Pagina-afbeeldingen
PDF

xvI. c. PLINIUS PATERNo sUo s.

Cosrecrrust me infirmitates meorum, mortes etiam, & quidem juvenum. Solatia duo, nequaquam paria tanto dolori, solatia tamen : unum, facilitas manumittendi (videor enim non omnino immaturos perdidiffe, quos jam liberos perdidi) alterum, cum permitto fervis quoque quafi teftamenta facere, eaque ut legitima cuftodio. Mandant rogantque, quod vifum : pareo ocyus. Suis dividunt, donant, relinquunt duntaxat intra domum. Nam fervis Refp. quædam & quafi civitas domus eft. Sed quanquam his folatiis acquiefcam, debilitor & frangor eadem illa humanitate, quæ me ut hoc ipfum permitterem, induxit. Non ideo tamen velim durior fieri : nec ignoro alios hujufmodi cafus nihil amplius vocare, quam damnum : eoque fibi magnos homines & fapientes videri. Qui an magni fapientefque fint, nefcio: homines non funt. Hominis eft enim affici dolore, fentire, refiftere tamen, & folatia admittere, non folatiis non egere. Verum de his plura fortaffe quam debui, fed pauciora quam volui. Eft enim quaedam etiam dolendi voluptas : præfertim fi in amici finu defleas, apud quem lacrymis tuis vel laus fit parata, vel venia. Vale.

[graphic]

X VII. C. PLINIUS MACRINO SUO S.

Num iftic quoque immite & turbidum coelum ? hic affiduae tempeftates, & crebra diluvia. Tiberis alveum exceffit, & demiffioribus ripis alte fuperfunditur. Quanquam fofia, quam providentiffimus Imperator fecit, exhauftus, premit valles, innatat campis: quaque planum folum, pro folo cernitur: inde, quæ folet flumina accipere, & permifta devehere, velut obvius retro cogit ; atque ita alienis aquis operit agros, quos ipfe non tangit. Anio, delicatiffimus amnium, ideoque adjacentibus villis velut invitatus retentufque, magna ex parte nemora, quibus inumbratur, & fregit & rapuit. Subruit montes, & decidentium mole pluribus locis claufus, dum amiffum iter quaerit, impulit teéta, ac fe fuper ruinas evexit atque extulit. Viderunt hi, quos excelfioribus terris illa tempeftas non deprehendit : alibi di

[ocr errors]

vitum apparatus, & gravem fupelle&ilem, alibi inftrumenta ruris : ibi boves, aratra, rectores: hic soluta & libera armenta: atque inter hæc arborum truncos, aut villarum trabes atque culmina, varie lateque fluitantia. Ac ne illa quidem loca malo vacaverunt, ad quæ non afcendit amnis. Nam pro amne imber affiduus, & deje&ti nubibus turbines : prorupta opera, quibus pretiofa rura cinguntur : quaffata atque etiam decuffa monimenta. Multi ejufmodi cafibus debilitati, obruti, obtriti, & auéta luétibus damna. Ne quid fimile iftic, pro menfura periculi, vereor : teque rogo, fi nihil tale eft, quam maturiffime folicitudini meæ confulas : fed & fi tale, id quoque nuncies. Nam parvulum differt, patiaris adverfa, an expectes : nifi quod tamen eft dolendi modus, non eft timendi. Doleas enim quantum fcias accidiffe : timeas, quantum poffit accidere. Vale.

[ocr errors]

Ельsvм eft nimirum, quod creditur vulgo,

Teftamenta hominum fpeculum effe morum :

cum Domitius Tullus longe melior apparuerit morte, quam vita. Nam cum fe captandum praebuiffet, reliquit filiam haeredem, quæ illi cum fratre communis, . quia genitam fratre adoptaverat. Profecutus eft nepotes plurimis jucundiffimifque legatis: profecutus etiam pronepotem. In fumma, omnia pietate pleniffima : ac tanto magis, quoniam inexpeétata funt. Ergo varii tota civitate fermones : alii fiétum, ingratum, immemorem loquuntur, feque ipfos, dum infe&tantur illum, turpiffimis confeffionibus produnt, qui de illo uti de patre, avo, proavo, quafi orbi, querantur: alii contra hoc ipfum laudibus ferunt, quod fit fruftratus improbas fpes hominum, quos fic decipere, pro moribus temporum, prudentia eft. Addunt etiam non fuiffe ei liberum, alio teftamento mori: neque enim reliquiffe opes filiæ, fed reddidiffe, quibus au&tus per filiam fuerat. Nam Curtius Mantia perofus generum fuum Domitianum Lucanum (frater eft Tulli) fub ea conditione filiam ejus neptem fuam, inftituerat hæredem, fi effet manu patris emiffa. Emiferat pater, adoptaverat patruus : atque ita circumfcripto teftamento, confors frater in patris poteftate emancipatam filiam adoptionis

fraude revocaverat, & quidem cum opibus ampliffimis. Fuit alioqui fratribus illis quafi fato datum, ut divites fierent, invitiffimis à quibus fa&ti funt. Quinetiam Domitius Afer, qui illos in nomen affumpfit, reliquit teftamentum ante oéto & decem annos nuncupatum : adeoque poftea improbatum fibi, ut patris eorum bona profcribenda curaverit.' Mira illius afperitas, mira felicitas horum : illius afperitas, qui numero civium excidit, quem focium etiam in liberis habuit : felicitas horum, quibus fucceffit in locum patris, qui patrem abftulerat. Sed haec quoque hæreditas Afri, ut reliqua cum fratre quæfita, tranfmittenda erant filiæ fratris : à quo Tullus ex affe haeres inftitutus, prælatufque filiæ fuerat, ut reconciliaretur. Quo laudabilius teftamentum eft, quod pietas, fides, pudor, fcripfit : in quo denique omnibus affinitatibus, pro cujufque officio, gratia relata eft, relata & uxori. Accepit amoeniffimas villas, accepit magnam pecuniam uxor optima & patientiffima : ac tanto melius de viro merita, quanto magis eft reprehenfa quod nupfit. Nam mulier natalibus clara, moribus proba, aetate declivis, diu vidua, mater olim, parum decore

« VorigeDoorgaan »