Pagina-afbeeldingen
PDF

ons teffens indenken hoe goed en magtig de Goddelyke Voorzienigheid is. DAARENBovEN dunkt my moet er in ons een dankbaare erkentenis door opkoomen, die ons belang doed neemen in de behoudenis en 't welvaaren van al die edele Zeeluiden, in welken ftaat of bediening ze ook

[ocr errors]

Koopvaardy, wy kunnen de verpligtingen, die wy hen boven alle andere beroepen en handteeringen hebben, niet ontkennen. AAN de Koninklyke Zeemagt zyn wy verfchuld voor de behoudenis van alles wat ons in de Wereld lief en waardig is: Zy zyn het Bolwerk voor onze Wetten, voor onzen Godtsdienst, onze Staaten, en ons Leven : door hunne zorgen flaapen wy geruft, en vreezen geene invallen nog mishandelingen van buiten : door hen is

Groot- Brittanien eene Zeemogenheid, die,

met haaren gevreesden Drietant, de onderdaanigheid vorderd van de trotste haarer nabuuren. AAN de schrandere Kooplieden zyn wy alle vermaak dat de Vreede en Overvloed verfchaffen kunnen verschuldigd: - ons Eiland, fchoon voorzien met de benoodigheeden tot onderhoud van het leven , beroemd zich niet op lekkernyen van haar eigen grond, om het leven te veraangenaamen - De vrugten die wy in onze trekkaffen en broeibakken vinden, zyn niet oorspronkelyk de onzen, ze zyn ons, van tyd tot tyd, uit anderen gewesten aangebragt, en de: : ar Oil

--

- - ---------------- -------- ----

[ocr errors]

konft des kweekers by ons als genaturali.
zeert ; - ook willen onze gronden nog
klimaaten hunn arbeid niet zóó wel aan de
hand gaan, dat ze onze vrugten die geurige
fappen byzetten, welken de Citroenen, de
Granaatappelen, de Orangens, de Limoe-
nen, en veele andere vrugten buitenlandfch
eigenzyn. - Hoe zou de kiefche en onder-
fcheidende fmaak voldaan worden indien de
Thee, de Koffy, de Chocolaat, de Sago,
de Speceryen, de Olyven, en Wynen, ons
ontbraaken? - En welk een ander figuur
zouden onze Schoone, en haare kleedka-
meren, kabinetten, en zaalen, niet hebben,
indien we de fieraden van kleeding en meu-
blementen, die ons uit China, Perften, Rus-
land, Vrankryk Holland en Bruffel toege-
voert worden miffen moeften?
IN 't kort, al onze vermaaken, al onze
pronk en zwier komen ons van elders, en
worden ons gebragt door de ftoute Zeelui,
die hun leven wagen, de uiterstens van hitte
en koude ondergaan, en de furien van wind
en wateren verduuren, om ons allen onzen
dartelen wenfch te verfchaffen. -
HET minste derhalven dat wy doen kun-
nen, is medelyden te hebben met het geene
zy lyden, en ons te verblyden als zy al de
groote gevaaren die hen gestadig omrin-
gen, zelf op hunne gelukkigste togten, ont-
komen. -
DE REISBEscHRYvINGEN zyn daarenbo-
zeer nuttig voor het verstand, en maaken
ons te meer bekwaam, om de historien te

[ocr errors]

--------- ---- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

[ocr errors]
[ocr errors]

grypen en beter te onthouden, dewyl ze ons een groote kundigheid in de Geographie byzetten, en ons bekend maaken met de plaatzen waar de gevallen daar wy van geleezen hebben gebeurt zyn. MOTTRAY is uitnemend naauwkeurig in zyne Beschryvingen, en men heeft fchier geene plaats van eenig belang in Europa, Azia, en een groot gedeelte van Afrika, of men zou onder 't leezen schier denken er zich te bevinden. MONTFAUCON, is nog veel byzonderer, en gaat zelf over om ons een fchets te geven van al het fraaije en merkwaardige, zoo van natuur als konft, 'tgeen in die Werelddeelen, welke hy doorgereift is, kan gevonden worden. MEN moet niet denken, dat ik die Werken roem om anderen te willen veragten. Dampier, Pater du Halde, Mufin, de Bruin, Tavenier, de Heer John Chardin, en eene oote menigte anderen, hebben ook hunne yzondere verdiensten: - maar de Verhaalen die ze mededeelen zyn wat zeer beknopt, of, veeltyds van zulke plaatzen in de Wereld, daar een Lezer, die niet al te zeer ervaaren is, niet veel belang in neemen kan, echter zyn die onder hen, welke wel het minst vermakelyk fchynen, niettemin zeer naauwkeurig in hunne Geographie, en zoo beantwoorden ze nog aan een zeer voornaam punt. NoG zyn 'er eenige andere Boeken die ik wel gaarna zou aanpryzen; - maar :: Z

[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors]

reets te ver uitgeweid heb, en dat de me

nigte van Schryveren, reeds al genoemt, wel bekwaam konde wezen om de Jufferen af te schrikken om eenige van dezelven op te Vatten. IK wenste wel iets beters van myne Sexe te moogen denken, dog, vind me genootzaakt aan 't overschreiend oordeel van die Dame my te moeten gedraagen. Genoomen nu , dat ik de lyft reets te groot gemaakt hadde, zal ik er alleen nog byvoegen, als het kort begrip van die Allen, de Dictionaire van Bayle, die is, als een geheele Bibliotheek op zich zelven: dewyl 'er geen plaats, perfoon, nog daad van eenig belang, federt de Schepping, tot den tyd dat dit heerlyke werk is in 't ligt gekomen, bekent is, of het doed'er berigt van. - Zy die dat Boek leezen, al lazen ze geen ander, kunnen niet onkundig wezen, en zo ze vervolgens zich aangeport vinden door uitgestrekter Weetlust voor verdere byzonderheeden, kunnen ze hunnen toevlugt neemen tot wydloopiger berigten. DIT zyn de voornaamste middelen, door

welken die beminnelyke hoedanigheid,

in welke alle andere goede hoedanigheeden en volmaaktheeden begreepen zyn, te bekomen is: - want als wy een volkome

oede fmaak hebben in wezentlykheeden, kan : niet zyn dat wy die zouden ontbeeren, de Kennis van ons zelven , zullen ons in ftaat ftellen om van alles dat rondsom ons is te oordeelen. - Zelf de meubelen in onze huizen, onze bedienden, onze kleeding, alles zal er een zekere netheid door bekomen, zonder dat het ons moeite kosten zal om ze er aan te geven; en 't zal fchier eene onmogelykheid wezen, dat wy in eenig geval iets kiezen zouden, 't geen niet overeenkomftig ware met onze jaaren, onzen staat, en omstandigheeden. Nog zal ons doen en laaten daar door aangenaam en onze houding inneemende worden by allen die ons kennen; - ons vermaak zal zelf met eene zeedige zwier , en eene lieftalligheid verzeld gaan, niet min waardig om na gevolgd te worden, als onze allervernuftigste ingetoogenheden. ZoU HET, daar wy inbeeldig zyn op onze perfoonlyke hoedanigheeden, niet lofwaardiger wezen , die van het verstand

in mindere zaaken. - De Natuurkunde, de Kennis van de wereldfche gebeurteniffen, - w --- de

zoo uitfchitterde te maaken, dat de fchoon

heid, in de beminnelykste onder ons, maar de tweede plaats zoude hebben in de verwondering der mannen? en zy van ons dagten even als de onvergelykelyke ADDIssoN ons Juba voorfteld te denken van Marcial (volgens de Cato van den Heer ANGELKoT.)

't Is fchoonheid van gelaat, noch rood koraal der kaaken Noch uitterlyke fchyn, die my in min doed blaken; Die gaaven worden aan den Minnaar haaft gewoon; Of, door den tyd verwelkt, in 't kort, dat bloozend fchoon. - D e

[ocr errors][graphic]
« VorigeDoorgaan »