Pagina-afbeeldingen
PDF

pryswaardige beweegredenen agter te verbergen. - Daar is, een andere zaak, die, na myn gedagten, algemeen kwalyk begreepen word, en die is, als van een of twee Persoonen, die elkander lang bemind hebben, de eene afvald, zonder dat van de andere 'er reede toe gegeven is: en ter liefde van een ander voorwerp, alle beloften verbreekende , alle verpligtingen vergetende, de beledigde overgeven word, om, met ydel klagen , den tyd al kwynende door te brengen: - in zulken geval is. Ondankbaarheit, de zaak, daar de Persoon, die zyne, of hare, trouwe breekt, gemeenlyk meede beschuldigd word, maar ik kan het in genendeel toestaan, en zal des noghmaals zeggen, dat te beminnen, of niet te beminnen, geen daad is, afhankelyk van onze Wil: en wy niet kunnen geven dat wy niet en hebben: - iemant kan zoo veranderen, als ik gezeght heb, en echter erkennen dat zyne verandering onredelyk is, zelf opregtelyk wenschen, dat het mogelyk ware, om de eerste liefde en plight in die kragt gelyk te vooren, te herstellen, dan komt de verandering niet voort uit een grondbeginsel van ondankbaarheit, maar uit zwakheit, en onstandvaste vermogens, van een ziel, die niet weet wat ze wil, nogh wat ze tot haare voldoening benodigt is. Met dat alles moest men hier niet begryf# dat ik de Misdaad van zoo grooten beediging tegens de liefde, zoude willen ver-:

[ocr errors]

II. Deel I. Stukje. E ver

verfoeijen. Al wat wy met ons gezegde # willen, is, dat ze verkeerdelyk

aan het grondbeginsel van ondankbaarbeit word toegeschreeven. Een man die er aan schuldigh is, verdiend op 't strengst gestraft te worden, al was hy al niet zoo hooglyk te beschuldigen over zyne verandering van onderwerp, zoo kan hy niet verantwoorden, wegens niet wel zyn hart onderzogt te hebben, eer hy 't aan 't eerste onderwerp hegtte: -- een hartstogt ontvonkt door een # overeenkomst, gegrond op reede, en beloond met genegenheit, kan nooit veranderen; en een man moest eerst zich zelven vragen, of hy wezentlyk beminde? en wel verzekert wezen, dat hy het deed, in maniere om het altyd te zullen doen. Ik kan het ook geene ondankbaarbeit noemen, als een Persoon door de magt van ouderen, tot trouwen gedwongen, naderhand zyne afkeer ontebovenkomelyk gevonden heeft,en onmogelyk aan de liefde, die van de andere zyde beweezen wierd, heeft kunnen beantwoorden. - Dat is, ik beken het, een zeer medelydenswaarde omstandigheit, aan wederzyden, maar ze geeft geen gegronde reden, aan een van beide, om elkanderen te beschuldigen; ten ware, de party daar den weerzin plaats heeft, dezelve, onedelmoedig, voor het trouwen had bedekt gehouden, of de party daarden weerzin tegen was, harnekkig had willen afwagten, hoe veel aangenamer zy na het trouwen worden zoude. In een woord, ik kan niet vinden dat er - - - , lIR

[ocr errors]
[graphic]

in zaken van liefde ondankbaarbeit plaats heeft, als in één geval: - Wanneer een Persoon, uitnement bemind, geen genegenheit, nogh weerzin, tegens, die bemind gevoeld; huuwen of niet, in 't volmaakte onverschillig is, en, intusschen, alleen het meeste voordeel zoekt te doen, met de liefde die aangebooden word, en naar meer en meer voordeelentrogcheld, na mate zyn of haar vermogen, zulks medebrengt, uit hoofde van die eenzydige genegenheit: zulk een gegedragh is ondankbaar en baatzuchtigh. Wy hooren dikmaals van zulke gevallen, maar ik wensch van harte, dat al zulke ondankbaare Persoonen, even zoo mogen varen, als eenen, wiens gebeurtenis myne Lezers zekerlyk niet onaangenaam zal zyn.

CELEMENA was de Doghter, en eenige Erfgename van een zeer vermogend Heer, zeer aangenaam in haare Persoon, zonder noghtans eene schoonheit te wezen. Zy had veel bekwaamheden,dus niet te verwonderen, dat haare Ouderen, haar zeer teder beminde, nogh dat zy haar deden onderwyzen, in alles wat een Persoon van haare Sexe, en bezitting, welvoeglyk was. Onder alle fraaie wetenschappen was zy't meest geneight voor de Muziek, en voerde ze uit met eene fraaie stem: - Zy zouden gantschen dagh aan haare Clavesimbaal door gebraght hebben, om de lessen die ze in den vroegen morgen er op gekregen had, te beoeffenen, zoo ze niet op de geregelde tyden om te spyzen, er af:pen Ware, en": - ' - 2 IIAC

met den tyd 'er zoo zeer opgezet, dat ze alle andere zaken als verwaarloosde, - haare opvoedster berispte haar zomtyds, en zei, dat of schoon de Musicq zeer aangenaam was, 'er echter oefeningen waren, van vry. meerder aangelegenheit, die meede moesten beyvert worden. - Hier was zy dan wel door overtuigt, maar kon echter niet zoo ver komen, van haar Muzicq boeken en Clavecimbaal te verlaten. - Tegens dat de tyd van haar les te neemen aankwam, zaghzetelkens op haar Uurwerk; als de Meester kwam, was ze ten eersten gereed, geen zaak, welke ook, belette haar, om niet aanstonds na 't Clavecimbaal te vliegen: en ieder ogenblik, als hy eens later komen mogt, gaf haar ee#ooie ongerustheit, en zichtbaar ongeUllCl.

Dit, en sommige manieren van doen, die zy zelf niet wist dat opmerking verdienden, en echter by haare Opvoedster gemerkt waren, maakte dat die zorgvuldige Vrouw hooglyk begon te dugten, of niet wel het jonge hart, zonder het te weten, reeds meer op den meester als op de Muziecq gevat ware: - Zy hield dien agterdogt niettemin eenigen tyd verborgen, maar dagh op dagh door nieuwe gevallen dezelve versterkt vindende, dagt zy het haare pligt, om de moeder

van Celemena er kennis van te geven. De oude Dame deelde aan haar Man meede 't geen zy van de Voedster gehoort had, en over 't onderwerp spreekende, en agt gevende op haar Doghters jonkheit, haare - VCI

[ocr errors]
[graphic]
[graphic]

verzotheit op de Musicq en de fraaie gestalte van haren Meester, begonden zy meede te vrezen dat de Meestresse niet zonder reede berigt van zaken gegeven had; Daarop beradende wat te doen in zulk een zaak, dagten zy best Monsieur Kwaver wy noeme hem dus, af te danken, zonder eensge andere redenen er van te geven als dat zy meenden Celemena reets tot zoo ver gevordert te zyn, als zy het gewenst hadden. ' Met dat te werk te stellen, wierden zy overtuigd, dat het maar al te waar was. Celemena verviel in droefgeestigheit toen ze haren Meester missen moest, dit toonde aan dat zy hem beminde, en zelfs dat zy hem beminde op een wyze die meer als gemeen ernstig was. - Alles wat men doen konde tot haar vermaak had geen uitwerking, en de ongestalte harer Ziele, werkte zoo op haar lichaam, dat ze wel haast in een hevige Koorts verviel: - Men dugtte zelf voor haar leven, en had haare jeugd, met de bekwaamheit van de Doctoren niet te zaam gespannen, zou de dood haar zekerlyk te vroeg aan zyne Zegekar meede gevoert hebben. - De Koorts verliet haar, maar de oorzaak bleef, en deed haar in een andere krankheit vervallen, die geen minder gevaar, dog met vooruitzicht op langer tyd, scheen te bedrygen; - in 't kort men ontdekte alle voor en kentekenen van de tering, en de Doctoren die in de voorige en tegenswoordige ziek

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »