud quoque ipfis epiftolis cognofcendis intelliges, fi attendere volueris, (et attendis, quae magna adolefcentiae tuae

laus eft, quidquid agas) illud, inquam, pro magui illius et capacis ingenii tui vi agnofces, quaefitam efTe ftudio varietatem et amoenitatem, lectorum lenocinia ; non coniunctas unius temporis, vel ad unum hominem, vel unius argumenti epiftolas, distracta potius fludio, quae

ad unum locum pertinent, fuspenfumque ex- '

fpectatione lectorem, ut plures pervolvat epiftolas, dum ad eam veniat, quae coeptam caufTae alicuius aut negotii enarrationem abfolvat. Illud quoque non fine confilio factum eft, quod tot elogia hominum fui aevi, et praedicationem virtutis illorum intexuit: eo plurimum nempe et hominum et familiarum intererat, habere opus hoc, et fuis pofteris, ut imaginem aliquam, ut titulum mobilitatis fuae, commendare. Huic, puto, inter alia confilio debetur, quod in tanta librorum eius aevi ftrage, quae totam paene Traiani, optimi principis, hiftoriam abolevit, evafit hoc volumen, et cum auctoris fui, tum aliarum rerum, hominumque memoria noftra digniflimorum, comfervavit memoriam. Succeflit enim deinde Sidonii Apollimaris fludium, viri magni, qui cum Noftrum unice amaret, commendaret, in exemplum proponeret, quod ex fubiectis teftimoniis poteris intelligere, multiplicata huius operis exempla fequentem mox colluviem eo fustinere facilius potuerunt. Suavitate tecum, Illuflriflime Comes, agendi provectus modum epiflolae iam egreflus fum. Sed neque intercedit tua humanitas, quo minus reliqua adiiciam, quae in fronte huius libri dicenda habeo, quaeque eo lubentius cognofcent lectores reliqui, fi te una praefentem quafi , nimo fuo habuerint. Quid? quod poffiim etiam in quibusdam ad confcientiam tuam provocare,

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]

et teftem te, maiorem exceptione, exhibere : ut in eo, quam faepe optarim, Panegyricum, ut nunc vocamus, five gratiarum actionem Plinii moftri, pretiofum illud iftius aevi momumentum, Celeberrimi Schwarzii ftudio expolitum, ante prodire, quam denuo mihi, poft parvam illam editionem, una cum epiflolis, fiue eo miuus gratiae habituris, proferendus efTet. Illa viri doctiflimi cunctatio (fed cunctator fuit etiam Fabius) , facit, ut de fatis Plinii, ab eo inde &empore, quo publicis typis committi coepit (coniuncta enim fere Epiftolarum et Panegyrici fors fuit) deque Manufcriptis, qui adhuc exfiant, fuperfedeam dicere, cum facile praevideam, pleniora omnia et certiora illum fuis ex thefauris dare polle. Quae eadem caufTa fuit, ut eo facilius bibliopolae confilio obfequi in hac editiome decreverim. Eft autem, ut obiter eum tibi, Illuftriffime Comes, commendem, Ca/par Frit/chius, frater Thomae, (quem principem fui generis hominem fuifle accepifii) talis vir, quo nemo magis intelligit negotiationis iftius librariae rationes, memo generofius illas liberaliusque tractat, indignus proinde iniuria, qua afficere , illum nuper aliquis circa fcriptores rei rufticae, ipfius fumtu, ' mea qualicumque opera, editos, conatus eft: couatus eft, inquam, non affecit. Per ipfum profecto et iplius, dum viveret, fratrem non fletit, quo minus quidquid usquam eflet praefidiorum compararetur ad exornaudos illos rulticos. Si qua latent (ex iis, quae data funt*), fpeciminibus nondum intelligi fatis potuit, quantum ea momentum habeant) non ipfius,

[ocr errors]
[ocr errors]

iterum confirmo, et fide viri boni confirmo, culpa latent; proditura forte aliquando, nobis minime invitis, fed candide plaudentibus. Cafparis igitur Fritfchii, huc enim redeo, rationibus et confilio obfecutus fum, qui defiderari aiebat Plinium, et emendate, quantum eius fieri poffet, editum, et admotationibus imflructum iis, quibus apertior fieret illius fententia, mon pueris quidem, ' et omnium rerum rudibus, fed his, quorum rationes non ferunt, femper ad alios libros ut recurrant, hiftorias, antiquitatemque in promtu habeant, difficiles Grammaticorum nodos longa meditatione refolvant. Lectionis varietatem, eiusque rei disputationem, non totam ille quidem excludebat, fed optabat moderationem ea in re adhiberi, quae mom deterreret homines, quales defcripfimus, fed eadem, quae maxime neceflaria videntur, non disfimuláret. Hoc, ut per fe honeftum eft et utile confilium, ita opportune iam locum habebat, cum ante ammos non ita multos prodierint epiflolae, Cortiana et Longoliana induftria magno apparatu critico inflructae; de Panegyrico autem non lamdati modo Schwarzii opera in maxima proximaque exfpectatione fit, fed egregia quoquie omnia minetur Cl. Arntzenius: quorum induflria quaefitis uti poterunt, qui toto, quod aiunt, facco fundi fibi volent opes criticas. Nos ergo, quantum confequi ftudio atque intentione (quamquam faepe, ut ipfe mon ignoras, Illuflriffime Comes, interpellati) potuimus, talem damus Plinium, qui utilis efle poflit propius et accuratius ipfum, -non librarios, cognofcere volentibus: qua iu re illa praefertim habita ratio eft, ut non eos modo locos interpretaremur, qui vehementer indigero ea opera viderentur; Ted illos

[ocr errors]

etiam, in quibus adhaefifle, quamquam facilibus et apertis noftro iudicio, alios obfervabamus. Contigit etiam hic, quod nuper in Quinctiliano, ut dicenda efTent, pro inftituti nimirum ratione,

mon ea, quae ipfe primus vidi, quae nefcio

quam multa fint; fed quae mecefTaria, aut commoda certe lectoribus, licet dicta ab aliis quoque, arbitrabar. Morem equidem illum tenui, nihil ut ponerem, nifi quod ita fe habere, meis oculis, meo animo, cognovilTem; fi quod inventum commemoratu dignum videretur, auctori fuo libenter adfcriberem, Cortium praefertim Schwarziumque frequenter laudarem.

Hoc igitur quidquid eft operae meae tibi, Illuflriffime Comes, dicatum efTe volo ea lege atque conditione, uti profitear, tua etiam humamitate, , tua indulgentia excitatum libenter tractafle Plinium, quod cognofcerem, efle apud te in honore hasce literas, teque fapientiflima ratione, ab optimis praeceptis et tuo ipfius excellentiffimo ingenio profecta, arbitrari, vix, ut res funt , hodie, feliciter tractari ceteras doctrinae partes* pofle, mili quis ab horum librorum ufu diligenti iudicium, et quafi guflum quendam veri, pulchri, et homefti, quod tum in oratione tum in vita et confuetudiue hominum confpicitur, retulerit.

Exflant, et fuo tempore commemorabuntur ,

apud pofteros etiam, fingularia plane excubantis pro te Providentiae divinae munera, quae orbitatem tuam ita gubernavit, ut merito fufpicemur, praeparari te magnificum illius inflrumentum ad falutem et felicitatem plurimorum hominum, tum qui in tua ditione funt, tum aliorum quoque,

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »