Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub
[ocr errors]

Iterk purgeert, houd men eenigen tyd met dezelve op, of vermindert de gifte, of doet zoo veel Elixir vitrioli daar in, als den drank eenen aangenaamen zuuren smaak kan geeven. Verwekt het middel buikpynen, dan geeft men vyftien of twintig droppelen van het Laudanuin liquidum in twee lepels kaneel-water, als de lyder naar bed gaat. Wanneer men in het vervolg corenthen of rosynen by de mout voegt, zal dezelve niet alleen smakelyker zyn, maar ook beter uitwerkingen hebben.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small]

ΧΙ Ι.

[ocr errors]

Tal om Nodvaendigheten och foermaonen

af de Chirurgiska Handalagens foerkortande i utoefningen ; Haellet foer Kongl. Vetenskaps Academien, vid Présidii nedlaeggande, den 15. Fulii 1767. af OLOF Acrel, Med. Doct. Professor och Regements Faeltskaer vid Kongl. Adels-fanan. Stockbolm tryckt hos Direlt. Lars Salvius, 1767.8o. 5. bogen.

[ocr errors][ocr errors]

d. i.

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

Redenvoering over de noodzaakelykheid

en de voordeelen van het verkorten
der Heelkundige handwerken; door
O. ACREL.
Jiemand kan beeter instaat zyn, alle hand-

werken der Heelkunde nauwkeurig te onderzoeken, en middelen, om dezelven veel te

I 2

ver

[ocr errors]

verkorten, en fyn oogmerk met meer gemak, en minder moeite, te bereiken, voor te stellen, dan zoo een, die veele jaaren de Heelkunde niet alleen geoefend, maar ook syne kennis door die van anderen dagelyks vermeerdert heeft. Men kan daarom ook, op het inzien van dit werkje, vertrouwen, dat de Hooggel. Heer ACREL, die reeds veele jaaren , zoo de Heel- als Genees - kunde met zeer veel lof geoefend, en verscheide blyken van fyne groote kundigheid, in deeze weetenschappen, gegeeven heeft, daar toe volkomen bekwaam is, en zal zich ook by het leezen van hetzelve geenzins bedroogen vinden, maar ligtelyk ontdekken, dat hetzelve zich aan elk een aanpryst, en met

nut moet geleezen worden. Pag. 4 Verre van de ontdekkingen der ouden te ver

agten, merkt hy aan, dat men derzelver voetstappen behoord te volgen, en hunne fouten aanmerken, als middelen, waar door men op den regten weg komen moet, toonende dat het veel gemakkelyker is, ontdekkingen te verbeteren, dan uit te vinden. Men beneemt daarom niets van de verdiensten der laatere Schryvers, die zeer groot blyven, dewyl sy deels de schadelyke wydloopigheid hunner voorvaderen

bepaalt, deels hunne nadeelige voorstellen verPaz. 5.

beetert hebben, gelyk de Hr. ACREL bewyst, door het voorbeeld van veelen, geevende aan elk den lof, die hun ten regte in het een of ander gedeelte toekomd. Verder loopt hy'de voornaamste Heelkundige handwerken door,

· en geeft aan de hand, waar door elk derzél. ven, ten voordeele van den lyder, zeer gemakkelyk gemaakt is, of nog meer zoude konnen verkort worden.

Het

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

Het bloedstempen is het eerste en voor- Pag. 9. naamste, welk by alle operatien voorkomt. Hier toe gebruikten de ouden verscheide mid. delen, welke men zeer gemakkelyk kan missen, hoedanig zyn de opslorpende, de lymaartige, en de brandende, daar men naderhand bedagt heeft, de vaten met naald en draad Pag. 10, toe te binden, 't geen genoegzaam geschieden kan, zonder een naal-voerder (porte d'aiguille ) daar by te gebruiken. De dubbelde naalde van RAVATON, kan men ook wel missen, en Pag. II. voor dezelve moet de enkelde verkoren wor. den. Het is egter niet altyd even gemakkelyk, den draad om de vaten te brengen, en men ziet dikwils na het afzetten der leden, dat dezelven zich optrekken, en in het vleesch verbergen. PARÆUS had hierom een arterie- tang voorgesteld, doch ook deeze, schoon van HEISTER Pag. 12. gepreezen, is in onbruik geraakt. Naar het toebinden moet de Eiken - zwam, door BrosSARD uitgevonden, geplaatst worden. De gemeene zwam is tot het zelfde oogmerk toereikende, en by gebrek van beiden, kan men sponsen gebruiken, welke zelfs boven die konnen verkooren worden. Men bediend zich van dezelven op tweeërley wyzen, of samene gedrukt, en met was overtoogen, gelyk men doed by het verwyderen van wonden of pyp: zweeren, of, zonder dezelven in was te stee. , ken, alleenlyk met de handen zeer sterk gedrukt. Een of meer stukken spons tegen de monden der Nagaderen gelegd, en door eene behoorlyke drukking ondersteund, zwellen schielyk op, vullen de wonden der slagaderen, drukken dezelven zoo wel in- als uitwendig, 200. dat de loop van het bloed gestuit word, en

het

]

[ocr errors]

I 3

hetzelve aldaar verdikt. Dezelve blyft zeer lang en vast zitten, en, wanneer die , door de verettering losgemaakt zynde, afvalt, is men

zeker voor eene nieuwe bloedstorting. In Pag. 13

plaatse van het Tourniquet van SCULTETUS, door Petit verbeterd, welk alleen kan gebruikt worden, wanneer de slagaderen op de leden beschadigt zyn, gebruikt de Schryver een ander werktuig, welk elk een kan maaken, voor alle deelen van het lighaam zich fchikt, en niet kostbaar is. Hetzelve bestaat uit twee plankjes, die door eenen yzeren draad, in eenen krultrek gebogen, samenvereenigt, en met flanel en gewasť linnen bekleed zyn. Op het bovenste plankje word vastgemaakt, het middenste van een lange zwagtel, waar mede men beide de plankjes tegen een drukt, en dus te weeg brengt, dat het onderste, door den yzeren draad naar beneden gebragt wordende, eene behoorlyke drukking maakt.

Bloedstortingen uit verborge plaatsen in het lighaam, hebben minder nut van famentrekkende middelen. Daar dezelven onzeker en fcha. delyk zyn op plaatsen, waar by men met de handen komen kan, zoo kan men ligt begrypen, dat sy, inwendig gebruikt, en met het bloed vermengt, al konden fy, schoon deezen geheelen weg moetende afleggen , hunne krag. ten behouden, niet minder schadelyk en meer werkzaam zyn zouden. De bloedstempende

pillen van HELVETIUS uit aluin en draakenPag. 14.

bloed behooren hiertoe, gelyk ook de OostIndische gom Okiao. Het is byna onmogelyk, om op eenige wyze te konnen stillen eene bloedstorting, ontstaande door het openbersten van een groot inwendig vat; doch zulke bloed

stor

[merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

stortingen, welke ontstaan, door den sterken
drift van het bloed, uit de monden der slag.
aderen, die verwyderd zyn, en waar by het
bloed zich ontlast, uit de holligheid van den
neus, uit de lugt-pyp, uit de maag door de
korte vaten, welke dezelve met de milt gemeen
heeft, uit de lever, nieren, baarmoeder, vin-
den altyd het zeker te middel in den koorts-
baft, geschikt na de omstandigheden, of ver-
mengt met een verdovend middel , zoo als de
krampverdryvende pillen van den Hr. VAN RO-
SENSTEIN.

By het geneezen van uitwendige gebreeken Pag. 15.
is men doorgaans veel te wydloopig, en tegen
dezelven vindt men oneindig veele onnutte
middelen in de Apotheken, welke beter daar
uit gelaaten wierden, en zoo wel in andere
plaatsen, als in Londen, waar van de Apotheek Pag. 16,
't naast aan de volkomenheid komt, konnen
ontbeert worden. De verbanden, en andere
gereedschappen der Heelkunde zyn ook zoo
overvloedig, dat men het grootste deel derzel-
ven niet noodig heeft.

Tegen de uitwendige toevallen aan het hoofd, als schuddingen, kneusingen, beenbreuken, enz. worden zeer veele hoofdmiddelen (cepha. lica) voorgestelt, en van veelen gebruikt, daar een derzelven genoegzaame kragten heeft, en, zonder met de anderen yerinengt te zyn, te gelyk met de aderlatingen, en buikzuiverende middelen, verdeelt 't geen kan verdeelt worden, en aan de herssenen en derzelver vliezen de verlooren kragten wedergeeft. Door geen Pag. 17. middel kan men het uitgestorte bloed in het hoofd eerder doen opslorpen, dan, wanneer men rondom den hals bloedzuigers zet. In

I 4

nood

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »