Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

toelaaten, dat de zieken door groote ongeduldigheid ons overhaalen om schadelyke misslagen te begaan. Niets is dus gemeener, dan tegen verscheide soorten van uitslag zalven te begee. ren, welke, op dezelven gesmeert zyade , het kwaad naar binnen dryven, en den dood kon- Pag. 17. nen veroorzaaken Een jong vrouwspersoon had eene herpes op den eenen arm, een haarer vrienden gaf haar een zalfje , sy gebruikte het zelve , de ring-worm verdween, maar plaatste

zich

weinig vertrouwen. Eene wryving of drukking van de zenuw, welke door het bekkeneel boven de holligheid van het oog komt, verligt somtyds de pyn, doch neemt dezelve nooit wech. Braakmiddelen zyn zeer voordeelig, als de eerste wegen vuil zyn, of de ziekte de gedaante van eene tusschenpoozende koorts aangenoomen heeft. De uitwaafleming van het hoofd, bevorderd zynde door hetzelve sterk te dekken, verzagt dikwils den aanval, en neemt die somtyds wech. Andere worden geholpen door warme pappen en stoovingen. Eene sy. merige ontlasting uit den neus is meenigen voorde. lig geweest; spaenfche vlieg-pleisters, op het hoofd, of in den nek gelegd , hebben somtyds zeer schielyk de ziekte geneezen. Sommige worden gezond door het loosen van veel pis. Het voornaamste middel is de Valeriana , gebruikt op de genoemde wyze. De koorts-baft kan dan eerst met vrugt gegeeven worden, wanneer de ziekte de gedaante van eene tusschenpoozeode koorts aanneemt, en de pis een roodagtig grondzetfel heeft. Lang te slaapen of te waaken is schaadelyk; in het eeten moet men zeer omzigtig zyn, alle scherpe verhittende en winderige spysen vermyden , en het lyf altyd open houden. Zoo alle middelen vrugteloos aangewend worden, is het waarschynelyk, dat 'er eenig vogt in de hers. senen uitgestort is, of de beenderen aangedaan zyn.

>

zich op de long, sy kreeg een geweldigen hoeft; spoog bloed, en stierf aan de teering binnen fes maanden. Een aanhoudend gebruik van de dui. ven-keryel (fumaria), in een afkooksel, in soepen of by wyze van thee, zoude voor haar van veel meer nut zyn geweest. Zeker Heer had eene herpes tusschen den duim en voorsten vinger , dezelve was dan uitwendig te zien , en plaatste zich dan op de darmen ; wanneer de uitsag zich vertoonde , was hy gezond, doch had anders buikpynen; eindelyk kreeg hy eene tusschenpoozende koorts

>

welke door den koorts-baft geneezen wierd; en zedert dien tyd

l heeft hy nooit buikpynen gehad, of ook den

uitsag op de hand bemerkt. Pag.18. · Dikwils vertrouwt men het zeggen van den

lyder te veel, en schryft de ziekte aan andere oorzaaken toe, als men zoude gedaan hebben, indien men, op fyne verhaalen minder lettende, derzelver oorzaaken nauwkeuriger onderzogt had, dagelyks ondervindt men dit in toe

vallen, door eene venerische besmetting ontPág. 20. staande; en niet minder gebeurt dit, wanneer

men syne geneezing inrigt na den naam, welke de lyder zelve aan syne ziekte geeft. Zelden gebeurt dit wanneer men den zieken ziet, doch veeltyds valt zulks voor, wanneer hy door brieven raadpleegd. Een voornaam Heer, ruim

sestig jaaren oud, had zederd veele jaaren veel Pag. 21. ongemak gehad by het loosen van fyn water, en

was somtyds ook eenig gruis kwyt geraakt ; in syne laatste ziekte, welke zich naderhand openbaarde, en die hy aan den steen toeschreef, moest hy geduurig wateren , en dat met veel pyn, had ook gestaadig persingen tot den af. gang, en de hevigste pyn na den laatsten droppel

[ocr errors]

pis. Hy kon nooit syn water loosen, wanneer hy lag, maar moest altyd zitten, of staan. De. wyl alle deeze toevallen toonden , dat of een Steen, of eenig ander uitwas den hals .yan de blaas geduurig prikkelde, wierd hy met den catbeter onderzogt; doch men bemerkte niets in de blaas, waarom men ook alleen verzagtende middelen, gebruikte. -. Intusschen verminderden fyne kragten, hy kreeg eene uitteerende koorts, met verscheide toevallen, waar tegen alle middelen vrugteloos waren, en de lyder stierf. Na den dood vondt men de blaas ontstooken, en eeven voor den hals van de blaas een uitwas, de gedaante van een' tepel hebbende, zoo dik als de pen van eene raave, en zoo lang, als eene nagel. Dit heeft door fyne prikkeling op den hals

van de blaas dezelfde uitwerking gehad, als een steen in dezelve.

Niets is meer gemeen, dan dat men een Rheu- Pag. 22. matismus voor de jigt aanziet, en daar uit ontstaan veele misslagen, dewyl de geneezing zoo zeer verschillende zyn moet. De Hr. STRAND, BERG spreek daarom omstandig van deeze ziekte, en geeft de oorzaaken en tekenen van beide nauwkeurig aan de hand, wyzende den leezer te gelyk tot de voortreffelyke verhandeling van den Hooggel. Hr. BERGIUS over de jigt, welke wy by eene andere gelegenheid hebben medege. deeld (*), en geevende daarom alleenlyk op, Pag. 27. hoe men een Rheumatismus moet behandelen. Boven alle middelen, zoo zeer in deeze ziekte gepreezen, verkiest hy het Aconitum, welke in Pag. 29.

het

[ocr errors]

(*) Zie deeze Bibliotheek, III. D. 1. St. pag. 50.

het Hospitaal in Stockholm, en ook in de stad in oude Rheumatieke pynen zeer voordeelig is geweest, bevestigende dit met eene Waarnee-' ming van den Hr. RoséN VAN ROSENSTEIN. Eene arme kraamvrouw stondt te vroeg uit he: bed, en verkouwde zich; sy kreeg daar op pyn in de heup, welke zich uitstrekte langs de dey, en het been, zoo dat sy in agt maanden nooit uit haar bed kon komen, en eene ondragelyke pyn had by de minste beweeging. De Hr. Ro- . SÉN gaf haar tien poeders, waar van (elk bevat. te een sesde deel van een grein Extract. Aconiti, liet haar daar van 's morgens en 's avonds een gebruiken, en telkens daar op drinken een pint warme bier-wey. Reeds twee dagen daar na kon sy opzitten, en door het gebruik van nog twintig zulke poeders, wierd sy in staat ge

steld, om haar werk te doen. Pag. 30

Daar nu de zieken zelve merendeels gelegenheid geeven tot de fouten, welke van de Geneesheeren begaan worden, zoo moet men ook opnoemen, eenige der fouten, welke de zięken begaan, en waar door sy beletten, dat eene ziekte kan gekend en geneezen worden. Zeer groote missagen begaan de zieken, wanneer sy den Geneesheer geen volkomen en voldoend antwoord geeven op de vraagen. Eene vrouw, welke zeer zwaar hoefte, en veel etter opgaf, van den Schryver na haare voorige gesteldheid ondervraagt zynde, antwoorde nooit na behooren daarop. Hy moest de ziekte voor eene ver

zweering der long aanzien, en gebruikte daar Pag. 31. tegen eenige middelen. Na eenigen tyd zag fy

er beeter uit, en had den hoeft overwonnen. Hy meende, eene groote geneezing verrigt te

heb

hebben, doch fy had nu nieuwe klagten over een zweer aan het been, en verhaalde toen, dat fy te vooren ook zoo eene verzweering had gehad. Het bleek dus, dat de etter, wel. ke zich eerst door het been had ontlast, in vervolg van tyd zich op de long geplaatst, een' sterken hoeft verwekt, zich dus ontlast, doch nu wederom, eene verzweering op het been verwekt zynde, de long verlost had. Indien fy in het begin zulks had gezegd, was sy zeer schielyk te helpen geweest, door de oude verzweering op het been, die zich geslooten had, weder te openen. Een voornaam heer wierd zedert elf jaaren geplaagd met een zwaaren loop, die hem zoo uitdroogde en afmatte, dat hy eindelyk daar by het leeven inschoot. Het eenige middel, welk in staat was, den loop voor eenige weeken te stuiten, bestond in de schillen van granaat-appelen, gestooten, en in bier gedaan, en een drank van gebrande akers, als koffy. Op het einde van fyn leven verhaal- Pag. 32 de hy, dat hy voor elf jaaren eene heete ziekte had gehad, waar by , gelyk uit alle omstandigheden bleek, de lever ontstooken geweest, en naderhand in eene verzweering overgegaan was, waar uit de etter zich in de darmen ontlast had.

Dikwils gebeurt het ook, dat de zieke de waa. re oorzaak der ziekte voor ons verbergt, en dit heeft vooral in venus - ziekte plaats, gelyk de Schryver bevestigt door het voorbeeld van eenen jongeling, die zeer over de oogen klaagde, en somtyds blind wierd, doch, zoo dra hy de oorzaak daar van, de venus ziekte, beken- . de , gemakkelyk genezen wierd, en door dat

van

Oo 5

« VorigeDoorgaan »