Pagina-afbeeldingen
PDF

XVIII. C. PliNius TRANQUILLO
SUO S,

Seriais te perterritum fomnio, vereri ne quid adverfi in a&tione patiaris. Rogas, ut dilationem petam, & pauculos dies : certe proximum excusem difficile est, sed experiar : -και γάρ τ' όναρ εκ Διός εςιν.

Refert tamen, eventura foleas, an contraria fomniare. Mihi reputanti fomnium meum, iftud quod times tu, egregiam a&tionem portendere videtur. Sufceperam caufam Julii Paftoris cum mihi quiefcenti vifa eft focrus mea advoluta genibus, ne agerem, obfecrare. Et eram a&turus adolefcentulus adhuc : eram in quadruplicijudicio: eram contra potentifimos civitatis, atque etiam Cæfaris amicos: quæ fingula excutere mentem mihi poft tam trifte fomnium Poterant. Egi tamen, Aoyia&p.evG)s illud, Εις οιωνός άριςΘ. αμύνασθαι περί πάτρης, Nam mihi patria, & fi quid charius patria, fides videbatur. Profpere ceffit : atque adeo illa a&io mihi aures hominum, illa januam famæ Watefecit. Proinde difpice, an tu quoque fub hoc exemplo fomnium iftud in bonum vertas : aut, fi tutius putas illud cautiffimi cujufque praeceptum. Quod dubitas ne feceris ; id ipfum refcribe. Ego aliquam ftropham inveniam, agamque caufam tuam, ut ipfam agere, cum tu voles, poffis. Eft enim fane alia ratio tua, alia mea fuit. Nam judicium centumvirale differri nullo modo, iftud ægre quidem, fed tamen poteft. Vale.

XIX. C. PLINIUS ROMANO fi RMO SUO S.

Mus iceps tu meus, & condifcipulus,& ab ineunte aetate contubernalis : pater tuus & matri, & avunculo meo, mihi etiam quantum ætatis diverfitas passa est, familiaris : magnæ & graves caufae, cur fufcipere & augere dignitatem tuam debeam. Effe autem tibi centum millium cenfum, fatis indicat, quod apud nos decurio es. Igitur, ut te non decurione folum, verum etiam equite Romano perfruamur, offero tibi ad implendas equeftres facultates trecenta millia nummùm. Te memorem hujus muneris amicitiae noftræ diuturnitas fpondet. Ego ne illud quidem admoneo, quod admonere deberem, nifi te fcirem fponte fa&turum, ut dignitate à me data, quam modeftiffime, ut à me data, utare. Nam folicitius cuftodiendus eft honor, in quo etiam beneficium amici tuendum eft. Vale.

XX. C. PLINIUS CORN. TACITO SUO S.

Faroyess mihi difputatio eft cum quodam do&to homine & perito, cui nihil æque in caufis agendis, ut brevitas placet: quam ego cuftodiendam effe confiteor, fi caufa permittat, alioqui praevaricatio eft tranfire dicenda. Prævaricatio etiam, curfim & breviter attingere, quæ fint inculcanda, infigenda, repetenda. Nam plerifque longiore tra&tu vis quaedam & pondus accedit. Utque corpori ferrum, fic Oratio animo non . i&tu magis, quam mora imprimitur. Hic ille mecum auétoritatibus agit, ac mihi ex græcis orationes Lyfiae oftenftat, ex noftris, Gracchorum Catonifque, quorum sane plurimæ sunt circumcisæ & breves. Ego Lysiae Demosthenem, AEschinem, Periclem, multosque praeterea: Gracchis, & Catoni, Pollionem, Cæfarem, Cælium, & inprimis Marcum Tullium oppono, cujus oratio optima fertur effe, quæ maxima. Et hercule, ut aliæ Ꭰ

bonæ res, ita bonus liber quifque melior eft, quo major. Vides ut ftatuas, figna, pi&turas, hominum denique, multorumque animalium formas, arborum etiam, fi modo fint decorae, nihil magis, quam amplitudo commendet. Idem orationibus evenit: quin etiam voluminibus ipfis au&toritatem quandam & pulchritudinem adjicit magnitudo. Hæc ille, multaque alia, quæ à me in eandem fententiam folent dici, ut eft in disputando incomprehensibilis & lubricus, ita eludit, ut contendat hos ipfos, quorum orationibus nitor, pauciora dixiffe, quam ediderint. Ego contra puto. Teftes funt multæ multorum orationes, & Ciceronis pro Murena, pro Vareno: in quibus brevis& nuda quafi fubfcriptio quorundam criminum folis titulis indicatur. Ex his apparet, illum permulta dixiffe, cum ederet, omififfe. Idem pro Cluentio ait, fe totam caufam veteri inßituto folum peroraffe, & pro Cornelio quatriduo egise: ne dubitare possimus, quae per plures dies, ut neceffe erat, latius dixerit, poftea recifa, ac purgata in unum librum, grandem quidem, unum tamen, coarctaffe. At aliud eft a&tio bona, aliud oratio. Scio nunnullis ita videri, fed ego (forfitan fallor) perfuafum habeo, poffe fieri, ut fit aétio bona, quæ non fit bona oratio : non poffe non bonam a&ionem effe, quae fit bona oratio. Eft enim oratio aétionis exemplar, & quafi ágχάτυτον. Ideo in optima quaque mille figuras extemporales invenimus ; in his etiam, quas tantum editas fcimus, ut in Verrem, Artificem quemnam ? recte admones. Polycletum esse dicebant. Sequitur ergo, ut a&io fit abfolutiffima, quae maxime orationis fimilitudinem exprefferit, fi modo juftum & debitum tempus accipiat : quod fi negetur, nulla orationis, maxima judicis culpa eft. Adfunt huic opinioni meæ leges, quae. longiffima tempora largiuntur, nec brevitatem dicentibus, fed copiam, hoc eft, diligentiam, fuadent : quam praeftare nifi in anguftiffimis caufis non poteft brevitas. Adjiciam, quod me docuit ufus, magifter egregius, frequenter egi, frequenter judicavi, frequenter in confilio fui. Aliud alios movet, ac plerumque parvæ res maximas trahunt : varia funt hominum judicia, variae voluntates : inde qui eandem caufam fimul audierunt, fæpe diverfum, interdum idem, fed ex diverfis animi motibus fentiunt. Præterea fuae quifque inventioni favet, & quafi fortiffimum comple&titur, cum ab alio diétum

« VorigeDoorgaan »