Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

ÆQUO ET ERUDITO LECTORI

S. P. D.
JOANNES HENRICUS JUNGIU S.

úum haud poftrema sit fæculi nostri felicitas; quod Hiftoriam (quæ Romuli Nepotum difertiffimo ) eleganter dicitur testis temporuin, lux veritatis, vita memoria, magistra vite, nuncia vetuftatis) fum á tenebris, tum ab ineptis fábulis liberatam magis magisque certam reddat, ac in člära luce

reponat: nemo est paullo eruditior & åequus réfum æstimator, qui inficias eat," inter ceteras xenerandæ antiquitatis

relie) de Orat. libro II, 9.

reliquias monimenta illa vetera, quæ Diplomatá vocamus, fummo in prea tio habenda, auroque contra cariora reputanda esse.

Quum enim hæc sint litteræ auctoritate publica confectæ, signis folemniter consignatæ, varia jura atque privilegia continentes, longe profeéto majorem fidem merena tur, quam historici, privatæ fortis homines, qui plerumque aut nimis creduli aut nimis indiligentes fùnt, aut partium ftudiis abrepti fe ligni instar, nervis alienis mobilis, duci finunt. Econtrario Diplomata rerum gestarum feriem nude & aperte declarant, adeoque omni fide digniffima funt. Hinc (ceu præclare observar Rever. Fr. Theodericus Ruinart «) nata consuetudo, ut fiquis modo Historias , maxime monasteriorum & aliarum ecclefiarum , urbiumve, aut provinciarum, immo Sa familiarum fcribere aggrediatur, neceflc fit, fi modo fibi haberi fidem velit, ut acta vetera @ chartas authenticas ad calcem libri repræsentet, quæ monumenta merito Probationum titulo decorantur, quod absque illis eorum, quæ narrantur, fides videatur vacillare.

Diplomata enim rerum medio ævo & subsequentibus temporibus gestarum veras & genuinas cauffas memoriæ produnt, quas Annalium conditores vel ignorant, vel amore in suos & odio in exteros prætermittunt: Diplomata juris. Gentium confuetudinarii & pactitii teftes incorruptiffimi funt, omnique exception majores: Diplomata temporum rationes, mirum in mcdụm nonnunquam turbatas, dubiisque scriptorum verbis obfcuratas, ita in promtu ponunt, ut res disputatione amplius non egeat; Diplomata locorum feros fitus, fata & mutationes in apricum proferunt: Diplomata fummorum Imperantium jura ab insidiis & insultu malevolorum vindicant: Diplomata avitam Ort dinum Provincialium libertatem contra Gnathones aulicos egregie tuen

Diplomata Ecclesiarum Monasteriorumque fundationes, cum annexis juribus ac privilegiis, diligenter referunt: Diplomata familiarumi illustrium origines, Imperatorum, Regum, Principum, Comitumque fer riem; agnatorum, cognatorum, affinium nomina, arma gentilitia, & quicquid hujus argumenti est, feris nepotibus commemorant: Denique , ut paucis oinnia complectar, omne jus facrum atque profanum, facros, civiles & militares ritus mirifice illustrant, & plena luce suffundunt. Quic cum ita fint, non tantum rei litterariæ, verum etiam bono publico, tai utilia sunt quam quæ utiliffima. Jta nos censemus, & ita quoque

judi00) in præfar. zterno Mabillonii Operi de re Diplomatica præmiffa.

tur:

judicat Vir suminus Johannes Mabillonius ) riec non immortale littes rati orbis decus Godefridus Guilielmus Leibnitius ß).

Nemo autem facile non videt, nos hic veras & linccfas Tabulas innues re, non fi&tas & dolose suppositas, quales omni evo maleferiatorum tenebrionum revegyia in medium adtulit, & unde odium ipfius rei, quod hominum effe debebat: Jllis suum pretium constabit ; donec bonarum artium est memoria, erit autem fèmpiterna; hæ dignæ funt, quæ cum auctoribus fuis in folas & situ & coelo deformes terras amandentur. Nec est, ut ideo quis, quod utique quamplurima fpuria occurrant diploinata, omnibus prifci ævi genuinis chartis fidem deneget, harumque optimos confectores fugiller: Namque id quin fit maxime frivolum & abfurdiffimum ärgumentum, prorfusque voudrévisos ó pondcraspo's, etiam non lynceus facile viderit. Stultitia quidem fuerit credere, cunéta, quả cifcumferuntur, Diplomata esse bonæ notæ; at qui ea, quæ pifce faniora funt; fufpeéta habet, totique ita antiquitati diplomaticæ illærabile bellum indicit,

interdi&lo huic omne adimat jus
Prætor, ad fanos abeat tutela propinquos.

Sunt utique, funt fupposititia Diplomata (quid enim aliud comproBant · Bella illa Diplomatica, quæ æterni nominis Visi jo. Petrus de Lux đewig y) & Jo. Godofredus de Meiern ;) luculenter deferipferunt?) nulla tamen jam pernicies a monstris hisce atque prodigiis comparabitur, quum ope artis criticæ, quæ hodie florentissima est, & speciatim Artis . Diplomatica nomine inlignitur; falla á veris fecétnere liceat; ne pro carbonibus nos thefauros invenifle putemus, ade bona fide fallamus & fallamur.

Jnter ceteros hac intre nobismulca cuin luce facém prætulerunt præftantiffimi& S. R. Viri Joliannes Mabillonius :) . Godofredus Abbas Gottwicen

sis a) De Re Diplomatica libro I. cap. I. lit. c & in supplemt. cap. I. & I. B) Joi Præfatione Codici juris Gentium diplomatico præmilla.

Hannovera 1893. (2) Jn ampliffima pariterque doctissima præfatione Tonio I. Religg. MJ. atque Diplomarum omnis

aoi præmiffa. Fialx r; 20. 3).In præfai. ad Tom. III. AE. Pacis Westphalicæ publit. Hannoveřæ 1735. *) In libris VI. de Re Diplomatica: in quibus (adjicere juvat tocum titulum libri jam du

dum rari & cari) quidquid ad veterum Inftrumentorain antiquitmeiri, materiam, fcripturam &
fiilum; quidquid ad sigilla, monogrammnia, sibscriptiones ac notas chronologicas : quidquid in-
ale ad amiquarium, Hiltoritam, forenfeinque disciplinam pertinet, , explicatur & illuftratur.
Accedunt Commeiltarius de antiquis Regim Francorun palatiis: Veterum scripturarum va-
ria specimina, fabulis LX comprebenja. Nova ducentorum, & amplius, monuinentorum col-

Operá ego ftudio Domini Joharinis Mabilloni, Presbyteri ac Monachi Orilinis S.
Benedi£ti è congregatione S. Mauri. Editió secunda ab ipso auctore recognita
E ancta. Lutecia - Parifiorum, fumtibus Caroli Robustel," via Facobea, ad infigne arboris
Palme.

Cum privilegio Regis ad fuperiorum facultate.

lectio.

emendata

M. DCC. IX.

a 2

4

sis a) clariffima: Ordinis, qui a S. Benedicto nomen ducit, decora, & sidera, quosque ita passibus æquis fecuti sunt celeberrimi Viri, Daniel Eberardus Baringius, b) Ludovicus Antonius Muratorius, v) Christianus Henricus Eckhardus,, :) & novissime Johannes Heumannus;, ) ut. de eorundem laudibus filere melius esse putemus, quam parum dicere.

Quemadmodum vero vix ulla res majoris momenti datur, quæ non quibusdam difficultatibus circumsepta eft, ita etiam in legendis & intelligendis Diplomatibus antiquis magnæ, immo maximæ, difficultates subinde exoriuntur. Pariunt has plurimam partem litterarum & verborum compendia, quæ Romani Notas, figna, & hglas: 3) Græci oyužice vocabant, quorumque apud plerosque Populos frequentisfimus fuit ufus, ceu libro jam laudato prolixe & erudite ostendit doctissimus Nicolai. Non attinet jam, de ipfo artis dsc oyuelw. fçribendi inventore multis disputare, de quo certant vehementer Grammatici & adhuc sub judice lis est. Rem totam, fi Diis placet, conficere videtur Ifidorus Hispalensis Episcopus 4) verbis: Roma primus Tullius Tiro Ciceronis: libertus commentatus eft notas , sed tantum præpoftionum. Post eum Tertius Persannius, Philargius, Et Aquila libertus Macenatis, alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contracto omnium digestoque Egue aucto numero, opus effecit in quinque millia 4.) Quum vero hæc a proceribus rei litterariæ, qui sagacius odorantur, recte in du

bium

[ocr errors][ocr errors]

a) In splendidissimo omneque in ævum victurd opere, quod ita inscribitur: Chronicon Gotwie

cense, seu Annales liberis exempti Monasterii Gorwicensis ordinis S. Benedi&ti inferioris Au. ftrie, faciem Auftric antiquè en media usque ad noftra tempora ; deinde ejusdem Monasterii fundationem, progreffum, Patumque hodiernum exhibens. Ex Codicibus antiquis, membranis * instrumentis tum domesticis; tuin extraneis depromptum: Pro quorum faciliori intelle&tu To-mus prodromus de Codicibus antiquis manuscriptis: de Impp. ac Regum Germaniæ Diplomatibus : de eorundem palatiis, villis & curribus regiis, atque de Germaniæ medii ævi pagis præmittitur, & ea, quæ Cæfareorum, Regiorumque Germania Diplomatum antiquitatem , materiam, Stylum , scripturam, monogrammata, sigilla, subscriptiones , notasque chronologicas, atque ad Palatiorum & villarum Regiarum, Pagorumque Germanie medie situm pertinent, explicantur, & adje&tis fpeciminibus, tabulisque ari incisis illustrantur. Tomus I. Typis Mos nasterii Tegernseenfis 0. S. Benedikti, 1732. B) Jn Clave Diplomatica, Hannoveræ 1737. y Jn Dissertatione de Diplomatis & Chartis antiquis dubiis aut falfis. Vide ejus Antiquitas

tes Italicas medii ævi. Tom. III. pag. I. seq. Mediolani 1740. M) Jn introduktione in Rem Diplomaticam precipue Germanicam, Jena 1742. 1) In eruditissimo bonæque frugis pleniffimo libro, quem infcripfit: Commentarii de re diplo

matica Imperatorum ac Regum Germanorum inde à Caroli M. temporibus adornati. No

rimberga, 1745. O De Discrimine Siglarum & Notarum ex profeffo agit Johannes Nicolai in Tra&tasu de Sie

glis vetertin cap. II. p. s. seq. Edit. Lugduni Batav. 1703.
4) Originum five Erymologiarum libro I. 21 in Dionysii Gothofredi Corpore Au&torum Larina

Linguæ, p. 836.
9) Has- Tironis & Seneca, ut vulgo habentur, Notas ære sculpto expressas æterno suo om
nique are perenniori Inscriptionum antiquarum . Corpori fubjecit Janus Gruterus.. Edit
Amftelzd. A. MDCCVIL Tomo II. in f.

[ocr errors]

bium vocentur; a) licet ipfi ultra meras conje&turas nihil proferant, nos nihil certi in re incerta & maxime ancipiti audemus definire. Si dicas ( sunt enim qui hoc afferunt).compendia originem fuam debere, vel Ennio, vel Xenophonti, vel ipfi Adamo, adfirmabis, quod negant alii, utique.quod est incertissimum. Id extra dubitationis. aleam positum esse arbitramur, artem per compendia, live, ut hodie loquimur, per Abbreviaturas scribendi, ut ut antiquissima & forte ad Jovem adhuc imberbem referenda fit, inventis demum litteris excogitaram & a necessitate ipsa, plurimarum artium inventrice, suppeditatam esse, ut hoc modo celeriter ea exciperentur, quæ ob linguæ volubilitatem integris litteris capi non poterant. Sic Plutarchus in vita Catonis Minoris B) perhibet, unam Catonis orationem exstare, quod Consul Cicero expeditissimos fcribas ante docuisset notas, quæ minutis & brevibus figuris multarum vim litterarum complectebantur, inde alium alibi passim difpofuisset in Curia. Non intercedo itaque, quo minus hi tales a Notis dicti sint Notarii; licet etiam, quod existimat Claudius Salmasius, ») ideo vocati Notarii, quia vyvíceis, nogarias, ac breves conficiebant, quos ad confilium referebant. Notaria quippe, vel notoria idem quod brevis, vel indiculus, evapoga, jóvxois. Et de his Notariis haud dubie intelligendus est Ælius Lampridius, dum inquit: ') Eum Notarium, qui falsum causa brevem in consilio imperatorio retuliset, incisis digitorum nervis, ita ut nunquam poffet fcribere, deportavit. Nihil tamen vetat, quod & probar Salmasius, Notarios a notis nomen accepisse, & a signis oyuesoypeépes, a celeritate TaxuygáØås sæpe numero appellatos fuisse. :) Erantque inter hos, qui orationem tam celeriter excipere poterant, ut ne unum quidem verbulum rapidam atque rapacem eorundem manum effugeret; quin ipsum loquentem manu citata præveniebant. Hinc M. Manilius apposite canit: 3)

Hic

a) Vide V. Cl. Petri Burmanni præfationem , qua Gruterianum Inscriptionum Thefaurum exornavit. in f. ubi farraginem illam paullo post Antoninorum tempora confectam esse,

pulchre conjicit. B) Vide Chæronensis vitas parallelas, quas recensuit Augustinus Bryarius, Vol. IV. p. 238.

edit. Londini 1723. 3) Ja Differtatione de Secretariis, quam Albertus Henricus de Sallengre Novo Thesauro

Antiquitatum Romanarum Tomo II. p. 665. recudi curavit. Hagæ Comitum 1718. d) Ja vita Alexandri Severi, cap. 28. Historie Auguste Scriptorum Tom I, p. 928. edit. Lugd.

Bat. 1671. e) Conf. Jo. Andrea Eschenbachii Disertatio de Scribis veterum, in Joannis Poleni utriusque

Thesauri Antiquitatum Romanarum Græcarumque novis Supplementis, Vol. III. p. 857. &c.

Venetiis 1737
3) Astronomicão libro IV. v. 197. seq. pag. 196. edit. Richardi Bentleii, Londini 193%

b.

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »