Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

TOV: nobis tamen nullum certamen, nulla contentio: cum uterque pari jugo, non pro se, fed pro causa niteretur. Cujus & magnitudo, & utilitas visa est poftulare, ne tantum oneris fingulis actionibus fubiremus. Verebamur, ne nos dies, ne vox, ne latera deficerent : fi tot crimina, tot reos uno velut fasce complecteremur. Deinde ne judicum intentio multis nominibus multifque causis non laffaretur modo, verum etiam confunderetur. Mox ne gratia fingulorum collata, atque permista, pro fingulis quoque vires omnium acciperet : poftremo, ne potentissimi viliffimo quoque quasi piaculari dato, alienis pænis elaberentur. Etenim tum maxime favor, & ambitio dominatur, cum sub aliqua fpecie severitatis delitescere poteft. Erat in confilio Sertorianum illud exemplum, qui robustissimum & infirmissimum militem jussit caudam equi : reliqua nosti. Nam nos quoque tam numerosum agmen reorum ita demum videbamus poffe superare, fi per fingulos carperetur. Placuit in primis ipfum Claflicum oftendere nocentem : hic aptissimus ad focios ejus, & miniftros tranfitus erat, quia focii ministrique probari, nifi illo nocente, non pote

[ocr errors][ocr errors][merged small]

tant. Ex quibus, duos ftatim Classico junximus, Bæbium Probum, & Fabium Hispanum: utrumque gratia, Hispanum etiam facundia validum. Et circa Claflicum quidem brevis, & expeditus labor: sua manu reliquerat fcriptum, quid ex quaque re, quid ex quaque causa accepiffet. Miserat etiam epistolas Romam ad amiculam quandam, jactantes & gloriosas, his quidem verbis, Io, io, liber ad te.venio : jam sestertium quadragies redegi, parte vendita Baticorum. Circa Hispanum & Probum multum sudoris. Horum antequam crimina ingrederer, neceffarium credidi elaborare, ut constaret minifterium crimen effe. Quod nisi effeciffem, frustra ministros probaffem. Neque enim ita defendebantur, ut negarent, sed ut neceffitati veniam precarentur. Effe enim fe provinciales, & ad omne Proconfulum imperium metu cogi. Solet dicere Claudius Reftitutus, qui mihi respondit, vir exercitatus & vigilans, & quamlibet fubitis paratus, nunquam fibi tantum. caliginis, tantum perturbationis offusum, quam cum ea prærepta & extorta defensioni suæ cerneret, in quibus omnem fiduciam reponebat. Confilii nostri exitus fuit: bona Claffici, quæ

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

habuiffet ante provinciam, placuit Senatui à reliquis feparari, illa filiæ, hæc fpoliatis relinqui. Additum est, ut pecuniæ, quas creditoribus solverat, revocarentur. Hispanus & Probus in quinquennium relegati. Adeo grave visum est, quod initio dubitabatur, an omnino crimen effet. Poft paucos dies Clavium Fuscum, Classici generum, & Stilonium Priscum, qui Tribunus cohortis sub Classico fuerat, accusavimus, dispari eventu. Prisco in biennium Italia interdictum : abfolutus eft Fufcus. Actione tertia commodissimum putavimus, plures congregare: ne si longius esset extracta cognitio, satietate & tædio quodam justitia cognofcentium severitasque languefceret : alioqui supererant minores rei, data opera hunc in locum reservati : excepta tamen Classici uxore, quæ ficut implicita suspicionibus, ita non satis convinci probationibus visa est. Nam Classici filia, quæ & ipfa inter reos erat, ne fufpicionibus quidem hærebat. Itaque cum ad nomen ejus in extrema actione veniffem (neque enim ut initio, fic etiam in fine verendum erat, ne per hoc totius accusationis auctoritas minueretur) honeftiffimum credidi non premere imme

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

rentem : idque ipfum dixi & libere & varie. Nam modo legatos interrogabam, docuisentne me aliquid, quod reprobari polle confiderent? modo consilium à Senatu petebam, putaretne debere me, li quam haberem in dicendo facultatem, in jugulum innocentis, quasi telum aliquod, intendere : poftremo totum locum hoc fine conclufi, Dicet aliquis, Judicas ergo ? Ego vero non judico. Memini tamen me advocatum ex judicibus datum. Hic numerofiffimæ cauflæ terminus fuit, quibusdam absolutis, pluribus damnatis, atque etiam relegatis: aliis in tempus, aliis in perpetuum. Eodem Senatusconfulto industria, fides, conftantia nostra pleniffimo testimonio comprobata est : dignum, folumque par pretium tanti laboris. Concipere animo potes, quam fimus fatigati, quibus toties agendum, toties altercandum, tam multi teftes interrogandi, sublevandi, refutandi. Jam illa, quam ardua, quam molesta : tot reorum amicis secreto rogantibus negare, adversantibus palam obfiftere? Referam unum aliquod ex iis, quæ dixi. Cum mihi quidam è judicibus ipsis pro reo gratiofiflimo reclamarent, Non minus, inquam, hic

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

innocens erit, fi ego omnia dixero. Conjectabis ex hoc quantas contentiones, quantas etiam offensas subierimus, duntaxat ad breve tempus. Nam fides in præsentia eos, quibus refiftit, offendit : deinde ab illis ipsis suspicitur, laudaturque. Non potui magis te in rem præfentem perducere. Dices, Non fuit tanti. Quid enim mihi cum tam longa epistola? Nolito ergo identidem quærere, quid Romæ geratur : & tamen memento esse non epistolam longam, quæ tot dies, tot cognitiones, tot denique reos, causasque complexa sit. Quæ omnia videor mihi non minus breviter, quam diligenter persecutus. Temere dixi, diligenter : fuccurrit quod præterieram, & quidem fero: sed quanquam præpostere, reddetur. Facit hoc Homerus, multique illius exemplo. Eft alioqui perdecorum : à me tamen non ideo fiet. E testibus quidam five iratus, quod evocatus effet invitus, five subornatus ab aliquo reorum, ut accusationem exarmaret, Norbanum Licinianum legatum, & inquisitorem reum postulavit; tanquam in causa Caftæ uxor hæc Claflici prævaricaretur. Eft lege cautum, ut reus ante peragatur, tunc de prævaricatore quæra

« VorigeDoorgaan »