Pagina-afbeeldingen
PDF
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

In inftitutis eloquentiae praeceptis exemplisque per lectiones publicas tradeudae, femper hoc ufi fumus, ut poft praecepta, fecundum nofirum initiorum rhetoricorum libellum aut Ciceronis Oratorem explicata, primum orationes quasdam proponeremus, quibus enarrandis et inveniendi viae et eloquendi artificia demonflrarentur et ad intelligen

$. et ad imitandum planius ; deinde hiftoricum aliquem librum, ut Sa//u//ii , Livii, Suetonii, demique philofophicum, Ciceronis fere de officio opusculum, quibus interpretaudis fcribendi genus hiftoricum et dogmaticum proprie cognofceretur. Et in primo quidem genere plerumque ufi fumus Ciceronianis orationibus, fed hoc delectu, ut ratio haberetur praecipua earum, quibus intelligendis etiam rerum cognitio comparari poflet a Itudiolis, quarum eflet in aliis difciplinis ulus, inprimisque ii iure vetere Romano, in cognofcendis artibus reipublicae Romanae pace ac bello, domi forisque,

[ocr errors]
[ocr errors]

adminiflrandae. Itaque etiam /errinas faepins ceteris enarravimus, ipfo femeftri fuperiori; quihus legendis tota ratio iurisdictionis Romanae, tum urbauae, tum provincialis, fociorum provincialiumque, magiftratuum in urbe et in provinciis, civium item utrobique iura, coguofci poffunt. Eandemque ob cauflàm interdum vel Ciceronis illam claram ad Quintum fratrem epiflolam, de provinciali adminiftratione, vel Pliuianarum librum decimum explicavi; in quibus ratio proviuciarum fub Caefaribus adminiflraudarum imultis et perfpicuis veftigiis, exemplisque exprefla eft, ut a ftudiofis utriusque discriinima cognofcerentur: quae res inprimis mecellaria eft, non modo iuris [ludiofis, fed etiam interpretibus graecorum Novi Teftamenti librorum, nec minus iis, qui hifloriam veterem Ecclefiae accurate cognofcere cupiunt. Atque ea res primam hanc vim habuit, ut allicerentur magis iuvenes ad illas lectiones audiendas, praefertim ex eo numero, qui in aliis Academiis ifla contemnit, quod audiendis latinorum fcriptorum interpretibus nihil fe praeter formulas verborum latimas, aut fententias bellas difcere pofTe putat, quarum fibi , aut mullus aut parvus ufus futurus fit, eamque ob cauflam iis relinquit lectiones in fcriptores veteres latinos, qui fcholarum latinarum magifiri futuri fint. Nec illum parvum fructum iudicamus, quod apud nos Temper fuerunt plures, qui iuris eam, quam elegantiorem vulgo vocant, fcientiam amarent, et temerent, nec modo, ut alibi fit, fori ufum in difcendo iure fequerentur. Sed, ut ad infiituta noftra redeamus, im parte illius quafi orbis oratorii ea, quae prima a nobis commemorata eft, his Plinianum Panegyricum propofuimus, tum eâ de caufla, ut tota ratio imperii a Caefaribus adminiftrati intelligeretur, tum ut modus hóminum

apte laudandorum, primum per delectum actiomum eventorumque, deinde utriusque generis per locos communes fententiasque exornationem, cognofceretur. Ea autem omnia cum faepius ac diligeutius tractaremus, exigeremusque omnia ad aualogiam rerum et verborum, vifi nobis fumus fubinde animadvertere, ubi aut aliter, quam ante factum ellet, intelligi verba, aut etiam corrigi deberent. In quo genere etiam hoc facere comfuevimus, ut ad animadvertendum excitaremus auditores, non modo ita re explicanda, ut, ipfi in viam reperiendi deducerentur, fed etiam demonflraudis locis, quae vitiofa putaremus, et vitii latentis tum animadverfionem, tum correctionem iis relinqueremus. Quae res ita bene ceflit, ut non raro, primo verae correctiones a pluribus fcriptae nobis traderentur, pofl etiam ftatim, cum iullillemus dicere palam, fi quis videret, quid vitiofum eflet, quomodo corrigi deberet, quod verum ellet, vel ipfe in animo haberem, a nonmullis reperiretur et pronunciaretur.

Haec a nobis hoc loco dicta funt, mon tam ut rationem redderemus inftitutorum mo[irorum, aut ut alios ad eorum imitationem vocaremus: quamquam hoc quoque a perfona noflra non alie¥um foret: fed ut intelligeretur, quomodo mata fint ea, quae hoc temporé repetitaé Plinianorum fcriptorum editioni Ge$neriamåe addenda permilimus, cum librarius eam habere aliquid noftri guperet, cuius etiam prima aliquid habuiflet. Pertinent autem pleraqüe vel ad `fenfum verbo£umi, vel ad emendationem eorum, in quibus nobis aliquid inefle vitii videbatur: adfperfa tamen etiam funt quaedam ad intelligentiam rerum, itemque ad iudicium oratorium pertinentia. Ia quibus omnibus fi quid eft, in' quo verum vidimus,

aut quod P/inii fectoribus prodeffe ad intelligendum et iudicandum poflit, bene nos operam mavafle putabimus.

[ocr errors]

Epift. 1. In verbis : fefiinaverunt virtutes tuas ad gubernacula reipublicae, quam ' fusceperas, admovere. Semper offendor in verbis , quam /usceperas: non quo non recte fuscipi respublica dicatur, fed quod id hic mon bene convenit cum gubernaculis reipublicae. Non fuscipitur navis ab eo, qui ad guberaacula admotus eft. Interim potefi efTe a Plinio: ego non imiter. et privatim et publice) Fluctuat Gesnerus, utrum ad fortem et hilarem , an ad opto referendum putet: fed magis inclinat illuc. Ego fine dubitatione ad opto refero. Decernat ipfe Plinius. Ep. 9. et tuo nomine et reipu6licae gratulor, h. e. publice privatimque. Ep. 2. Malui hoc potius) Agnovit Gesnerus, correctionem fuam malunt [tare non poffe. itaque in nota ad h. l. nunc bene correctum e[i, maluerunt. Ego maluere fine haefitatione refcripferim. Malui nec per grammaticam rationem ftare poteft : deberet enim fequi, pater fieri, non, me patrem fieri: nec per fententiam ; quia de Deorum beneficio fermo eft, mom de Plinii voluntate. Ep. 3. liberalitatem festertii quadringenties) Nimis grandis fumma videtur etiam Gesnero, qui fane ingeniofe coniicit CCCCHS: quadringentorum festertiorum , fc. pondo ; ut fit pars cenfus fenatorii, qui Voconio deerat ad locum in fenatu tenendum, quem petebat. Vix tamen poflum intelligere ; quomodo librarii ex his fignis fecerint /estertii quadringenties: cum fatis com[let, eos in numeris, ad rem pecuniariam pertinentibus, explanate fcribendis, ficut nofiri vulgo in enunciandis, in illam difficiliorem formam , quae a` I. F. Gronovio demum liquido explicata eft, nunquam incidiffe. Magnitudo fummae me non ita movet, ut vitiofam decernam. Nam illis et fecutis temporibus ilia pecunia non nitwis grandis fuit. vid. Salmafius ad J^opifci Tacitum c. 1 o. ubi Tacitus, cum privatus efIet, in reditibus habuifTe dicitur festertii bis millies quadringenties. Ep. 5. praefectum Aegypti, amicum tuum) Verba pofteriora funt ex ep. 23., ubi Traianus eum appellat

amicum /uum ; in qua fcilicet hoc Traianus promiferat,
quod Plinius petit. Pliaius , an librarius ea verba re-
petierit, vix decernam: faltem non fatis apte et decore
repetita funt. - .
Ep. 7. /umma integritas in paupertate) Pauperta-
tis commemoratio quomodo hic fiat, intelligi mon poteft.
Sane integritas (i. e. abstinentia a pecuniis alienis) e[i ma-
xime apta magiftratui, inprimisque praeturae: et efi ma-
gna virtus, fi fit in paupere : fed paupertatis mulla vis
efi ad impellendum hominem abstinentem, ut magifira-
tum petat. Immo fi pauper erat, Senator efTe, et prae-
turam petere non poterat. Adhaefitne ex alio loco, ubi
ad augendam integritatis laudem addita erat paupertatis
commemoratio; an Plinius deceptus e[t illius vofaeag dul-
cedine, ut alibi ?
Ep. 13. cum tabellario mittendum putavi, ut pqffis
ex Lycormae — epiflolis cognofcere, quae — fcire debe-
r«s.) Sine dubitatione in textu refcribendum eft, poffes.
Hoc genere vitii et alibi textus Plinii laborat, ut vi-
debimus. Sed ad id videndum Germani vulgo non
{unt fatis acuti. Impediuntur enim, ut quondam libra-
rii, linguae fuae five vitio, five confuetudine.
Ep. 16. Perductum ad magifìratus indicaffe, /ervíffe
aliquando Laberio etc.) Potuit /e poft fervìffe abforberi

a claufula verbi: fed et alibi Plinius omittit, ut ep. 3o.

extr. etc.
Ep. 18. Tefiimonium ei — retribuerunt) Gernero
in fecundis curis magis placuit pertribuerunt , quod Cor-
tius et Arntzenius in libris repererunt; idque adeo ver-
bum ex hoc loco et fimili Paneg. 95, 1., ubi Arntzenius
pro perhibuiftis e libris refcribit pertribui/iis , in T/ie/.
L. L. intulit. Non aufim ego verbum, cuius mullum
aliud exemplum exftet, in textum ex aliquot libris edi-
tis inferre. Homines offendit retribuerunt , pro tribue-
runt, haerentes in etymologia. 7 Sed habet lioc verbnm
in hac fignificatione characterem aetatis Plinianae, quae,
ut multis Taciti , Suetonii, locis intelligitur, formae hu-
ius verba pro fimplicibus dixit, contra confuetudinem ve-
terem. Sed in hoc verbo bonus auctor e[i Cicero pro
Hafc. Com. 15., ubi detrahere et retribuere ex adver-
Tum fibi refpondent, eflque retribuere pro tribuere.
Ep. 19. Nymphidium Lupum primipilarem) Primi-
Pilaris quid fit, explicant quidam de Interprétibus: alii
jaon attingunt, velut hic nihil fit, in quo haerere poffis.
Sed quomodo Lupus primipilaris dicitur, five tu militem
- .•

[ocr errors]
[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »