Pagina-afbeeldingen
PDF

Proinde, fi poenitet te Italicorum prædiorum, hoc vendendi tempus, tam Hercule, quam in provinciis comparandi, dum iidem candidati illic vendunt, ut hic emant. Vale.

xx. c. PLINIUs coRNELIO TAcITo SU O S.

Ars te adduétum literis, quas exigenti tibi de morte avunculi mei fcripfi, cupere cognoffcere, quos ego Mifeni reli&tus (id enim ingreffus litus abruperam) non folum metus verum etiam cafus pertulerim. Quanquam animus memimiffè horret, incipiam. Profe&o avunculo, ipfe reliquum tempus ftudiis (ideo enim remanferam) impendi, mox balineum, coena, fomnusinquietus& brevis. Praecefferat per multos dies tremor terræ minus formidolofus, quia Campaniæ folitus : illa vero noéte ita invaluit, ut non moveri omnia, fed everti crederentur. Irrumpit cubiculum meum mater: furgebam invicem, fi quiefceret, excitaturus. Refedimus in area domus, quae mare à te&tis modico fpatio dividebat. Dubito conftantiam vocare, an imprudentiam debeam : agebam enim duodevicefimum annum. Pofco librum Titi Livii, & quafi per otium lego, atque etiam ut coeperam, excerpo. Ecce amicus avunculi, qui nuper ad eum ex Hifpania venerat, ut me, & matrem fedentes, me vero etiam legentem videt, illius patientiam, fecuritatem meam corripit : nihilo fegnius ego intentus in librum. Jam hora diei prima, & adhuc dubius, & quafi languidus dies, jam quaffatis circumjacentibus te&tis, quanquam in aperto loco, angufto tamen magnus & certus ruinæ metus. Tum demum excedere oppido vifum. Sequitur vulgus attonitum, quodque in pavore fimile prudentiæ, alienum confilium fuo praefert, ingentique agmine abeuntes premit & impellit. Egressi teéta consistimus, multa ibi miranda, multas formidines patimur. Nam vehicula, quae produci jufferamus, quanquam in planiffimo campo, in contrarias partes agebantur : ac ne lapidibus quidem fulta, in eodem veftigio quiefcebant. Praeterea mare in fe reforberi, & tremore terræ quafi repelli videbamus. Certe procefferat litus, multaque animalia maris in ficcis arenis detinebat. Ab altero latere nubes atra & horrenda ignei fpiritus tortis vibratifque difcurfibus rupta, in longas flammarum figuras dehifcebat, fulgoribus illae & fimiles & majores erant. Tum vero ille idem ex Hifpania amicus acrius & inftantius, Si frater, inquit, tuus, tuus avumculus, vivit, vult vos essè salvos : si periit, superstites voluit. Proinde quid ceffatis evadere ? Refpondimus, Nam commiffuros mos, ut de falute ejus incerti, no/lrae confuleremur. Non moratus ultra proripit fe, effufoque curfu periculo aufertur : nec multo poft, illa nubes defcendere in terras, operire maria. Cinxerat Capreas, & absconderat : Mifeni quod procurrit, abftulerat. Tum mater orare, hortari, jubere quoquo modo fugerem. Poffe enim juvenem, fe & annis & corpore gravem bene morituram, fi mihi caufa mortis non fuiffèt. Ego contra, falvum me, nifi una, non futurum : deinde manum ejus amplexus, addere gradum cogo: paret aegre, incufatque fe quod me moretur. Jam cinis adhuc tamen rarus, respicio, densa caligo tergis imminebat, quæ nos, torrentis modo infufa terræ, fequebatur. Defle&iamus (inquam,) dum videmus, ne in via firati, comitantium turba in tenebris obteramur. Vix confideramus, & mox non qualis illunis, & nubila, fed qualis in locis claufis lu

[ocr errors]

mine extin&to : audires ululatus foeminarum, infantium queritatus, clamores virorum : alii parentes, alii liberos, alii conjuges vocibus requirebant, vocibus nofcitabant: hi fuum cafum, illi fuorum miferabantur : erant qui metu mortis mortem precarentur. Multi ad deos manus tollere : plures nufquam jam deos ullos, æternamque illam & noviffimam no&tem mundo interpretabantur. Nec defuerunt qui fi&tis mentitifque terroribus vera pericula augerent. Aderant qui Mifeni illud fuiffe, illud ardere falfo, fed credentibus, nunciabant. Paululum reluxit, quod non dies nobis, fed adventantis ignis indicium videbatur: & ignis quidem longius fubftitit : tenebrae rurfus, cinis rurfus multus & gravis : hunc identidem affurgentes excutiebamus, operti alioqui, atque etiam oblifi pondere effemus. Poffem gloriari, non gemitum

mihi, non vocem parum fortem in tantis peri

culis excidiffe, nifi me cum omnibus, omnia . mecum perire mifero, magno tamen mortalitatis folatio credidiffem. Tandem illa caligo tenuata quafi in fumum, nebulamve deceffit: Mox dies verus, fol etiam effulfit, luridus tamen, qualis effe, cum deficit, folet. Occur*

[graphic]

fabant trepidantibus adhuc oculis mutata omnia, altoque cinere tanquam nive obdu&ta. Regreffi Mifenum, curatis utcunque corporibus, fufpenfam dubiamoue nočtem, fpe ac metu exegimus : metus praevalebat. Nam & tremor terræ perfeverabat, & plerique lymphati terrificis vaticinationibus, & fua & aliena mala ludificabantur. Nobis tamen ne tunc quidem, quanquam & expertis periculum, & exfpeétantibus, abeundi confilium donec de avunculo nuncius. Haec nequaquam hiftoria digna, non fcripturus, leges, & tibi fcilicet, qui requififti, imputabis, fi digna ne epiftola quidem videbuntur. Vale.

XXI. C. PLINIUS CANINIO SUO S.

SUM ex iis, qui mirer antiquos: non tamen, ut quidam, temporum noftrorum ingenia defpicio. Neque enim quafi laffa & effoeta natura, ut nihil jam laudabile pariat. Atque adeo nuper audii Verginium Romanum paucis legentem comoediam ad exemplar veteris comoediae fcriptam, tam bene, ut effe quandoque poffit exemplar. Nefcio an noris hominem, quanquam

« VorigeDoorgaan »