Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

ز

[ocr errors]

dezelven vastgegroeit waren, dat men dezelven nauwelyks kon ontdekken; de lever en milt waren grooter en harder; de galblaas vol gal.

Zeer gemeen was de scheurbuik na langduu- Pag. 71, rige koortsen, en in de meeste lyken vondt men verhardingen en verstoppingen in de klieren en ingewanden; het bloed was by de meesten dun. De beweeging was voor deeze zeer schadelyk, Pag. 73. gewoone middelen tegen de fcheurbuik, de geeft van koper-rood, versche kruiden, melk en water, in plaatse van bier, waren zeer voordeelig. Heete en zoute spysen verminderden Pag. 75. dit ongemak, doch versche spysen vermeerderden hetzelve, zoo dat deeze soort van scheurbuik van die, welke op zee waargenomen word, verschilde. Aan het lepel-blad schryft hy, zelfs Pag. 76. in de laatstgenoemde foort, weinig toe. Kwik-Pag. 77. middelen heeft de Schryver gebruikt, wanneer de scheurbuik verzeld wierd door pyn en zwelling der voeten, of door verhardingen der bee. nen. Zeer omzigtig moet men egter met het gebruik derzelven te werk gaan. In de scheur. Pag. 79,

. buik na eene koorts, waar door het tandvleesch nog niet gezwollen is, doch die door eene hardigheid en pyn aan de geledingen verzeld word, is eene geringe kwyling het beste middel, doch. hoe sterker de scheurbuik is, des te geringer moet de gifte van den kwik zyn.

Steeken en pyn in de zyde, den rugge, tul- Pag. 80. schen de schouder - bladen zyn door zweetdryvende middelen verdweenen; en 't best beantwoorde aan dit oogmerk Sulphur auratum Antimonii tertiæ præcipitationis met de flores Sulphuris. By vrouwspersoonen verstrekt het tot een ze. Pag. 82. ker teken, dat de koorts volkomen geneezen is, wanneer de stonden wederom zich open

baaren,

E 4

baaren, en tot op dien tyd behoord men met de middelen tegen de koorts voort te gaan. By hen, die eenen druipert hadden, en de koorts kreegen, hield de ontlasting op; en in anderen, die reeds kwylden, en door de koorts overvallen wierden, wierd de kwyling gestuit, doch in beide gevallen openbaarden zich de ontlasting weder, zoo dra de koorts geneezen was, ten zy sy in tusschen van deeze ziekten te gelyk verlost waren. Dikwils is de koorts zoo verbonden met andere ziekten, dat, wanneer men dezelve geneeft, de andere ziekten zich weder openbaaren. Dus wierden veelen na de koorts door de schurft aangedaan, en, wanneer men dezelve genas, kwam de koorts weder, welke van zelve wech bleef, zoo dra de schurft wederom te voorschyn kwam; om deeze lyders te geneezen, moest men beide ziekten te gelyk te keer gaan, en dan wierden sy gelukkig hersteld (*). Zeker lyder had eene kleine ver

) zweering onder de regter knie, zoo lang dezel. ve open was, bevondt hy zich tamelyk wel, kon goed eeten en drinken, en zich vry wel beweegen, doch, zoo dra dezelve zich soat, verviel hy in eene dubbelde anderendaagsche koorts, welke wechbleef, zoo dra de verzweering door eene blaartrekkende pleister geopend was: eindelyk wierd hy geneezen, doch stierf naderhand aan eene heete koorts, door eene Diarrhea colliquativa, en aamborstigheid verzeld, In het lyk wierd de borst vol water gevonden,

de

[ocr errors]

(*) Vergelyk hier by de Waarneeming van den Hr. Medicus, waar van wy gesprooken hebben in decze Bibliotheek, IV. D. 2. St. pag. 391. ;

[ocr errors]

de long hier en daar verhard; de buik ingewanden zeer Nap, en bleek.

De sterke honger, welke te rug bleef, heeft Pag. 83. hy door braakmiddelen, en in anderen door versterkende spysen en dranken geneezen: in het eerste geval wierd dezelve veroorzaakt door een scherp en prikkelend vogt, welk zich geduurende de koorts in de maag verzameld had, in het tweede door gebrek aan levensgeesten, zoo dat veele spysen vereischt wierden. Dit toeval is gemeenlyk een teken, dat 'er van de koorts nog iet in het lighaam over gebleeven is, en het is daarom dienstig, met den koortsbast te laaten aanhouden.

Dikwils wierden de tusschenpoozende koort- Pag. 85. sen door heete koortsen gevolgd, en deeze wa- . ren zeer doodelyk. In den eersten nagt waren de zieken reeds ylhoofdig, sommigen kreegen den geerst- uitslag, en zeer weinigen peperkoorn-vlekken. By deeze laatsten was de pols Pag. 87. gemeenlyk zwak en langzaam. In meer dan twintig lyken wierd het bloed zeer ontbonden gevonden. In sommigen waren de darmen ont. Pag. 89. itooken. In eenen jongeling, aan eene rotkoorts gestorven, en die ook peper -koorn. vlakken gehad had, vondt men de lever, milt, en de darmen uitwendig met veele kleine vlakjes bezet. De doofheid, welke in veelen waarge. Pag. 9c. nomen wierd, gaf goede hoop tot herstelling, doch een, schoon zeer doof geworden zynde, stierf egter. De ziekte was ook besmettelyk. De geneezing verschilde, naar maate van de pols, en, wanneer deeze zeer zwak was, kwamen heete, de verrotting tegenstaande middelen, te pas. Spaansche vliegen waren ook van Pag. 92 nut, doch de Opiata schadelyk. Sommige ly

ders

E 5

Pag. 101. ders konnen hunnen dorst, door veel verdun

nend vogt, te drinken, niet leschen; in deeze is gemeenlyk het bloed zeer taay, en de openingen der kwyl - klieren in den mond zyn verstopt. Niets is beter voor dezelven, dan den drank uit eene spons te zuigen, want door het zuigen worden de openingen der klieren teffens ontslooten, en dus de droogte van den mond, en de zwaare dorst wechgenomen; het zelfde nut brengt men te weeg, wanneer men hen aan ingemaakte Oranje- fchillen, of foortgelyke

zaaken laat zuigen. Pag. 106.

In heete galkoortsen was in den beginne een braakmiddel, en vervolgens de koorts bast met

bittere zaaken, van zeer groot nut. Pag. 113 Hoe nadeelig het is, wanneer in eene kleine

plaats zeer veele menschen opgeslooten zyn, en welke doodelyke eigenschappen de lugt daar door verkrygt, bewyst de Schryver door het noodlot van 144. gevangenen, welke in het Fort William te Calcutta in het Koningryk Bengalen, in het jaar 1756. na dat dit Fort door de Indiaanen verovert was, in eene zeer nauwe gevangenis, het zwarte gat genoemd opgeslooten waren; welk beschreeven is in Gentl. mag. 1758. pag. 68. De gevangenis was 18. voeten in het vierkant groot, veelen stierven nog in het eerste uur; kort daar na wierden sy woedend van dorst; na verloop van drie uuren waren sy allen uit gebrek van lugt, in vertwyfeling, en de meesten van die nog leefdeni, stier, ven. Des morgens om vyf uuren waren 'er piet meer dan 23. in het leeven, die na verloop van een uur , zeer kragteloos , uit de ge. vangenis wierden gelaaten.

[ocr errors]

In het tweede Artykel deelt de Schryver Pag. 139. veele aanmerkingen mede, van het nut van den koorts - baft in verscheide ziekten. Een jongen Pag. 140, Heer, die met sterke stuipen, welke het geheele lighaam en ook de leden aandeeden, als ook met andere zenuw zieke toevallen aangedaan was, wierd volkomen geneezen door het gebruik van een aftreksel van deezen baft, waar in een gloeijend yzer uitgedooft was. In vryster. Pag. 144. zieke en Hypochondrifche toevallen is dezelve, even eers gebruikt, zeer voordeelig geweest; in de zwaarmoedigheid en dolheid verkiest de Schryver dit middel ver boven den tartarus tartarifatus. By zwaare ontsteekingen kan men Pag. 140. den koorts-baft ook veilig voorfchryven, dewyl hy de al te groote aandoenelykheid der zenu. wen vermindert, en dus belet, dat dezelven in verzweeringen overgaan. Eene keel- ontsteeking, waar door eenige vrouwsperfoonen, alle maanden, in den herfst en winter op den tyd, wanneer zich de stonden zouden openbaaren, (wanneer fy zich, namentlyk, op deezen tyd aan de koude blootftelden, of verhittende spyfen of dranken genooten), geplaagt waren, is door een aftreksel van kina volkomen genee, žen; anderen zyn daar door hersteld van de

Pag. 148. toos in het aangezicht, welke fy alle voorjaaren kreegen.

In het zyden-wee en in de long-ontsteeking heeft Pag. 149 de Hr. HEUERMANN zich van dit middel, met voordeel, in den beginne, bediend: in volbloedigen liet hy eerst eene ader openen, en clyfteeten zetten, en, zoo de toevallen dan niet verminderden, een spaanfche-vlieg - pleister op de pynlyke plaats leggen. Verminderde de pyn en aamborstigheid egter niet, dan vermengden hy

het

« VorigeDoorgaan »