Pagina-afbeeldingen
PDF

invicem substituo, hi substituti videbuntur, qui hæredes exsti„ terunt. l. 23. Paulus respondit, si omnes instituti hæredes omnibus invicem „a substituti essent, ejus portionem, qui quibusdam defunctis pos„, steà portionem suam repudiavit, ad eum solum, qui eo tempore „. supervixit, ex substitutione pertinere. l. 45. §. 1. ›› Sed si plures sint ita substituti : Quisquis mihi eae suprascriptis , hæres erit, deindè quidam ex illis, posteaquam hæredes exstite„ runt patri, obierunt: soli superstites ex substitutione hæredes existent, pro ratâ partium, ex quibus instituti sunt : nec quicquam L. valebit ex personâ defunctorum. l. 1 o. C. civ. 896, s. - 9. Si Titius cohaeredi suo substitutus fuerit, deindè ei Sempronius: veriùs puto in utramque partem Sempronium substitutum esse. l. 27. ,,*. 1 o. Quidam testamento Proculum ex parte quartâ, et Quietum „ ex parte dimidiâ et quartâ hæredem instituit : deindè Quieto _ Florum, Proculo Sosiam hæredes substituit : deindè si neque Flo... riis neque Sosia haeredes essent, tertio gradu ex parte dimidiâ et ... quartâ coloniam Leptitanorum, (et) ex quartâ complures haeredes • i- substituit in plures quàm tres uncias. Quietus hæreditatem adiit: ' Proculus et Sosia vivo testatore decesserunt. Quæritur quadrans Proculo datus ad Quietum, an ad substitutos tertio gradu pertineat? Respondi, eam videri voluntatem patrisfamilias fuisse, ut tertio , gradu scriptos haeredes ita demùm substituerit, si tota hæreditas ' vacasset, idque apparere evidenter ex eo quod plures quàm duodecim uncias inter eos distribuisset, et idcircò partem quartam hæreditatis de quâ quæritur ad Quietum pertinere. l. 3o. 1 1. Ex duobus impuberibus ei qui supremus moreretur, hære*. dem substituit : si simul morerentur utrique hæredem esse res. pondit. Quia supremus non is demùm qui post aliquem, sed etiam post quem nemo sit intelligatur : sicut et è contrario proximus non solùm is, qui ante aliquem, sed etiam is ante quem nemo sit, intelligitur. l. 34. V. 1. de bon. poss. sec. tab. l. 1 1. 1 2. Potest quis in testamento plures gradus hæredum facere: putà, si iIIe hæres non erit, ille haeres esto et deinceps plures. l. 36. Et vel plures in unius locum possunt substitui, vel unus in plurium, vel singulis singuli, vel invicem ipsi qui hæredes instituti sunt. 1. 36. §. 1. C. civ. 898. . . 1 3. Ea scriptura qnam testamentum esse voluit (testator) codicillos non faciet, nisi`hoc expressum est. l. 1, 1. §. 3. V. de jure codici II. I. 1 . 14. In plerisque quæritur, an ipse sibi substitui possit? Et respondetur causâ institutionis mutatâ substitui posse. l. ult. §. 1. Si sub conditione quis haeres scriptus sit purè autem substitutus est, eawsa ìmmutatur. d. § 15. Testamento jure facto multis institutis, hæredibus, et invi

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

cem substitutis, adeuntibus suam portionem etiam invitis, cohæredum repudiantium accrescit portio. I. 6. C. de impub. et al. sub. 16. Cùm quidam duobus impuberibus filiis suis hæredibus institutis adjecit, Si uterque impubes decesserit, illum sibi hæredem esse. Dubitabatur apud antiquos legum auctores utrùm ne tunc voluerit substitutum admitti, cùm uterque ejus in primâ aetate decesserit : an alterutro decedente, illicò substitutum in ejus partem succedere. Et placuit Sabino substitutionem tunc locum ihabere, cùm uterque decesserit. Cogitasse enim patrem, primo filio decedente, fratrem suum in ejus portionem succedere. Nos ejusdem Sabini veriorem sententiam existimantes, non aliter substitutionem admittendam esse censemus, nisi uterque eorum in primâ aetate decesserit. l. 1 o. C. eod. C. civ. 896, s. 17. Ex contractu paterno actum est cum pupillâ tutore auctore, et condemnata est: posteà tutores abstinuerunt eam bonis paternis: et ita bona defuncti ad substitutum, vel eohæredes pervenerunt. Quæritur, an hi ex causâ judicati teneatur ? Rescripsit, dandam in eos actionem nisi culpâ tutorum pupilla condemnata est. l. 44. ff. de re judic. Titui.us vii. De conditionibus institutionum. 1. Sub impossibili conditione, vel alio mendo factam institutionem placet non vitiari. l. 1. l. 6. eod. C. civ. 9oo. ». Si ita haeres institutus sim, si decem dedero : et accipere nolit, cui dare jussus sum, pro impletâ conditione habetur. l. 3. Non videtur defectus conditione, si parere conditioni non possit. Implenda est euim voluntas, si potest. l. 8. §. 7. in fin. C. civ. 9oo, 1 1 68, s. 3. Si haeredi plures conditiones conjunctim datæ sint omnibus parendum est: quia unius loco habentur. Si disjunctim sint, cuilibet. l 5. C. civ. 1 o23, 1 189, s. 1 1 46. 4. Quae sub conditione jurisjurandi relinquuntur, à prætore reprobantur. l. 8. 5. Conditiones quae contra bonos mores inseruntur, remittendæ sunt, veluti si ab hostibus patrem suum non redemerit, si parentibus suis patronove alimenta non præstiterit. l. 9. V. ]. 1 4. eod. l. 27. eod. Quæ facta lædunt pietatem, existimationem, verecundiam nostram, et (ut generaliter dixerim) contra bonos mores fiunt, nec nos facere posse credendum est. I. 15. in fin. C. civ. 9oo. 6. Si ita scripserit (testator) cujus nomen codici//is scripsero, ille mihi hæres esto : dicendum erit institutionem valere nullo jure impediente. l. 1 o. C. civ. 967. 7. Nulla est conditio quæ in præteritum confertur, vel quae iu praesens. Veluti si rex Parthorum vivit : si navis in portù stat. I. 1 o. in fine. 8. Uter e.r/ratribus meis consobrinam nostram duxerit u.rorcrn, er dodrante : qui non durerit, er quadrante hæres esto. Aut nubit „ alleri, aut non vult nubere, Consobrinam qui ex his duxit (uxorem) „ habebit dodrantem: erit alterius quadrans. Si neuter eam duxerit uxorem, non quia ipsi ducere noluerunt, sed quia illa nubere noluerit, ambo in partes æquales admittuntur. Plerumquè enim haec conditio, si uxorem duaeerit, si dcderit, si fecerit, ita accipi oportet, * quod per eum non stet, quò minùs ducat, det, aut faciat. I. 23.

e Qui er fratribus meis Titiam consobrinam uæorem duaeerit, eae Ai lesse haeres esto: qui non du.rerit eae triente hæres esto. Vivo testatore consobrinâ defunctâ, ambo ad hæreditatem venientes, semisseshabebunt: qui verum est, eos haeredes institutos, sed emolu

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

, mentoportionum eventu nuptiarum discretos. 1. 24. C. civ. 1 168, s. TituI.Us vi 11. De jure deliberandi. 1. Ait praetor, si tempus ad deliberandum petet, dabo. Cùm dicit tempus, nec adjicit diem, sine dubio ostendit esse in jus dicentis „ poiestate, quem diem praestituat. l. 1 §. 1. et 2.

[ocr errors]
[ocr errors]

Illud sciendum est, nonnunquàm semel, nonnunquàm sæpiùs diem addeliberandnm datum esse, dum prætori suadetur, tempus ([uod primùm aditus praestituerat, non suffecisse. l. 3. C. civ. 795, s. 2. Aristo scribit, non solùm creditoribus, sed et haeredi insti— {mto praetorem subvenire debere : hisque copiam instrumentorum inspiciendorum facere, ut perindè instruere se possint, expediet, negne, agnoscere hæreditatem. l. 5. C. civ. 795, s. || 3. Si major sit hæreditas, et deliberat haeres, et res sunt in hæa reditate, quæ ex tractu temporis deteriores fiunt, adito praetore Potest is, qui deliberat, sine præjudicio eas justis pretiis vendere: '|ui possit etiam ea quæ nimiùm sumptuosa sint, veluti jumenta, aut venalitia, item ea quæ morâ deteriora fiant, vendere: quique Prætereà curaturus sií, ut æs alienum quod sub poenâ, vel sub Prgtiosis pignoribus debeatur, solvatur. 1. 5. §. 1. Igitur si quidem in hæreditate sit vinum, oleum, frumentum, '"{merata pecunia, indè fieri debebunt impendia : si minùs, à flebitoribns hæreditatis exigenda pecunia. Quod si nulli sunt de'res, aut judicem provocent, veiiire debent res supervacuae. l. 6. Ex aliis quoque justis causis prætor aditus deminutionem per''"''et : neque ônini sine permi$su ejus debet deminutio fieri. I. , 7. Jn fin. C. civ. ig6. 4. Filius dùm deliberat, alimenta habere debet ex hæreditate. l. 9. 5. Si plures gradus sint hæredum institutorum, per singulos $ig; se, ait prætor, id quod præfiniendo tempore deli- . atâ Í' gdidit : videlicet ut à primo quoque ad sequentem transÄ'ì'$; Άμpriy inveniat successorem, qui possit ' creditoribus rêspondere. 1. 1 o. „ÄÈÉ'; si quis vel ex testamento, vel ab intestato vocatus, tamen si 19nem meruerit : vel si hoc guidem non fecerit, non - " successioni renuntiaverit, ut ex hâc causâ deliberare vide

,

[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]

atur : sed nec aliquid gesserit quod aditionem, vel pro adere gestiouem iuducat, prædictum arbitrium in successionem suam transmittat...... et siquidem ipse qui sciens haereditatem vel ab intestato vel ex testamento sibi esse delatam, deliberatione minimè petitâ, intrà tempus decessit, hoc jus ad suain successionem intrà tempus extendat. Si enim ipse postquàm ei cognitum sit hæredem eum vocatum fuisse, tempore translapso uihil fecerit, ex quo vel adeundam, vel renuntiandam hæreditatem manifestaverit: is cum successione suâ ab hujusmodi beneficio excludatur. Sin autem iiistante tempore decesserit, reliquum tempus pro adeundâ haereditate suis successoribus sine aliquâ dubietate relinquat. Quo completo nec hæredibus ejus alius regressus in haereditatem habendam servabitur. l. 1 9. C. eod. V. 1. de acquir. vel omitt. haered. n. 28. ex l. un. §. 5. C. de cad. toll. 7. Si dubius est (haeres sive ex testamento sive ab intestato ) utrùmne admittenda sit, necme defuncti hæreditas: non putet sibi esse necessariam deliberationem, sed adeat haereditatem, vel sese immisceat : omni tamen modo inventarium ab ipso conficiatur. I. ult. §. 2. C. eod. Et si praefatam observationem ihventarii faciendi (haeredes) solidaverint : haereditatem sine periculo habeant, et legis falcidiae adversùs legatarios utantur beneficio : ut in tantùm hæreditariis creditoribus teneantur, in quamtùm res substantiæ ad eos devolutae valeant. d. l. §. %. Et nihil ex suâ substantiâ penitùs hæredes amitant, ne dùm lucrum facere sperant in damnum incidant. d. §. 4. C. civ. 8o2, s. (Hoc inventarium) Uno modis omnibus impleatur, sub præsentiâ tabulariorum, caeterorumque qui ad hujusmodi confectionem necessarii sunt. Subscriptionem tamen supponere haeredem necesse est, significantem et quantitatem rerum, et quod nullâ malignitate circà ea, ab eo facta vel facienda, res apud eum remaneant. d. l. §. 2. pr. 94 1, s. 8. In computatione autem patrimouii damus ei (licentiam ) excipere et retinere quidquid in funus expendit, vel in testamenti insinuationem, vel in inventarii confectionem, vel in alias necessarias causas hæreditatis approbaverit sese persolvisse. l. ult. §. g. C. eod. V. 1. l. 17. de reb. aut. jud. poss. C. civ. 8 1 o, 2 1 o i. 9. Si verò et ipse aliquas contra Å habebat actiones, non hae confundantur : sed similem (cwm ) aliis creditoribus per qmnia habeat fortunam : temporum tamen prærogativa inter Greditores servanda. d. l. ult. §. 9. in fin. C. eód. , 1 o. Licentia danda creditoribus, seu legatariis, vel fideicommissariis, si majorem putaverint esse substantiam à defuncto derelictam , quàm haeres in inventario scripsit: quibus voluerint legitimis modis, quod superfluum est approbaré. d. I. ult. §. io. IJt undiquè veritate exquisitâ, neque luêrum, neque damnuim ali

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

quod haeres ex hujusmodi sentiat haereditate. d. §. C. civ. 8o1; pr. 988; p. 38o.

1 1. Si quis autem temerario proposito deliberationem quidem petierit, inventarium autem minimè conscripserit, et vel adierit hæreditatem, vel minimè repudiaverit : non solùm creditoribus in solidum teneatur, sed etiam legis falcidiae beneficio minimè utatur. d. l. nlt. §. 4. C. eod.

LIBER VIGESIMUS NONUS. \ ' Titulus 1. — De testamento militis. i. Plerique solent, cùm testamenta faciunt, per scripturam, adjicere, velle hoc etiam vice codicillorum valere. I. 3. V. 1. de jure «codic. l. 1. 2. Id privilegium quod militantibus datum est, ut quoquo modo facta ab his testamenta rata sint, sic intelligi debet, ut utiquè priùs constare debeat testamentum esse. I. 2%. Cœterùm si ( ut plerumquè sermonibus fieri solet) dixi alicui, £go te haeredem facio, aut tibi bona mea relinquo: non oportet hoc pro testamento observari. Nec uilorum magis interest, quàm ipsorum quibus ad privilegium datum est, ejusmodi exemplum non admitti. Alioquin non difficulter post mortem alicujus militis testes existerent, qui adfirmarent se audisse dicentem aliquem, relinquere se bona cui visum sit, et per hoc judicia vera subvertuntur. d. I. 24. Lucius Titius miles notario (suo) testamentum scribendumr notis dictavit et antequàm litteris perscriberetur, vitâ defunctu est : Quæro an hæc dictatio valere possit ? Respondi militibus quoquo modo velint, et quoquo modo possint, testamentum facere eoncessum esse : ita tamen, ut hoc ita subsecutum esse legitimis probationibus ostendatur. C. civ. 981, s. 3. Mulier in quam turpis suspicio cadere potest, nec ex testamento militis aliquid capere potest, ut Divus Hadrianus rescripsit. H. 4 1. §. 1. 4. Rescripta principum ostendunt, omnes omninò qui ejus sunt gradûs, ut jure militari testari non possint, si in hostico «deprehendantur, et illic decedant, quomodò velint, et quomodò possint testari. Sive praeses sit provinciæ, sive quis alius qui jure militari testari non potest. I. ult. C. civ. 981, s. 5. Ne quidam putarent in omni tempore licere militibus testamenta , quoquo modo voluerint, compoirere : sancimus his solis qui in expeditionibus occupati sunt, memoratum indulgeri circa ultimas voluntates conficiendas beneficium. I. 1 7.C. eod.C. civ. 983. 6. Licèt antiquis legibus permittebatur pupillis, si tribunatum wwwerorum merebantur, ultimum e'o, ium conficere posse : at1amen indignam nostris temporibus esse videtur, eum qui sta

IV. - - 2 3

« VorigeDoorgaan »